II SA/Sz 245/15

WyrokWSA w Szczecinie2015-06-11

Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo strony zatytułowane "odwołanie", w którym skarżąca powołuje się na uchwałę NSA zmieniającą wykładnię przepisów i kwestionuje wysokość przyznanego świadczenia, może być uznane za wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo skarżącej zatytułowane "odwołanie", w którym powołano się na uchwałę NSA zmieniającą wykładnię przepisów i kwestionowano wysokość przyznanego świadczenia, nie mogło być uznane za wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, ponieważ nie wskazano w nim żadnej z przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Organy obu instancji, uznając to pismo za wniosek o wznowienie postępowania, naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 9 K.p.a. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Stan faktyczny
Skarżąca M.Z. otrzymała decyzję przyznającą dodatek z tytułu opieki nad bliźniętami w okresie urlopu wychowawczego. Po uchwale NSA zmieniającej wykładnię przepisów, organ I instancji przyznał jej dodatek na każde dziecko od określonej daty. Skarżąca złożyła pismo zatytułowane "odwołanie", w którym kwestionowała wysokość przyznanego świadczenia i domagała się wyrównania od początku urlopu wychowawczego. Organy obu instancji uznały to pismo za wniosek o wznowienie postępowania i wydały decyzje odmawiające uchylenia pierwotnej decyzji. Skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...]. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie dodatku z tytułu opieki nad dziećmi w okresie korzystania z urlopu wychowawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] Burmistrz Miasta, po zakończeniu postępowania wznowionego, odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] w sprawie przyznania M.Z. dodatku z tytułu opieki nad bliźniętami w wysokości [...] miesięcznie, w czasie korzystania z urlopu wychowawczego na okres zasiłkowy [...]. Organ podał, że przeprowadzone w sprawie na wniosek strony postępowanie wyjaśniające wykazało, że decyzją z dnia [...] zostały przyznane M.Z. świadczenia rodzinne na okres od dnia [...], w tym dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na D. oraz D.N. w wysokości [...] miesięcznie, na dwoje dzieci urodzonych podczas jednego porodu. Organ I instancji zacytował treść art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.) i zwrócił uwagę, że w uchwale z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu, osobie korzystającej w takim wypadku z urlopu wychowawczego dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu. Mając na względzie ww. uchwałę, decyzją z dnia [...] zostały przyznane wnioskodawczyni świadczenia rodzinne na okres zasiłkowy [...], w tym dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, tj. na D. oraz D. N. od dnia do dnia [...] w wysokości po [...] miesięcznie na każde dziecko urodzone podczas jednego porodu. Burmistrz Miasta wskazał, że w dniu 6 października 2014 r. M.Z. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nie zgadzając się z prawomocną decyzją z dnia [...]. Strona podniosła, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, począwszy od ..]powinien być jej przyznany w kwocie po [...] miesięcznie na każde dziecko, tj. łącznie [...] miesięcznie. Wobec powyższego, na podstawie art. 147 K.p.a. Burmistrz, postanowieniem z dnia [...], na wniosek strony, wznowił postępowanie administracyjne w sprawie. Organ wyjaśnił, że po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji własnej z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b K.p.a. W odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] M.Z. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji przyznającej jej jeden dodatek z tytułu opieki nad bliźniętami w okresie korzystania z urlopu wychowawczego od [...], uznając, że przedmiotowy dodatek należy jej się na każde dziecko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 5 ust. 1, art. 8 pkt 2 i art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Po opisaniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przepisów mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, Kolegium wskazało, że nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 145 § 1 K.p.a., dająca podstawę do uchylenia decyzji z dnia [...]. W ocenie organu odwoławczego, pojawiła się jedynie nowa wykładnia przepisów prawa dokonana przez NSA uchwałą z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13, zgodnie z którą skład siedmiu sędziów uznał, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje na każde z tych dzieci. Kolegium wyjaśniło, że wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z dnia [...] zostanie rozpatrzony w odrębnym postępowaniu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.Z. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zmianę decyzji organu I instancji: z dnia [...], decyzji z dnia [...] oraz decyzji z dnia [...] poprzez ustalenie, że należy jej się dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad bliźniętami w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na każde z tych dzieci, począwszy od dnia [...] do końca urlopu wychowawczego, tj. do dnia [...]. Zdaniem skarżącej, w sprawie nie budzi wątpliwości, że w czasie pobierania przez nią ww. świadczenia nastąpiła całkowita zmiana interpretacji przepisów w tym zakresie w związku z podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13. Dlatego też decyzją organu I instancji z dnia [...] przyznano jej dodatek na dwoje dzieci. W zaistniałej jednak sytuacji, w ocenie M. Z., zachodzi podstawa do ustalenia prawa do przedmiotowego dodatku na dwoje dzieci od początku korzystania przez nią z urlopu wychowawczego, tj. od [...]. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Przedmiotem kontroli sądowej stała się decyzja wydana w trybie wznowionego postępowania administracyjnego a mająca dotyczyć ostatecznej decyzji Burmistrza z dnia [...]. Z przekazanych do Sądu akt administracyjnych wynika, że wnioskiem, który inicjować miał wznowienie postępowania na żądanie skarżącej, było pismo M. Z. z dnia 6 października 2014 r., zatytułowane "odwołanie". W piśmie tym skarżąca wskazała m.in., że pierwotnie przyznano jej dodatek z tytułu opieki nad jednym dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Następnie, powołała się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt I OPS 15/13, wedle której, w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje jej prawo do zasiłku na każde z tych dzieci. Z tego względu skarżąca sformułowała pytanie, dlaczego dopiero od 1 listopada 2014 r. otrzymała dodatek na dwoje dzieci. Jednocześnie podniosła, że od decyzji nr [...] nie mogła się odwołać, bowiem ww. uchwała NSA pochodzi z 26 czerwca 2014 r. W końcowej części pisma skarżąca stwierdziła, że nie zgadza się z decyzją [...], ponieważ powinna dostać wyrównanie. W ocenie Sądu, treść pisma skarżącej z dnia 6 października 2014 r. nie pozwala na uznanie, że skarżąca wnosiła o zastosowanie trybu wznowienia postępowania jak przyjęły to organy obu instancji. Przede wszystkim skarżąca nie wskazała żadnej z przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Wątpliwości co do żądania skarżącej potęgują dodatkowo następujące okoliczności: - pismo to nie zostało skierowane do organu, który wydał decyzję mającą być przedmiotem wznowienia, zgodnie z art. 150 § 1 K.p.a.; - w podsumowaniu pisma skarżąca zakwestionowała wprost trafność decyzji Burmistrza Miasta nr [...], która została wydana dnia [...], - pismo zostało zatytułowane "odwołanie" i wniesione do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a więc do organu właściwego do rozpoznawania odwołania od decyzji Burmistrza Miasta i to prawdopodobnie w terminie otwartym do wniesienia odwołania od ww. decyzji z dnia [...]. Pomimo to, w oparciu o treści pisma skarżącej z dnia 6 października 2014 r. organ I instancji, postanowieniem z dnia [...]., wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia [...] samodzielnie dokonując kwalifikacji przesłanki wznowienia postępowania, która miała znajdować podstawę w art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a., nie badając przy tym nawet formalnych wymogów wznowienia postępowania określonych w art. 148 K.p.a. W ocenie Sądu, przyjęcie przez organy obu instancji, bez należytego wyjaśnienia intencji skarżącej i uznanie, że "odwołanie" z dnia 6 października 2014 r. nie stanowi zwykłego środka zaskarżenia od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...], było co najmniej przedwczesne. Jeżeli w wyniku ustalenia rzeczywistej intencji skarżącej, okazałoby się, że skarżąca nie kwestionuje decyzji z dnia [...] (choć wynika to z ostatniego zdania pisma z dnia 6 października 2014 r.), obowiązkiem organ byłoby zobowiązanie skarżącej do sprecyzowania swojego żądania, z jednoczesnym wyjaśnieniem, że decyzja z [...] jest decyzją ostateczną, która może być wzruszona w jednym z nadzwyczajnych trybów zaskarżenia przewidzianych przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. np. w trybie art. 145, art. 155, czy art. 156, wskazując przesłanki do podjęcia takich rozstrzygnięć w sprawie zawarte w ustawie. Z powodu niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności stanu faktycznego, a mianowicie nieuzasadnionego, przez pryzmat treści odwołania skarżącej z dnia 6 października 2014 r., uznania pisma tego jako wniosku o wznowienie postępowania, opartego na przesłance wynikającej z art. 145 § 1 pkt 7 K.p.a., co stanowiło naruszenie art. 7 i art. 9 K.p.a., Sąd za celowe uznał uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Orzeczenie w tym zakresie Sąd wydał na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Obowiązkiem organu ponownie rozpoznającego sprawę będzie uwzględnić wskazówki zamieszczone w niniejszym wyroku co do zakresu i sposobu dalszego procedowania w sprawie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło