II SA/Sz 25/08
WyrokWSA w Szczecinie2008-04-16
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Henryk Dolecki, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na lokal użytkowy, w tym gabinet kosmetyczny, może zostać uznana za zmianę funkcji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jeśli powierzchnia lokalu użytkowego nie przekracza 30% powierzchni całkowitej budynku, a organ pierwszej instancji nie przeprowadził analizy stanu faktycznego i prawnego terenu oraz warunków i zasad zagospodarowania terenu wynikających z przepisów odrębnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na lokal użytkowy, nawet jeśli powierzchnia usługowa nie przekracza 30% całkowitej powierzchni budynku, wymaga od organu pierwszej instancji przeprowadzenia analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych, a także stanu faktycznego i prawnego terenu. Samo przestrzeganie rygorów sanitarnych lub dane podatkowe nie są wystarczające do ustalenia warunków zabudowy. Konflikty sąsiedzkie nie mają wpływu na ocenę legalności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza D. o ustaleniu warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na lokal użytkowy (gabinet kosmetyczny). Skarżąca zarzuciła, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wymaganych analiz, a także podniosła kwestie związane z dostosowaniem do wymogów UE, istniejącymi konfliktami sąsiedzkimi i samowolą budowlaną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji, wskazując na konieczność przeprowadzenia analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz stanu faktycznego i prawnego terenu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w S. po rozpatrzeniu odwołania S. Ś. oraz I. i J. G. od decyzji Burmistrza D. z dnia [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na lokal użytkowy - uchylił powyższą decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 28 listopada 2006 r. J. B. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na gabinet kosmetyczny w domu mieszkalnym jednorodzinnym, na działce nr [...], przy ul. [...]w D.
Burmistrz Miasta i Gminy D. decyzją z dnia [...], ustalił warunki zabudowy dla tej inwestycji ustalając, że zachowana zostaje dotychczasowa powierzchnia zabudowy budynku wynosząca ok. [...] m2 oraz wielkość powierzchni zabudowanej wszystkich budynków do powierzchni działki. W pkt. 2.4 decyzji organ ustalił, że "wielkość powierzchni całkowitej części usługowej prowadzonej w budynku mieszkalnym działalności gospodarczej nie może przekroczyć wielkości 20% powierzchni całkowitej budynku".
Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. Ś., współwłaściciel budynku na sąsiedniej działce nr [...], podnosząc, że pominięto w postępowaniu jego córki, które są współwłaścicielkami budynku znajdującego się na tej działce. Poza tym odwołujący zarzucił, że w decyzji określono tylko, jaką część powierzchni użytkowej mogą stanowić usługi, nie badając, jaką powierzchnię zajmują prowadzone usługi w przedmiotowym budynku. Ponadto, organ nie zbilansował wszystkich szkodliwych czynników, jakie występują na działce nr [...] pochodzące z istniejącego gabinetu i planowanych do rozpoczęcia działalności.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli również I. i J. G. podnosząc, że organ ten nie wyjaśnił, na jakiej podstawie dokonano przekształcenia budynku mieszkalnego na budynek o podwójnej funkcji mieszkalnej i usługowej, nie wzięto również pod uwagę istnienia drugiego gabinetu kosmetycznego, który jest samowolą budowlaną i toczy się w tej sprawie postępowanie odwoławcze. Nie wyjaśniono też kwestii zwiększenia usług i związanej z tym uciążliwości z powodu hałasu wentylatorów i promieniowania (solarium). Poza tym zarzucono brak stosownego uzasadnienia decyzji. Podniesiono także, że toczy się postępowanie
w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza D. z dnia [...]. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. B. pozwolenia na budowę, obejmującego nadbudowę budynku mieszkalnego na dz. nr [...], prowadzone przez organ administracji budowlanej.
W sprawie wyjaśnienia złożyła także J. B., która oświadczyła, że sporna budowa dotyczy własności córki E. P., natomiast przedmiotem wniosku
o ustalenie warunków zabudowy jest gabinet kosmetyczny w części budynku wybudowanym w latach [...] r. stanowiącym jej własność. Gabinet kosmetyczny nie wymaga dokonania żadnych przeróbek.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do podniesionych zarzutów stwierdziło, że stosownie do art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego, budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym jest budynek wolnostojący albo budynek
w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku.
Planowane zamierzenie dotyczy zmiany sposobu użytkowania dodatkowej powierzchni mieszkalnej na lokal użytkowy w istniejącym budynku mieszkalnym,
a zatem organ I instancji winien stosownie do przepisu art. 53 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz. 717) dokonać analizy:
1/ warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających
z przepisów odrębnych,
2/ stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na dodatkową funkcję usług kosmetycznych dotyczy budynku mieszkalnego, usytuowanego na dz. nr [...], co wynika z załącznika graficznego nr 1 do decyzji, na którym zakreślono kolorem czerwonym granice terenu inwestycji, obejmując cały budynek mieszkalny. O tym, że inwestycja dotyczy w całości tego budynku świadczy również zapis pkt. 2.5 decyzji.
W tej sytuacji organ I instancji powinien wyjaśnić, jaką faktycznie aktualnie powierzchnię budynku zajmują lokale użytkowe i czy w świetle przepisu art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego jest możliwe ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego w celu zachowania istniejącej na przedmiotowym terenie funkcji mieszkalnej.
Organ I instancji winien również wyjaśnić, czy istniejąca zabudowa jest zgodna z porządkiem prawnym, za którą nie można uznać samowoli budowlanej. Fakt jednak istnienia samowoli budowlanej musiałby być stwierdzony w stosownym postępowaniu.
Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła J. B., kwestionując jej zgodność z prawem.
Skarżąca podniosła, że gabinet kosmetyczny, prowadzony w budynku jednorodzinnym znajdującym się na działce nr [...], został zarejestrowany w dniu
[...] r. i prowadzony był w jednym pomieszczeniu o pow. [...] m2. Po wejściu Polski do Unii Europejskiej, zostały ustalone nowe wymogi sanitarne i należało wydzielić pomieszczenie na poczekalnię i oddzielną toaletę dla klientów oraz pomieszczenie na właściwy gabinet. Zaistniała w związku z tym konieczność przeznaczenia jeszcze jednego pomieszczenia na cele usługowe. W gabinecie dotychczas było stanowisko jednoosobowe i dalej tak pozostaje. Nie zwiększa się również zakres usług i nie występują szkodliwe czynniki, a solarium działające od chwili otwarcia gabinetu nie powoduje promieniowania. Sprzęt jest nowy i posiada stosowne certyfikaty. W kwestii hałasu skarżąca stwierdziła, że w pomieszczeniach jest tylko jeden otwór wentylacyjny i nie powoduje on "strasznego hałasu". Sprawdzili to już sąsiedzi, sprowadzając Sanepid, który wykonał pomiar hałasu. Otwór wentylacyjny znajduje się w odległości ok. 10 m, od granicy z działką sąsiednią.
Co do stosunku powierzchni lokalu usługowego do całkowitej powierzchni budynku, to nie przekracza on wymaganej normy. Świadczą o tym informacje składane w sprawie podatku od nieruchomości. Całkowita powierzchnia budynku wynosi [...] m2, natomiast dwa pomieszczenia lokalu usługowego [...] m2.
Poza tym skarżąca opisała istniejący konflikt z sąsiadami, którzy jej zdaniem, stale wynajdują nowe powody by dokuczyć rodzinie skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
W piśmie procesowym z dnia 28 marca 2008 r. uczestnicy postępowania I.
i J. G. wnieśli o oddalenie skargi, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności
z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że motywy wystąpienia z wnioskiem
o zmianę sposobu użytkowania były obiektywne tzn. konieczność dostosowania poziomu usług świadczonych w gabinecie kosmetycznym do wymagań obowiązujących w krajach Unii Europejskiej.
Odnosząc się do powyższej kwestii należało stwierdzić, że nie ma ona znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej ustalenia warunków zabudowy, ponieważ przestrzeganie rygorów sanitarnych obowiązujących przy prowadzeniu gabinetu kosmetycznego nie stanowi przedmiotu sprawy i należy do kompetencji innych organów.
Natomiast zachowanie wymaganej przepisami proporcji powierzchni przeznaczonej do świadczenia usług w stosunku do powierzchni mieszkalnej nie może być ustalane, tak jak chce tego skarżąca, wyłącznie na podstawie danych składanych przez podatnika w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości. Ustalenie przesłanek, o których mowa w art. 53 ust. 3 w związku z art. 64 ust. 1, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a mianowicie warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, a także stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, ma istotne dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenie. Planowana inwestycja ma być realizowana w budynku mieszkalnym jednorodzinnym. Muszą być wiec spełnione wymogi, o których mowa w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego, tzn. budynek mieszkalny, jednorodzinny nie traci swojej funkcji przez wydzielenie w nim lokalu użytkowego ale przy zachowaniu proporcji powierzchni tego lokalu, która nie może przekraczać 30% powierzchni całkowitej budynku.
Pozostała kwestia, podniesiona w skardze, dotycząca istniejących konfliktów sąsiedzkich również nie ma wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji, aczkolwiek jest odczuwana przez skarżącą jako dolegliwość. Sąd administracyjny nie uwzględnia bowiem przy orzekaniu okoliczności pozaprawnych, chyba że przepis szczególny tak stanowi. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie jednak nie występuje.
W związku z powyższym Sad na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło