II SA/Sz 248/08
WyrokWSA w Szczecinie2008-06-18
Skład orzekający: Henryk Dolecki, Stefan Kłosowski, Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ II instancji, uchylając decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, powinien wydać postanowienie o przekazaniu wniosku organowi właściwemu, czy też może jedynie wskazać organowi I instancji na konieczność takiego przekazania?Ratio decidendi
Organ II instancji, uchylając decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, prawidłowo umorzył postępowanie przed organem I instancji z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Właściwość do rozpatrzenia wniosku o odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych przysługuje organowi właściwemu do wydania pozwolenia na budowę, a nie organowi nadzoru budowlanego. Organ II instancji, wskazując organowi I instancji na konieczność przekazania wniosku organowi właściwemu, prawidłowo zastosował się do wytycznych sądu zawartych w poprzednim wyroku. Obowiązek przekazania wniosku spoczywa na organie, który otrzymał podanie, a jego niewykonanie przez organ I instancji skutkuje stanem zwłoki, uprawniającym stronę do złożenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie lub skargi na bezczynność organu.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych dotyczący samowolnie wybudowanego budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, wskazując na brak właściwości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Po uchyleniu przez WSA decyzji organu II instancji, organ ten ponownie uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, wskazując na konieczność przekazania wniosku organowi właściwemu. Skarżący złożyli skargę do WSA, kwestionując sposób rozstrzygnięcia i brak postanowienia o przekazaniu sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 czerwca 2008 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Protokolant: Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008r. sprawy ze skargi M. i W. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., umorzył wszczęte na wniosek M. i W. R. postępowanie w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, dotyczących samowolnie wybudowanego budynku letniskowo-gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr [...] w D. przy ul. [...]. Organ I instancji wskazał, że w dacie wydania niniejszej decyzji, w PINB w K. prowadzone było postępowanie w sprawie samowolnej budowy budynku na przedmiotowej nieruchomości. Legalizacja byłaby możliwa, gdyby budowa była zgodna z ustaleniami wydanej dla przedmiotowej nieruchomości, ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania, decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., po rozpatrzeniu odwołania M. i W. R., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Wyjaśnił, że organ I instancji, nie posiadał kompetencji do rozpatrzenia wniosku M. i W. R. złożonego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), wobec czego zgodnie z art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej zwanej k.p.a.) powinien przekazać podanie organowi właściwemu do jego rozpoznania. Wskazał ponadto, iż w sytuacji gdy organ I instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie nie należącej do jego kompetencji, to organ odwoławczy powinien uchylić taką decyzję w całości, a postępowanie organu I instancji umorzyć jako bezprzedmiotowe. Z uwagi jednakże na fakt, że organ I instancji orzekł o umorzeniu postępowania wywołanego wnioskiem strony to decyzję tę, jako zasadną co do rozstrzygnięcia, należało utrzymać w mocy.
Od powyższej decyzji M. i W. R. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 7 listopada 2007 r., II SA/Sz 811/07, uchylił zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu, organ II instancji winien był wyeliminować z obrotu prawnego decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie przed tym organem z uwagi na jego bezprzedmiotowość, albowiem brak było podstawy prawnej do rozpoznania sprawy z wniosku skarżących w drodze postępowania administracyjnego przed organem I instancji. Następnie organ odwoławczy winien skierować przedmiotowy wniosek – na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. – do właściwego organu, o którym mowa w art. 9 Prawa budowlanego.
Na powyższą decyzję w dniu 14 marca 2008 r. M. i W. R. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie, jak również uchylenie poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 marca 2007 r., bądź też przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 138 § 1 pkt 2, art. 105 § 1, art. 65 § 1 oraz art. 9 k.p.a. Wskazali, że nie podzielają wywodów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w tym i w części odnoszącej się do braku właściwości organu I instancji do rozpoznania ich wniosku. Skarżący podkreślili jednakże, iż nawet gdyby pogląd ten podzielić, to zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a., przekazanie sprawy nastąpić powinno w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. W przedmiotowej sprawie postanowienie takie nie zostało wydane, co zamknęło skarżącym prawo do sądowej kontroli takiego rozstrzygnięcia. Zaznaczyli również, że organ II instancji uchylając zaskarżoną decyzję umorzył postępowanie oraz w uzasadnieniu wskazał, iż organ I instancji winien sprawę przekazać organowi właściwemu do jej rozpoznania. Zdaniem skarżących, wskazanie takie nie było dla organu I instancji wiążące. W ich ocenie, gdyby nawet podzielić stanowisko organu Il instancji w przedmiocie braku właściwości PINB do rozpoznania sprawy, organ ten winien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie, a wniosek skarżących przekazać organowi właściwemu do jego rozpoznania. W związku z powyższym, zaskarżona decyzja dotknięta została brakiem, polegającym na nie umieszczeniu w treści rozstrzygnięcia postanowienia o przekazaniu sprawy organowi właściwemu do jego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej
Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.) doprowadziła do uznania, iż decyzja ta wydana zostało w sposób zgodny z prawem, a zarzuty skargi są nieuzasadnione.
W pierwszej kolejności za niezasadny uznać należy zarzut skarżących, kwestionujący prawidłowość rozstrzygnięcia przez organ II instancji o braku właściwości PINB w K. do rozpoznania ich wniosku. Jak zostało to już podkreślone w wydanym w sprawie wyroku z dnia 7 listopada 2007 r., II SA/Sz 811/07, stosownie do treści art. 9 Prawa budowlanego z wnioskiem o dopuszczenie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych inwestor wystąpić może wyłącznie do organu administracji właściwego do wydania pozwolenia na budowę. Organ ten następnie zobowiązany jest złożyć do właściwego ministra wniosek w sprawie upoważnienia do udzielenia zgody na tego rodzaju odstępstwo. Zgody na odstępstwo udziela bądź jej odmawia organ właściwy do wydania pozwolenia na budowę, tj organ administracji architektoniczno – budowlanej, a nie organ nadzoru budowlanego. W związku z powyższym przeprowadzone w niniejszej sprawie przez organ I instancji postępowanie było bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Organ II instancji zatem w sposób właściwy, stosownie do wskazań zawartych w wyroku Sądu z dnia 7 listopada 2007 r., orzekł o uchyleniu decyzji PINB w K. i umorzeniu postępowania przed tym organem.
W przedmiocie z kolei zarzutu odnoszącego się do nie zamieszczenia w treści zaskarżonej decyzji postanowienia o przekazaniu sprawy organowi właściwemu do jego rozpoznania, także i to stanowisko skarżących nie znajduje w ocenie Sądu uzasadnienia. Określony w art. 65 § 1 k.p.a., tryb przekazania podania organowi właściwemu, reguluje wyłącznie ustalenie braku właściwości w fazie wszczęcia postępowania i jest on niezależny od właściwego postępowania, wywołanego złożonym podaniem. W przedmiocie przekazania podania organowi właściwemu, na podstawie powołanego art. 65 § 1 k.p.a. wydane zostać musi odrębne postanowienie. Niedopuszczalnym jest więc, aby postanowienie to stanowiło składową decyzji administracyjnej, w tym także umarzającej postępowanie przed organem niewłaściwym. W kwestii natomiast zawartego w zaskarżonej decyzji wskazania dla organu I instancji, co do konieczności przekazania podania do organu właściwego do jego rozpatrzenia, zdaniem Sądu, organ II instancji prawidłowo zastosował się w ten sposób do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego z dnia 7 listopada 2007 r. W myśl art. 65 § 1 k.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Stosownie do treści przywołanego przepisu to organ, który był adresatem podania w razie nie posiadania przezeń właściwości do jego rozpatrzenia, obowiązany jest przekazać podanie do organu właściwego. Organ II instancji zasadnie zatem pozostawił realizację tego obowiązku organowi I instancji, dopełniając przy tym należytej staranności poprzez zasygnalizowanie temu organowi dalszych, koniecznych w sprawie czynności. Wbrew twierdzeniom skarżących, okoliczność, iż wskazanie to nie ma dla organu I instancji wiążącego charakteru, nie oznacza, że w razie jego bezczynności pozbawieni zostali oni środków zaskarżenia. Nie przekazanie bowiem przez organ niewłaściwy wniosku strony innemu, właściwemu w sprawie organowi administracji powoduje stan zwłoki i uprawnia stronę do złożenia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, a następnie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało orzec jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło