II SA/Sz 243/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia, WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2009 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, w wyniku wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę Prezydent Miasta [..] postanowieniem z dnia [...] r., znak:[...] , na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wznowił, na żądanie J. G., postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] r., nr[...] , znak:[...] , w przedmiocie udzielenia Spółce B. z o.o. w [...] pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej przy ul. [...] w[...] , na działkach nr nr [...] z obrębu [...] m. [...] Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...] r., znak:[...] , odmówił uchylenia opisanej powyżej decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu, gdyż obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w granicach działek ujętych w wydanej w dniu [...] r. decyzji o pozwoleniu na budowę tj. terenu zainwestowania. Zgodnie więc z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stroną postępowania jest jedynie inwestor i właściciel nieruchomości której inwestycja dotyczy. Od powyższej decyzji w dniu [...] r. [...] [...] w [...] , jako następca prawny J.G., złożyła odwołanie do Wojewody [...] o wnosząc o uchylenie powyższej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji zarzucając naruszenie art. 7, 8, 9, 12, 28 i 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała, że w dniu [...] r. nabyła od J.i G. działkę nr [...] stając się jej jedynym właścicielem. W dalszej części uzasadnienia Spółka podniosła, że stosownie do art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Niewątpliwym jest, że prowadzona inwestycja bezpośrednio wpływa na nieruchomość Spółki, która sąsiaduje z nieruchomością, na której prowadzona jest inwestycja. W konsekwencji należy stwierdzić, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwolenie na budowę przedmiotowej decyzji nadal dotyczy interesu prawnego Spółki, co było i jest wystarczającą przesłanką do uznania Spółki za stronę prowadzonego postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta [..] w całości i umorzył wznowione postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w trakcie postępowania wyjaśniającego właściciel działki nr [...] przedstawił nowe, aktualne, specjalistyczne opracowanie sporządzone przez osobę uprawnioną pt. "Opinia geotechniczna na temat aktualnego stanu warunków wodnych podczas realizacji zabudowy północno-zachodniej części działki nr[...] (dawniej [...] ) przy ul.[...] w [...] oraz wpływu prowadzonych robót na warunki wodne w podłożu sąsiedniej działki nr [...] , z którego wynika, że nie ma możliwość zalewania sąsiedniej działki. W dalszej części uzasadnienia wojewoda wskazał, że z projektu budowlanego wynika, iż budynki zostały usytuowane w odległości [...] m od granicy z działką nr [...] , co oznacza, że wymóg § 12 ust. 1 pkt. 1 w/w rozporządzenia w sprawie warunków technicznych zachowania odległości [...] m dla ściany z otworami został dotrzymany. Pozostałe wymogi dotyczące niezacieniania oraz zachowania czasu nasłoneczniania dotyczą budynków istniejących na sąsiednich działkach co oznacza, że nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie, z powodu braku zabudowy na sąsiedniej działce. Spółka A w [...] w dniu [..] r. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] uchylającą zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...] znak [...] z dnia [...] r. i umarzającą wznowione postępowanie organu I instancji, wnosząc o chylenie decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: art. 7, 8, 9, 12 i 28 Kodeksu postępowania administracyjnego; art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego; § 12, 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w prawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz art. 29 ust. 1 Prawo wodne. W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, że jedną z okoliczności, która wskazuje, że nieruchomość objęta inwestycją ma bezpośredni wpływ na nieruchomość należącą do Spółki jest decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., znak: [..] , nakazująca Spółce B w [...] , właścicielowi działki, wykonanie drenażu odwadniającego na działki nr [...] obręb [...] wzdłuż północnej granicy tej działki z działką nr [..] , obręb [...] , przy ul. [...] na całej długości granicy, tj. ok. [...] , jako urządzenia zapobiegające szkodom dla gruntu sąsiedniego, tj. dz. Nr [...] , obręb [...] . W dalszej części uzasadnienia Skarżąca wskazała, że realizacja inwestycji ograniczy możliwości skarżącej w zakresie wykorzystania działki na cele budowlane ze względu m.in. na konieczność zachowania wymaganej przez prawo odległości projektowanych nieruchomości od granicy działki, co niewątpliwie przesądza o oddziaływaniu inwestycji na nieruchomości Skarżącej, a co za tym idzie przemawia ta okoliczność za twierdzeniem, że spółka winna być uznana za stronę postępowania w sprawie wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto Skarżąca nie przychyliła się do stanowiska Wojewody, zgodnie z którym wymogi dotyczące niezacieniania oraz zachowania czasu nasłonecznienia dotyczą budynków istniejących na sąsiednich działkach co oznacza, że nie mają one zastosowania w przedmiotowej sprawie z powodu braku zabudowy na sąsiedniej działce, a w konsekwencji inwestycja nie ograniczy właściciela sąsiedniej nieruchomości w zakresie wykorzystania działki na cele budowlane. W dniu [..] r. uczestnik postępowania spółka B w [...] wniosła o oddalenie skargi jako bezzasadnej. W uzasadnieniu wskazała, że zarzuty składane przez Skarżącą nie znajdują żadnego oparcia w stanie faktycznym sprawy. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek złożenia przez J. G., w oparciu o treść art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r., znak: [...], nr [...] , w przedmiocie udzielenia Spółce B w [...] pozwolenia na budowę zespołu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej przy ul. [...] w [...] , na działkach nr nr [...] z obrębu [...] m. [...] . Podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie, czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej merytorycznej decyzji. Prowadząc postępowanie o wznowienie postępowania administracyjnego organ ma ustawowy obowiązek w pierwszej kolejności zbadać dopuszczalność wznowienia postępowania, a więc istnienie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych żądania oraz to, czy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania w terminie określonym w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Zazwyczaj badania takiego organ dokonuje po wpłynięciu wniosku o wznowienie postępowania i w zależności od dokonanych ustaleń albo wydaje postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.), albo decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Jedynie w przypadku, gdy wnioskodawca powołuje się na określoną w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. przesłankę, iż jako strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, wówczas organ badania takiego dokonuje po wznowieniu postępowania. Tak też prawidłowo postąpił Prezydent Miasta [...] wznawiając postępowanie po wpłynięciu wniosku J. G. i następnie przeprowadził postępowanie co do przyczyn wznowienia, tj. czy J. G. była stroną postępowania o udzielenia Spółce B w [...] pozwolenia na budowę. Prawidłowo też organ I instancji zastosował przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), który stanowi: "Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". Mówiąc o obszarze oddziaływania obiektu, należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Celem art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest niewątpliwie zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia budowlanego jedynie do wymienionych tam podmiotów, dla których planowana inwestycja może powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikające z przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości. W relacji do art. 28 K.p.a., art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jest więc przepisem szczególnym stosowanym w sprawie o wydanie pozwolenia budowlanego, znacznie zawężającym krąg stron tego postępowania. Sąd podziela stanowisko organów, iż J. G. nie była stroną postępowania o udzielenie Spółce B. w [...] pozwolenia na budowę. Wbrew twierdzeniu skarżącej ani przepisy § 12, § 13 oraz § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), ani przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019), nie dają podstawy do stwierdzenia, że realizowana przez Spółkę B. . w [...] inwestycja oddziałuje na nieruchomość skarżącej powodując ograniczenia w zagospodarowaniu jej nieruchomości. Przywołane przez skarżącą przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury mogłyby stanowić podstawę do uznania, że realizowana przez Spółkę B. w [...] inwestycja powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomość skarżącej, gdyby inwestycja realizowana była z ich naruszeniem, tzn. w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki skarżącej. W takiej bowiem sytuacji należałoby uznać, że wyznaczona tymi przepisami czterometrowa strefa oddziaływania inwestycji wkracza na nieruchomość skarżącej powodując ograniczenia w jej zagospodarowaniu. Jednak ostateczną decyzją, kończącą postępowanie wznowienia, którego żąda skarżąca, udzielono pozwolenia na budowę zgodnie z przepisami rozporządzenia. Planowana zabudowa usytuowana jest w odległości 4,5 m od granicy działki skarżącej, a zatem zasadnie organy stwierdziły, że strefa oddziaływania zamyka się w granicach działki inwestora. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że przed udzieleniem pozwolenia na budowę na organie ciąży obowiązek sprawdzenia czy planowana inwestycja nie spowoduje zacieniania lub przesłaniania obiektów, które w przyszłości mają powstać na działce sąsiedniej. Racje ma organ wskazując, że przepisy te znajdują zastosowanie w odniesieniu do obiektów już istniejących. A zatem skoro w dacie udzielania pozwolenia na budowę na działce skarżącej nie istniały żadne obiekty budowlane, to nie było możliwości ustalenia czy planowana przez Spółkę B. w [...] zabudowa będzie oddziaływać na nieruchomość skarżącej poprzez zacienienie lub przesłanianie. Dodatkowo można wskazać, że skarżąca uzyskała pozwolenie na budowę i również rozpoczęła realizacje zabudowy mieszkaniowej na swojej nieruchomości, co świadczy o tym, że obiekty budowane przez Spółkę B . w [...] nie spowodowały ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości należącej do skarżącej. Przechodząc do przywołanego przez skarżącą przepisu art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, to należy stwierdzić, że nie stanowi on podstawy do wyznaczania strefy oddziaływania inwestycji na działki sąsiednie. Przepis ten brzmi: "1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. 2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. 3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom." Zacytowane uregulowanie ma na celu ochronę właścicieli nieruchomości gruntowych przed szkodami wywołanymi zmianami stanu wody na gruncie sąsiednim. W żadnym przypadku nie może być odczytywane jako wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu gruntów sąsiednich. Reasumując należy stwierdzić, że skoro nieruchomość należąca do J. G., a obecnie do Spółki A . w [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji realizowanej przez Spółkę B. z o.o. w [...] , to podmioty te, nie będąc stroną postępowania o pozwolenie na budowę nie mogą teraz skutecznie żądać wznowienia tego postępowania. Po ustaleniu tej okoliczności zasadnym było umorzenie wznowionego postępowania. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.