II SA/Sz 25/14

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-09-12

Skład orzekający: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, złożony w tej samej sprawie, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu wydania poprzedniego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała istotnej zmiany swojej sytuacji materialnej od czasu wydania poprzedniego postanowienia. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione okoliczności, w tym powołanie się na te same wydatki i dochody, nie uzasadniają przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie, w której wcześniej sąd oddalił jego skargę na decyzję Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną. Wniosek ten był kolejnym wnioskiem o zmianę prawomocnego postanowienia sądu z marca 2014 r., które odmówiło mu prawa pomocy. Skarżący powoływał się na trudną sytuację materialną rodziny, wynikającą z problemów jego działalności gospodarczej i niskich dochodów żony, podczas gdy sąd w poprzednim postanowieniu uznał, że nie wykazał on w dostateczny sposób swojej niezdolności do poniesienia kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 25/14, odmawiającego skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 12 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 25/14, odmawiającego skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadnienie : Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił przyznania D. P. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że skarżący nie wykazał w dostateczny sposób, że nie jest w stanie samodzielnie sfinansować swojego udziału w niniejszym postępowaniu. W świetle oświadczeń zawartych w złożonym wniosku PPF oraz dostarczonych dokumentów wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą polegającą na usługach transportowych, jednakże analiza dokumentów źródłowych nie potwierdziła, aby powoływane przez niego straty z powodu awarii pojazdów, stanowiących jego własność, zakłóciły płynność finansową prowadzonej przez niego działalności. Również analiza sytuacji materialnej rodziny, w tym obejmująca wielkość środków pieniężnych, jakimi dysponowała małżonka skarżącego w okresie poprzedzającym złożenie wniosku, nie pozwala uznać, aby skarżący nie był w stanie uiścić wpisu sądowego w wysokości [...] zł. Poza tym wskazano, że spłata zobowiązań cywilnych, na którą to powołał się skarżący, nie może korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami wynikających z obowiązku finansowa przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Wyrokiem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę D. P. w przedmiotowej sprawie. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 sierpnia 2014 r. W dniu 3 września 2014 r. wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna skarżącego od powyższego wyroku wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że gospodarstwo domowe tworzy z małżonką oraz [...] synem. Rodzina utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia uzyskiwanego przez małżonkę skarżącego z tytułu umowy o pracę w wysokości około [...] zł miesięcznie, gdyż prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza usług transportowych, od dłuższego czasu wykazuje same straty. Syn wnioskodawcy nie pracuje, uczy się w liceum wieczorowym. Czesne za naukę syna kształtuje się na poziomie [...] zł za semestr. Ponadto, miesięcznie wydatki rodziny wnioskodawcy wynoszą: [...] zł (opłaty za prąd, gaz, woda, ogrzewanie), [...] zł (za mieszkanie), [...] zł (wyżywienie i środki higieniczne), [...] zł (środki czystości). Skarżący jako majątek wskazał na posiadanie dwóch samochodów ciężarowych, samochodu osobowego oraz dwóch mieszkań o wielkości [...] stanowiących własność małżonki. Ponadto wyjaśnił, że z uwagi na awarię wszystkich pojazdów, aby ratować firmę musiał zaciągnąć wiele zobowiązań finansowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że w niniejszej sprawie był już rozpoznawany wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W tej sytuacji ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony w tym samym zakresie należało potraktować jako żądanie zmiany postanowienia Sądu z dnia 12 marca 2014 r. Stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został uwzględniony z uwagi na niewykazanie przez skarżącego, iż znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny przy czym, uszczerbek w koniecznym utrzymaniu rodziny odnieść należy wyłącznie do podstawowych i niezbędnych potrzeb, które nie będą mogły być zaspokojone w przypadku konieczności poniesienia kosztów sądowych w sprawie. To na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W ocenie Sądu, we wniosku, będącym przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie, skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja materialna zmieniła się w istotny sposób w stosunku do wskazanej w poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć należy, że skarżący, ponownie składając wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF, powołał w istocie te same okoliczności i dane co w poprzednio złożonym wniosku, z wyjątkiem oświadczenia o stanie majątku. Wskazał bowiem, że małżonka zamiast jednego mieszkania dysponuje dwoma. Posiadania dwóch mieszkań skarżący nie wykazał w pierwotnie złożonym formularzu PPF. Na fakt ten Sąd zwrócił uwagę analizując dochody skarżącego, co znalazło wyraz w postanowieniu WSA z dnia 12 marca 2014 r. i nie pozostało bez wpływu na rozpoznanie wniosku. Skarżący w żadnej rubryce nowo złożonego formularza PPF nie wskazał, aby od czasu rozpoznania uprzedniego wniosku pojawiły się jakiekolwiek inne okoliczności mające negatywny wpływ na sytuację materialną rodziny, tj. chociażby utrata dochodu małżonki, czy pojawienie się nowych koniecznych wydatków. Wspomniał o konieczności naprawy taboru samochodowego i zaciąganiu na ten cel prywatnych zobowiązań, jednakże nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających tę okoliczność Za wcześniejszym wnioskiem natomiast powtórzył, że rodzina utrzymuje się jedynie z dochodu małżonki, gdyż prowadzona przez niego działalność gospodarcza usług transportowych nie przynosi zysku lecz straty. Poza tym w obydwu wnioskach tożsama jest zarówno wysokość wydatków jak i rodzaj, a te wskazują, że ponoszone wydatki na utrzymanie są wyższe aniżeli osiągane dochody. Powyższe świadczy o tym, że sytuacja materialna strony nie zmieniła się na niekorzyść oraz oznacza, że skarżący nie wykazuje wszystkich osiąganych dochodów chociaż w pkt 13 wniosku zapewnia, że znana jest mu treść art. 233§ 1 Kodeksu karnego. Z powyższych względów uznać należało, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia z 12 marca 2014 r. i z tego powodu, stosownie do art. 165 w zw. z art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło