II SA/Sz 249/10
WyrokWSA w Szczecinie2010-05-26
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Henryk Dolecki, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, uznając je za bezprzedmiotowe, mimo że roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z pozwoleniem na budowę?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo umorzył postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, uznając je za bezprzedmiotowe. Samowola budowlana miała miejsce, co wykluczało bezprzedmiotowość postępowania. Ponadto, organ odwoławczy naruszył art. 10 § 1 KPA, nie umożliwiając stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji reformatoryjnej, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Organ I instancji nakazał rozbiórkę dobudowanej części garażu, uznając ją za samowolę budowlaną. Organ II instancji uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ roboty budowlane zostały wykonane w trakcie realizacji inwestycji na podstawie pozwolenia na budowę, a nie bez niego. Skarżący, właściciel sąsiedniej posesji, zaskarżył decyzję organu II instancji, zarzucając naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, w tym nieprawidłowe ustalenia faktyczne dotyczące charakteru i rozmiaru dobudowanej części.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził również od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2010r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego W. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art.48 ust.4 i art.83 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz.1118 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa, Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał B. i S. R. rozbiórkę części obiektu budowlanego -dobudowanej części budynku garażu wolnostojącego na posesji przy ul. [...] w [...], stanowiącej pomieszczenie gospodarcze.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji stwierdził, iż B. i S. R. uzyskali decyzję nr [...] z dnia [...]r. o pozwoleniu na budowę garażu jednostanowiskowego dla samochodu osobowego, na terenie posesji przy ul. [...] w [...]. Zawiadomienie o zakończeniu budowy garażu, zawierające oświadczenie kierownika budowy, że budowa została wykonana bez zmian, zostało przyjęte bez sprzeciwu w dniu [...]r.
Oględziny w/w obiektu budowlanego przeprowadzone przez pracowników INB wykazały, że połać dachowa garażu, od strony działki przy ul. [...] nr[...], została przedłużona w stosunku do projektu, który otrzymał pozwolenie na budowę. Do budynku garażu pod przedłużoną połacią dachową dobudowano trzy ściany, (czwartą ścianę stanowi ściana garażu), w wyniku czego powstało pomieszczenie gospodarcze.
Postanowieniem z dnia [...]r. Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do [...]r.
1. zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego i kopią uprawnień - o ile zaświadczenie lub decyzja wymienione w pkt 1 stwierdzi zgodność obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
3. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Ponieważ inwestor z nałożonego obowiązku nie wywiązał, się organ
w drodze decyzji nakazał rozbiórkę obiektu lub jego części (art.48 ust 4 w związku
z ust. 1 ustawy Prawo budowlane).
Od powyższej decyzji odwołali się inwestorzy – B. i S. R. - podnosząc, iż "...jest to obiekt o charakterze nietrwałej konstrukcji. Ściany stanowią płyty trocinowe postawione bez trwałego przytwierdzenia do podłoża, którym jest polbruk Ten nietrwały obiekt został dostawiony w czasie budowy garażu [...] r. Dnia [...] r. dokumenty o zakończonej budowie przedstawiono do decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zawiadomienie przyjęto bez sprzeciwu dnia [...] r."
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. znak: [...] uchylił powyższą decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedstawiciele Inspektora Nadzoru Budowlanego podczas oględzin nieruchomości przy ul. [...] w [...] stwierdzili, iż przy budynku garażu, na długości obiektu, wykonano pomieszczenie gospodarcze o szerokości [...] m. Powstało ono poprzez zabudowę, z trzech stron, przestrzeni pod dachem garażu. Przedmiotowe roboty budowlane wykonano w trakcie realizacji inwestycji - budowy garażu jednostanowiskowego dla samochodu osobowego na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] r., co potwierdza protokół z oględzin nieruchomości z dnia [...] r., sporządzony przez przedstawicieli powiatowego organu nadzoru budowlanego.
W wyniku powyższych ustaleń, pismem z dnia [...] r., INB
zawiadomił strony o wszczęciu postępowania "...w sprawie niezgodności wykonanych robót budowlanych z pozwoleniem na budowę garażu..." Pomimo posiadanej wiedzy o wykonaniu powyższych robót budowlanych, zawiadomienie inwestora o zakończeniu budowy zostało przyjęte bez sprzeciwu.
Takie stanowisko organu dowodzi o uznaniu za nieistotne, w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego, dokonane w trakcie realizacji inwestycji zmiany.
W świetle powyższego postępowanie organu I instancji, prowadzone w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, nie znajduje uzasadnienia. Art. 48 ma bowiem zastosowanie w przypadku budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast w przedmiotowej sprawie wykonano roboty budowlane z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego; pomieszczenie powstało z wykorzystaniem elementów garażu /ściana, dach/, w trakcie realizacji inwestycji na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Mając na względzie powyższe, należało uchylić w całości zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie organu I instancji, jako bezprzedmiotowe.
Powyższą decyzję ostateczną zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. S., właściciel sąsiedniej posesji, domagają się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji narzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 12 § 1, art. 9,
art. 10 § 1, art. 11 kpa, art. 22. ust. 9 w związku z art. 57 ust. 2a, art. 36a, art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. 2006 r. Nr 156 poz. 1118), §12 ust. 4 pkt. 2, §12 ust. 5 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. W sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140 zm. Nr 44, poz. 434).
Zdaniem skarżącego organ II instancji nie podjął należytej staranności
w zapoznaniu się z faktami. Ustalenia przytoczone w uzasadnieniu decyzji są nieprawdziwe. Powstała budowla nosi charakter budowli trwałej. Posiada jednolity konstrukcyjnie powiązany z częścią garażową dach o wysięgu [...]cm a nie jak w projekcie [...]cm, kończący się [...]cm od granicy działki skarżącego. Dach pokryty jest jednolicie z garażem dachówką. Ściany pomieszczenia gospodarczego dobudowanego niezgodnie z zatwierdzonym projektem to dwie ściany murowane na fundamentach betonowych, monolitycznie powiązane z garażem, zagłębione w gruncie oraz dwie ściany z płyt wiórowych, z których w jednej jest otwór drzwiowy. Obiekt ten więc nie ma charakteru nietrwałego lub tymczasowego. Jest to obiekt trwały.
W dokumentach o zgłoszeniu zakończeniu budowy, złożonych w Inspektoracie Nadzoru Budowlanego przez inwestora, nie ujawniono wprowadzonych zmian w odniesieniu do zatwierdzonego projektu. Istniejący tam wpis "zgodnie
z pozwoleniem na budowę" jest więc fałszywy.
Zmiana wymiarów - zwiększenie powierzchni i kubatury budowli o [...], zwiększenie wielkości dachu oraz zabudowa prawie do granicy działki skarżącego mimo udzielenia zgody skarżącego na odstępstwo i odległość [...]m (przy wymaganych prawem [...] metrach) to nie są zmiany nieistotne.
Ponadto skarżący zarzuca organowi odwoławczemu tendencyjność oraz naruszenie braku jawności w toku prowadzenia sprawy albowiem nie zapoznano go przed wydaniem decyzji z dokonanym przez ten organ ustaleniami.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a. - narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności.
Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż skarga jest zasadna, choć niektóre jej zarzuty ocenić należy jako zbyt daleko idące.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego organ II instancji przed wydaniem swej decyzji o charakterze reformatoryjnym, co wymaga dokonania odmiennych ustaleń lub oceny zebranego materiału dowodowego, nie zapoznał się
z nim stron postępowania i nie umożliwił im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Stanowi to naruszenie art. 10 § 1 kpa które w tym wypadku mogło mień wpływ na wynik sprawy, polegający na umorzeniu postępowania wszczętego w sprawie "dobudowania, bez pozwolenia na budowę, do budynku garażowego wolnostojącego, pomieszczenia gospodarczego".
Okoliczność popełnienia przez inwestora garażu wskazanej wyżej samowoli
– w świetle materiału dowodowego nie budzi wątpliwości. W tej sytuacji brak było podstaw do umorzenia postępowania prowadzonego w powyższej sprawie jako bezprzedmiotowego, skoro samowola miała miejsce. Kwestią wymagającą oceny było, czy postępowanie w tej sprawie powinno być prowadzone na podstawie art. 48 - jak czynił to organ I instancji - czy art. 51 ust.1 lub 3 w związku z ust.7 ustawy Prawo budowlane, na co wskazywałaby okoliczności wskazane w zaskarżonej decyzji II instancji.
Nie zachodziła jednak podstawa do umorzenia postępowania na podstawie art. 105
§ 1 kpa.
W świetle treści powyższego przepisu decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania wydaje się, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Przesłanka ta nie została jednak przez organ II instancji wykazana
i nie wynika z przytoczonych w zaskarżonej decyzji okoliczności faktycznych.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. Orzeczenie w pkt II oparto na art. 152 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło