II SA/Sz 244/11

Dnia 12 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Dolecki po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. W. i Z. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Ich skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia wykonania robót budowlanych p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżących z kosztów sądowych ponad kwotę opłaty kancelaryjnej w wysokości [...] (słownie: [...]) złotych należnej za doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem 2. ustanowić adwokata Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę T. W. i Z. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty G. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do robót budowlanych obejmujących ustawienie tzw. "Domku H." na terenie działki nr [...] przy ul. D. w M., objętych zgłoszeniem z dnia [...] r., dokonanym przez T. W. i Z. W. W tej samej dacie Z. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o sporządzenie uzasadnienia wymienionego wyżej wyroku, a ponadto wraz z T. W. wspólnie złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżący wskazali, że są na rentach chorobowych, z których uzyskiwane środki wystarczają im tylko na utrzymanie oraz wykup leków. Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że T. W. oraz Z. W. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. W kwestii posiadanych nieruchomości wykazali nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, a jako dom podali przyczepę kempingową o powierzchni [...] m2. W zakresie dochodów zaznaczyli, że uzyskiwany przez nich łącznie miesięczny dochód netto wynosi [...] złote. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej "ustawą"). W zakresie analizy podstaw prawnych instytucji prawa pomocy podkreślenia wymaga, iż w myśl art. 245 § 1-3 oraz art. 246 § 1 ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Konsekwencją przyjętych rozwiązań jest, iż powyższa instytucja prawna, stanowiąc wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego przez jego strony (art. 199 ustawy), ma charakter szczególny i znajduje zastosowania jedynie wówczas, gdy niemożność poniesienia kosztów postępowania w całości lub w części wynika z przesłanek natury obiektywnej. Wykazanie zaś istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. Badanie przedłożonego przez T.W. oraz Z. W. wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia, w ocenie Sądu, w przypadku ewentualnej konieczności uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, zwolnienie skarżących z kosztów sądowych ponad kwotę opłaty kancelaryjnej należnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczany na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia. Wysokość wspomnianej opłaty kancelaryjnej, stosownie do treści § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192), wynosi 100 złotych. W przekonaniu Sądu, wysokość uzyskiwanego przez skarżących dochodu oraz brak dodatkowych osób będących na ich utrzymaniu wskazuje, że są oni w stanie uiścić stosowną opłatę. Na powyższą ocenę wpływa także okoliczność, że skarżący na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia [...]r. w przedmiocie obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od złożonej w niniejszej sprawie skargi w kwocie 500 złotych, bez wnoszenia o zwolnienie od kosztów sądowych, w terminie uiścili należny wpis. Z kolei w kwestii rozpoznania wniosku skarżących o ustanowienie adwokata z urzędu, biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy, w ocenie Sądu uznać należy, że skarżący nie są w stanie bez uszczerbku w wydatkach niezbędnych dla swojego utrzymania, ponieść kosztów wynagrodzenia i wydatków profesjonalnego pełnomocnika. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.