II SA/Sz 248/06

WyrokWSA w Szczecinie2006-06-14

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Barbara Gebel, Kazimierz Maczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wezwać stronę do uzupełnienia braków wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, jeśli wniosek został złożony w formie pisma, a nie na urzędowym formularzu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek wezwać stronę do usunięcia braków formalnych wniosku, nawet jeśli został złożony w formie pisma zamiast urzędowego formularza. Zaniechanie tego obowiązku, wynikającego z art. 64 § 2 Kpa, narusza zasady postępowania administracyjnego i może prowadzić do nieprawidłowego ustalenia daty przyznania świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący Z. L. złożył wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Organ I instancji przyznał zasiłek od daty późniejszej niż data złożenia wniosku, nie wzywając skarżącego do uzupełnienia braków formalnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił opieszałość postępowania i nie uwzględnienie całości materiału dowodowego, kwestionując datę przyznania zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej. Nie wstrzymano wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska / spr./ Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] Nr [...], II. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1, ust. 4, art. 24 ust.4 ustawy z dnia 28 listopada 2000r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] przyznał Z. L. ur. [...] zasiłek pielęgnacyjny na okres od [...] na stałe w wysokości [...] zł. miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że na podstawie złożonego wniosku i dokumentów zebranych w sprawie stwierdzono, że wnioskodawca spełnia warunki określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych niezbędne do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu wieku. Z. L. odwołał się od tej decyzji zarzucając opieszałość postępowania w załatwieniu sprawy oraz nie wzięcie pod uwagę całości materiału dowodowego. Odwołujący się zakwestionował przyznanie zasiłku od [...] zamiast od [...] i wyjaśnił, że stosowny wniosek złożył za pośrednictwem Sadu Okręgowego w Koszalinie, który w dniu [...] wniosek przekazał Ośrodkowi Pomocy Społecznej o czym zawiadomił osobiście ten organ pismem z dnia [...] na które nie otrzymał odpowiedzi jak też nie został wezwany do uzupełnienia dokumentów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 16 ust. 1 i 4, art. 24 ust.2 i 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z późn. zm.) i § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach oświadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 113, poz.1925), po rozpatrzeniu odwołania- utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji ustalił, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, że wniosek Z. L. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego przysłany pocztowym listem poleconym wpłynął do OPS w dniu [...]. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Organ I instancji, wynikające z art. 16 ust. 2 pkt 3 tej ustawy uprawnienie do zasiłku pielęgnacyjnego przyznał od dnia [...]. Odnosząc się do twierdzeń odwołania co do daty złożenia wniosku Kolegium stwierdziło, że z pisma Wiceprezesa Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia [...] oraz zbieżnej z jego treścią notatki służbowej sporządzonej przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych wynika, że w dniu [...] pracownik Sądu poinformował zainteresowanego w rozmowie telefonicznej, że powinien osobiście udać się do OPS w celu pobrania właściwego formularza i dopełnienia wszelkich formalności związanych z kontynuowaniem wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego. W ocenie organu II instancji korespondencja znajdująca się w aktach sprawy nie potwierdza, by Z. L. wniosek i stosowne dokumenty złożył w Sądzie Okręgowym, a ten wysłał je do właściwego organu. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Z. L. zarzucił powyższej decyzji ostatecznej naruszenie art. 7, 8-11 Kpa i wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...] oraz zasądzenie na Jego rzecz od organu kosztów postępowania w sprawie. Dodatkową argumentację skarżący zawarł w piśmie z dnia [...] stanowiącym odniesienie się do odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ i dołączył kserokopię pisma Prezesa Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga okazała się zasadna . Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonego aktu doprowadziła bowiem do stwierdzenia, że decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że skarżący jest sędzią w stanie spoczynku, uprawnionym do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu ukończonego [...] roku życia, które to świadczenie do [...] realizował Sąd Okręgowy w Koszalinie. W związku ze zmianą stanu prawnego, a zwłaszcza zmianą organu właściwego podmiotu , wynikającą z art. 49 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 228, poz. 2255 ze zm.), podmiotem przyznającym i wypłacającym zasiłki pielęgnacyjne stał się – w przypadku skarżącego- Prezydent Miasta . Prezes Sądu Okręgowego w Koszalinie, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 50 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pismem z dnia [...] poinformował Z. L. o zmianie podmiotu realizującego od [...] zasiłek pielęgnacyjny, informując ogólnie, że "wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania". Skarżący, jak to bezspornie wynika z akt administracyjnych, powołując się na to pismo Prezesa Sądu Okręgowego w Koszalinie zwrócił się pismem z dnia [...] do Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o wypłatę przedmiotowego zasiłku pielęgnacyjnego i podał numer swojego rachunku bankowego. W tym stanie faktycznym, w ocenie sądu, za nieprawidłowe uznać należy postępowanie organu, który wniosek ten pozostawił bez jakiejkolwiek reakcji. Jeśli bowiem z podania strony wyraźnie wynikało żądanie, to brak formalny podania w postaci jego złożenia zwykłym pismem zamiast wypełnienia druku wniosku przewidzianego aktem wykonawczym, mógł być usunięty. Na organie, do którego podanie zostało wniesione, ciążył bowiem – z mocy art. 64 § 2 Kpa, obowiązek wezwania strony do usunięcia braku podania. Zaniechanie przez organ I instancji tej czynności narusza zatem powyższy przepis oraz zasady ogólne postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7 i art. 8-11 Kpa, co trafnie podniósł Z. L. w skardze. W tej sytuacji, przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że skarżący wniosek złożył w dniu [...] (data złożenia wniosku na wymaganym formularzu) sprzeczne jest ze stanem faktycznym i prowadzi do przerzucenia skutków nieprawidłowego działania organu na stronę. W powyższej konkluzji nie czyni wyłomu wskazana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczność, że jak ustalono w Sądzie Okręgowym w Koszalinie, pracownica tego Sądu w rozmowie telefonicznej w dniu [...] informowała zainteresowanego, że powinien osobiście udać się do Ośrodka Pomocy Społecznej w celu pobrania właściwego formularza, bowiem tenże Sąd nie prowadził postępowania w sprawie wszczętej wnioskiem Z. L. z dnia [...]. Efektem naruszenia wyżej wskazanych przepisów postępowania było niezgodne ze stanem faktycznym sprawy i naruszające art. 24 ust. 2 ustawy oświadczeniach rodzinnych, przyznanie skarżącemu prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od [...] zamiast od [...], co powinny mieć na względzie organy orzekające przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z powyższych względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylić decyzje organów obu instancji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II wyroku znajduje swoje oparcie w art. 152 tej ustawy. Nie wstrzymanie, do czasu uprawomocnienia się wyroku, wykonania uchylonej decyzji wynika z potrzeby bieżącej realizacji należnego stronie świadczenia. Skarga zawiera wniosek o zasądzenie kosztów, który jest bezprzedmiotowy, bowiem skarżący- z uwagi na przedmiot sprawy - zwolniony jest z mocy prawa od kosztów postępowania, działał bez pełnomocnika, na rozprawę nie stawił się, a zatem nie poniósł kosztów, które stosownie do art. 200 P.p.s.a. podlegają zasądzeniu od organu w razie uwzględnienia skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło