II SA/Sz 243/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Asesor WSA Joanna Wojciechowska Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata Z. Ś. kwotę [...] ([...]) złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone na zasadzie prawa pomocy. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 104 k.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 ze zm.) - nie stwierdził u M. S. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy w odmianie przewlekłego zapalenia okołostawowego barku, wymienionego w poz. 19 pkt 5 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). Decyzja organu I instancji zawierająca pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania, doręczana została M. S. w dniu [...]r. Od decyzji tej M. S. w dniu [...]r. wniosła odwołanie. Organ I instancji przekazując odwołanie do organu II - ej instancji w piśmie z dnia [...]r. podniósł m.in., że odwołanie strona wniosła 1 dzień po terminie. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny , decyzją z dnia [...]r., [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania M. S. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. M. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w której wskazała, że nie zgadza się z decyzją o odmowie uznania Jej schorzenia za chorobę zawodową. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 12569) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Taka sytuacja, powodująca konieczność wyjścia poza granice skargi z przyczyn w niej nie podniesionych, lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, skutkująca stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji, zaistniała w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. - odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Z przedłożonych akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzja organu I instancji doręczona została stronie w dniu 25 lipca 2006r., zatem czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 8 sierpnia 2006r. (wtorek), zaś strona wniosła odwołanie w dniu 9 sierpnia 2006r., zatem wniosła odwołanie po terminie określonym w art. 129 § 2 kpa., w aktach sprawy brak jest również wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy nie wyciągnął jednak żadnych konsekwencji z faktu, że skarżąca złożyła odwołanie po terminie mimo prawidłowego pouczenia, co powinno skutkować wydaniem postanowienia w trybie art. 134 kpa stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, Sąd stwierdził, że organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie skarżącej nie dostrzegając, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, tak więc rozpatrzył odwołanie od ostatecznej decyzji, co stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W doktrynie jak i w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji, która korzysta z ochrony trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. (por. B.Adamiak, J.Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. C.H.Beck., W-wa 2000r. s. 526, wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982r. sygn. ISA 235/82, ONSA 1982r. z. 1, poz. 52; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1996r., sygn. ISA 1843/94, ONSA z. 4 poz. 191). Rozpatrzenie zatem w postępowaniu administracyjnym odwołania merytorycznym rozstrzygnięciem w sytuacji, gdy upłynął termin do wniesienia tego środka zaskarżenia, stanowi rażące naruszenie art. 127 § 2 kpa oraz art. 16 § 1 kpa. Z tych względów, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie w pkt II sentencji wyroku zostało oparte o przepis art. 152 tej ustawy a w pkt III o przepisy art. 250 tej ustawy oraz § 18 ust. 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).