II SA/Sz 247/13
WyrokWSA w Szczecinie2013-04-25
Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może uchylić decyzję przyznającą usługi opiekuńcze na podstawie problemów kadrowych i przekierowania pomocy do innych potrzebujących, bez wykazania konkretnych przesłanek określonych w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie może uchylić decyzji przyznającej usługi opiekuńcze z powodu problemów kadrowych lub przekierowania pomocy do innych osób. Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej na niekorzyść strony bez jej zgody wymaga wykazania konkretnych przesłanek określonych w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, takich jak zmiana przepisów prawa lub zmiana sytuacji dochodowej lub osobistej strony. Brak wykazania tych przesłanek oraz niekompletność materiału dowodowego, w tym brak decyzji przyznającej pierwotnie usługi, uniemożliwiają wydanie zgodnej z prawem decyzji.Stan faktyczny
A. D. korzystała z usług opiekuńczych przyznanych decyzją administracyjną. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej uchylił własną decyzję, argumentując problemami kadrowymi i stwierdzając, że potrzeby A. D. są zaspokajane przez syna i pielęgniarki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. A. D. wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów. WSA uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenia proceduralne i brak podstaw prawnych do uchylenia pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Burmistrza decyzją z dnia [...] na podstawie art. 163 k.p.a. tekst jednolity (Dz. U. Nr 98 poz.1071 z 2000 r. z późn. zm.), art. 17 ust. 11, art. 50, art. 1 ust. 5, art. 109, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 175 poz.1362 z 2009 r. z późn. zm.) o pomocy społecznej oraz Uchwały Nr XXII/264/2005 Rady Miejskiej z dnia 31 marca 2005 r., w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również trybu ich pobierania oraz upoważnienia Burmistrza z dnia [...] upoważniającego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej i Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy, działając z urzędu uchylił własną decyzję administracyjną Nr [...] w sprawie przyznania A. D. usług.
W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, przeprowadzono wywiad rodzinny i stwierdzono co następuje:
A. D. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem J. D, w mieszkaniu przebywa również Pani W. K., przyjaciółka syna, jednak jak podaje -prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Utrzymują się z dochodu z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku w kwocie [...]. Kryterium dochodowe dla rodziny zgodnie z art. 8 ust 1 ustawy stanowi kwotę [...]. Na dochód rodziny składa się świadczenie emerytalne z dodatkiem pielęgnacyjnym klientki w kwocie [...] oraz świadczenia pielęgnacyjne pobierane przez syna na rzecz A. D. w kwocie [...]. Od [...] A. D. korzysta z pomocy Ośrodka w formie usług. Do czynności opiekunki środowiskowej należy, sprzątanie pokoju, w którym znajduje się klientka, pielęgnacja klientki, zmiana pościeli, oklepywanie, podawanie leków itp. W dniu [...] opiekunka środowiskowa Ośrodka świadcząca usługi u klientki uzyskała informację, iż klientka korzysta dodatkowo z pomocy pielęgniarskiej długoterminowej. W związku z powyższą informacją ustalono, iż takie usługi w środowisku A. D. są przyznane od miesiąca [...] i były wykonywane zarówno we [...] i obecnie w przez pracowników Zakładu Opieki Zdrowotnej. Usługi te są wykonywane przez pielęgniarki od 3 do 4 razy
w tygodniu w zależności od potrzeb A. D. J.D., od miesiąca nie poinformował Ośrodka o przyznaniu dodatkowej formy pomocy na rzecz matki, powiedział jedynie, że pielęgniarka była 1 raz i nie wie czy nadal będzie przyjeżdżać. Syn klientki nie pracuje zawodowo, z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne w kwocie [...]. W związku z powyższym organ stwierdził, że A. D. ma zapewnioną opiekę ze strony wspólnie zamieszkujących z nią zstępnych tj. syna J. D. oraz W. K. przyjaciółki syna, która od [...] zamieszkuje z rodziną. Pani W. K. nie pracuje zawodowo i nie podaje do wywiadu z czego się utrzymuje. Zgodnie z jej pisemnym oświadczeniem z dnia [...] cyt. "z uwagi A. D. pomaga Panu D. w opiece ". Organ ustalił dalej, że podczas wywiadu środowiskowego aktualizacyjnego w dniu [...]. A. D. była zadbana, okryta czystą pościelą, pokój w którym przebywa był sprzątnięty i ogrzany. W mieszkaniu przebywała również W. K.
Reasumując powyższe, Kierownik MOPS stwierdził, że na chwilę obecną syn
i Pani W. K. oraz pielęgniarki długoterminowe z NZOZ zabezpieczają pomoc w zaspokojeniu codziennych potrzeb życiowych A. D., a Ośrodek Pomocy Społecznej mając problemy kadrowe z opłacaniem pracy opiekunek środowiskowych nie może w dalszym ciągu świadczyć tam usług, kiedy w innych środowiskach na terenie gminy są osoby samotne, bez pomocy rodziny i tam w pierwszej kolejności kieruje swoją pomoc.
A. D. wniosła odwołanie od tej decyzji podnosząc, że jest obłożnie, bardzo chora, a jej również chory syn nie jest w stanie podołać wszystkim obowiązkom związanym z jej pielęgnacją i opieką. Decyzja pozbawiająca ją pomocy
w postaci usług lekceważy te okoliczności oraz opinię lekarza, który
w zaświadczeniu lekarskim stwierdził, że należy się jej opiekunka codziennie przez , i który wystarał się dla niej z Narodowego Funduszu Zdrowia pielęgniarkę. Pielęgniarka przyjeżdża do niej raz w tygodniu (w piątek) na pół godziny, aby zbadać jej ciśnienie, poziom cukru, oklepać plecy oraz robić opatrunki. Do jej obowiązków nie należy jej mycie, sadzanie na wózku itp. Pozbawienie jej usług opiekuńczych stanowi lekceważenie przez Kierowniczkę MOPS i jej Zastępczynię stanu zdrowia odwołującej się oraz stanu zdrowia jej syna.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, z późn. zm.), art. 50 ust. 1, 2, 3, 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175 poz. 1362, z późn. zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...], uchylił decyzję administracyjną Nr [...] w sprawie przyznania usług.
Powołując się na rozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż decyzja organu pierwszej instancji jest zasadna, a odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ stwierdził, że przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z ogólną zasadą pomocy społecznej zawartą w art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei według art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Jedną z form pomocy społecznej jest również przedmiotowe świadczenie w postaci usług.
W myśl przepisu art. 50 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych przysługuje osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona. Stosownie natomiast do przepisu art. 50 ust. 2 ustawy, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. Usługi obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem (art. 50 ust. 3).
Z powyższej regulacji jednoznacznie wynika, że usługi opiekuńcze kierowane są przede wszystkim do osób samotnych, gdyż nie mogą one liczyć na pomoc najbliższych. Omawianą pomoc mogą również otrzymać osoby mające rodziny, niemniej w tych przypadkach ustawodawca odwołuje się do zasady pomocniczości, zwracając uwagę na obowiązki opiekuńcze wynikające z więzi rodzinnych. Osobie wymagającej opieki można przyznać usługi opiekuńcze dopiero wówczas, gdy opieki nie mogą jej zapewnić najbliżsi członkowie rodziny. Organ pomocy społecznej może zatem odmówić przyznania usług, w przypadku, gdy ustali,
że wymagający opieki ma zapewnioną opiekę ze strony m.in. krewnych,
w szczególności: wstępnych, zstępnych (np. rodziców, dzieci, wnuków).
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że A. D. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, J.D., który opiekuje się chorą matką.
Należy podkreślić, że z tytułu sprawowanej opieki nad A. D. i rezygnacją w związku z tym z podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, na podstawie decyzji organu I instancji z dnia [...], zostało przyznane J. D., świadczenia pielęgnacyjne od dnia [...], bezterminowo, w wysokości [...]. Kolegium zauważyło również, że z zebranej w niniejszej sprawie dokumentacji nie wynika, by J.D. zgłaszał do MGOPS niemożność sprawowania opieki nad A. D. ze względu na zły stan jego zdrowia.
W oparciu o powyższe okoliczności Kolegium stwierdziło, iż A. D. ma zapewnioną opiekę ze strony syna. W wykonywaniu opieki nad skarżącą pomaga J.D., W. K., co potwierdzają złożone do akt sprawy oświadczenia tych osób z [...]. Zatem, wbrew twierdzeniom podniesionym w odwołaniu, J. D. przy wykonywaniu czynności opiekuńczych wymagających większego wysiłku (np. związanych z utrzymaniem higieny A. D.) nie jest pozbawiony wsparcia. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma NZOZ " " oraz Spółki z dnia [...] wynika również, że wobec A. D. były realizowane przez w/w podmioty świadczenia w zakresie pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej od dnia [...]. Realizacja usług ma na celu przygotowanie rodziny (opiekunów) pacjentki do samodzielnego sprawowania opieki nad pacjentką przewlekle i obłożnie chorą. Okres przeznaczony na przygotowanie rodziny (opiekunów) do wykonywania niezbędnych zabiegów wobec pacjentki został uzgodniony z jej rodziną i - zgodnie z przedmiotowym pismem - miał trwać do końca [...].
Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów do osób kierujących MGOPS dotyczących braku ich zainteresowania stanem zdrowia A. D. oraz jak sobie radzi z opieką nad nią jej syn, J. D., Kolegium wskazało, iż podczas aktualizacji wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] ustalono, że A. D. była zadbana, okryta czystą pościelą, a pokój, w którym przebywa był sprzątnięty i ogrzany.
Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że w myśl powołanego wyżej art. 50 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej przyznanie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych ma charakter fakultatywny, co oznacza, że tego rodzaju pomoc może być przyznana osobie która wymaga pomocy innych osób, a rodzina nie może takiej pomocy udzielić. Tym samym, dodatkową przesłanką przemawiającą za przyznaniem usług opiekuńczych jest brak możliwości członków rodziny do sprawowania opieki. Mając bowiem na względzie ogólne zasady pomocy społecznej oraz ograniczone środki finansowe ośrodków, nie wszystkie oczekiwania osób wnioskujących o przyznanie pomocy społecznej, w tym w formie usług, mogą zostać spełnione, dlatego szereg powinności wobec dziecka ciąży na jego rodzicach i opiekunach. Zatem przyznanie takiej pomocy udziela się w zależności od oceny całokształtu okoliczności sprawy.
Kolegium podkreśliło przy tym, że uznanie administracyjne w przedmiocie orzekania o przyznaniu usług opiekuńczych zobowiązuje organ do pamiętania o tym,
że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, mając na względzie również potrzeby innych rodzin, które nie są w stanie pokonać trudnych sytuacji życiowych wykorzystując własne możliwości.
A. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wyżej opisaną decyzję ostateczną, w której podniosła, podobnie jak uprzednio w odwołaniu, zarzuty dotyczące lekceważenia jej sytuacji zdrowotnej przez organ I instancji. Wskazując na złośliwe pozbawienie jej usług skarżąca zakwestionowała ustalenia prowadzące do stwierdzenia, że ma zapewnioną opiekę i pomoc i wskazała, że nie korzysta z pomocy żadnej pielęgniarki, jej syn również jest chory, zaś W. K., nie mieszka z nimi, jest osobą przyjezdną.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o jej oddalenie.
Uczestniczący na rozprawie Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że akt ten narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej decyzji organu I instancji.
Po pierwsze, należy zwrócić uwagę na treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji z dnia [...] oraz jego podstawę prawną. Dostrzegalne jest od razu, że nie jest to decyzja w przedmiocie przyznania usług, a więc decyzja przyznająca te usługi lub odmawiająca ich przyznania. Co prawda, organ I instancji uchylił własną decyzję administracyjną z dnia [...] jak stwierdził "w sprawie przyznania usług opiekuńczych", jednakże decyzja z [...] ( ) nie jest decyzją w sprawie przyznania usług. Decyzją tą organ I instancji zmienił bowiem swoją decyzję z dnia [...] w trybie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej w zakresie odpłatności za świadczone usługi opiekuńcze. Uchylenie decyzją z dnia [...] decyzji zmieniającej z dnia [...] rodzi zatem ten skutek, że wraca do obrotu prawnego ("") poprzednia decyzja ostateczna. Zważyć przy tym trzeba, że treść i uzasadnienie decyzji z dnia [...] są na tyle niejasne, że wcale nie jest wiadomo kiedy i jaką decyzją ostateczną przyznano A. D. usługi opiekuńcze, gdyż w aktach administracyjnych przedstawionych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę poza decyzją zmieniającą z dnia [...] brak jest decyzji wcześniejszych.
Po drugie, na podstawie dostępnego w aktach administracyjnych materiału można bez wątpliwości stwierdzić, że obecnie skarżone decyzje organów obu instancji wyeliminowały z obrotu prawnego decyzję MOPS z dnia [...], wydaną z upoważnienia Burmistrza w przedmiocie zmiany wcześniejszej decyzji ostatecznej przy zastosowaniu przewidzianego w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej trybu zezwalającego na zmianę lub uchylenie bez zgody strony decyzji ostatecznej w zakresie świadczeń z pomocy społecznej. Art. 106 ust. 5 zd. 1 stanowi: "Decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5."
Z cytowanego przepisu wynika, że ustawodawca wskazał ściśle powody, które uzasadniają obligatoryjną lub fakultatywną zmianę lub uchylenie wcześniejszej decyzji na niekorzyść strony bez jej zgody.
Wskazany przepis jest jednym z przypadków, o których mowa w art. 163 K.p.a. stanowiącym przewidziane ustawą odstępstwo od zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 kpa) i jako wyjątek musi być interpretowany ściśle.
Ustalenia faktyczne organu, a następnie uzasadnienie decyzji zarówno w części stanu faktycznego jak i wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji muszą zatem wskazywać, która z przesłanek wymienionych w art. 106 ust. 5 zd. 1 ustawy o pomocy społecznej i dlaczego została uznana za spełnioną i dającą podstawę do uchylenia decyzji dotychczasowej.
Aby było możliwe uczynienie zadość powyższemu wymaganiu, określonemu
w art. 107 § 3 K.p.a., niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego
i wszechstronna ocena materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.) zebranego
w sposób wyczerpujący. Tymczasem przedstawione sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akta administracyjne są niekompletne, a treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że również Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dysponowało pełnym materiałem dowodowym. Przede wszystkim brakuje w aktach decyzji ostatecznej przyznającej A. D. usługi, a także decyzji ją zmieniających, o ile takowe były wydawane przed decyzją z dnia [...]. Brak materiału dowodowego w powyższym zakresie uniemożliwiał organom orzekającym w niniejszej sprawie ustalenie jaka była sytuacja osobista i dochodowa strony w dacie decyzji przyznającej usługi opiekuńcze oraz w czasie zmiany tej decyzji decyzją z dnia [...]. Bez tych ustaleń niemożliwe natomiast było wydanie zgodnej z prawem decyzji w trybie przewidzianym w art. 106 § 1 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, skoro nie wyjaśniono, czy nastąpiła zmiana stanu prawnego lub zmiana sytuacji osobistej albo dochodowej strony uzasadniająca uchylenie decyzji przyznającej świadczenia opiekuńcze.
W ocenie Sądu, zupełnie niezrozumiała i nielogiczna jest wskazana przez organ I instancji w uzasadnieniu jego decyzji okoliczność zawarta w zdaniu: "a tutejszy Ośrodek Pomocy Społecznej mając problemy kadrowe z opłacaniem pracy opiekunek środowiskowych nie może w dalszym ciągu świadczyć tam usług, kiedy w innych środowiskach na terenie gminy są osoby samotne, bez pomocy rodziny i tam
w pierwszej kolejności kierujemy naszą pomoc". Takie wyjaśnienie wykracza poza przesłanki określone w cytowanym wyżej art. 106 ust. 5 zd. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Lektura treści uzasadnień zarówno decyzji organu I instancji, jak i organu odwoławczego wyłania konieczność przypomnienia tym organom, że zgodnie z art. 7 K.p.a. "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli".
Tymczasem wydane w niniejszej sprawie decyzje nie czynią zadość cytowanej zasadzie prawdy obiektywnej, a ponadto naruszają również wyrażoną w art. 8 K.p.a. zasadę pogłębiania zaufania, w myśl której organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Sposób w jaki procedował organ I instancji, który bez zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania, bez zastosowania art. 10 § 1 K.p.a. uchylił własną decyzję ostateczną dotyczącą świadczeń opiekuńczych, a przy tym w żaden sposób nie wyjaśnił podstawy prawnej tego rozstrzygnięcia naruszając w ten sposób art. 107 § 3 K.p.a. uszedł całkowicie uwadze organu odwoławczego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze z naruszeniem zasady dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.) zamiast ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji przejęło rolę sądu administracyjnego
i "dokonało oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji" – jak napisało
w uzasadnieniu. Przy tym ocena ta w rzeczywistości okazała się iluzoryczna, skoro organ II instancji ani jednym zdaniem nie odniósł się do procesowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i sporządził takie uzasadnienie, które odpowiada powołanej w jego decyzji podstawie materialnoprawnej, tj. art. 50 ust.1, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 175, poz. 1362, z późn. zm.). Powyższe przepisy wskazują materialne przesłanki przyznania usług. Odwołanie się przez Kolegium do art. 50 ust. 2 tej ustawy, a także do zasad ogólnych przyznania usług oraz do uznania administracyjnego, w ramach którego następuje orzekanie w tym przedmiocie dowodzi, że organ odwoławczy w ogóle nie dostrzegł, że decyzja organu I instancji nie rozstrzygała o odmowie przyznania skarżącej usług opiekuńczych po rozpatrzeniu jej wniosku o przyznanie takowych, lecz pozbawiła A. D. (a przynajmniej tak wydawało się organowi I instancji) wcześniej przyznanych usług o.
Tak więc, organ odwoławczy naruszając art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał
w mocy niezgodną z prawem decyzję organu I instancji podzielając jego błędy, a nawet nie dostrzegając, że była to w istocie decyzja podjęta w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego.
Powyższe istotne naruszenia prawa procesowego zadecydowały o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, rolą organu będzie po pierwsze, zebranie materiałów dotyczących wcześniej wydanych decyzji, a w szczególności decyzji przyznającej skarżącej usługi opiekuńcze.
Ponowne postępowanie toczyć się powinno z poszanowaniem praw strony,
a zatem obowiązkiem organu będzie zawiadomienie skarżącej o wszczęciu postępowania i przedmiocie wszczętego postępowania jak również, przestrzeganie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 K.p.a., a w razie wyłonienia się takiej potrzeby, umożliwienie A. D. złożenia wyjaśnień.
Organ winien poddać ocenie zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. materiał dowodowy, a następnie swoje ustalenia ukierunkować w taki sposób aby wyjaśnić, czy w sprawie zaistniała którakolwiek z przesłanek określonych w art. 106 ust. 5 zd.1 ustawy o pomocy społecznej i swoje stanowisko w tym względzie uzasadnić w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 K.p.a. przy uwzględnieniu, że uzasadnienie decyzji powinno być zrozumiałe nie tylko dla jego autora, ale przede wszystkim dla strony, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8 K.p.a.. Ponadto rzeczą organu będzie takie sformułowanie sentencji decyzji aby korespondowało ono z podstawą prawną rozstrzygnięcia i przyjętym trybem prowadzonego postępowania.
Z tych wszystkich powodów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
w związku z art. 135 P.p.s.a. orzec jak w pkt I wyroku. Punkt II sentencji oparty został na podstawie art. 152 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło