II SA/Sz 250/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o wyłączenie sędziego NSA Iwony Tomaszewskiej od rozpoznania jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 1728/10, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 501/08, oddalający skargę R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 8 maja 2008 r., nr[...] , i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r. skarżący, nawiązując do przebiegu rozprawy w sprawie o sygn. II SA/SZ 277/10, złożył wniosek o wyłączenie Przewodniczącego Sędziego sprawozdawcy I. T.. Zdaniem skarżącego, podstawą wyłączenia sędziego jest "kierowanie się omnipotencją władczą funkcjonariusza publicznego państwa totalitarnego". W dniu 26 sierpnia 2011 r. sędzia NSA I. T. złożyła do akt sprawy oświadczenie, w którym wskazała, że skarżącego R. S. zna wyłącznie z czynności związanych z rozpatrywaniem jego skarg i nie pozostaje ze skarżącym w jakimkolwiek stosunku rodzinnym ani osobistym. Ponadto sędzia wskazała, że wykonując czynności przewodniczącego rozprawy i wypełniając obowiązek czuwania nad jej przebiegiem, w każdej sprawie spotyka się z sytuacją w której skarżący R. S. chce decydować o przebiegu rozprawy, treści protokołu, podejmowanych rozstrzygnięciach i zawsze kwestionuje zarówno zarządzenia przewodniczącego jak i całego składu w toku rozprawy, w szczególności składa wnioski o wyłączenie rozprawy. Każda czynność przewodniczącego lub sądu, która nie odpowiada oczekiwaniom skarżącego jest torpedowana wnioskiem o wyłączenie sędziego. Pismem z dnia 1 września 2011 r. R. S. uzupełnił swój wniosek o wyłączenie sędziego, wskazując iż działanie Przewodniczącego posiedzenia Sądu w dniu 25 sierpnia 2011 r. nakierowane było na szkodę i krzywdę skarżącego, nadto pozostawało w sprzeczności z zasadami prawdy, sprawiedliwości, uczciwości, rzetelności, przejrzystości, równości szans i prawem Demokratycznego Państwa Prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Instytucję wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18–24 ustawy. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 powołanej ustawy. Stanowią one bezwzględne przesłanki wyłączenia sędziego. Zgodnie z art. 18 tej ustawy "sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienie kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (§ 1). Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3)". Artykuł 19 ustawy określa względne przesłanki wyłączenia sędziego i stanowi, że niezależnie od wymienionych w art. 18 przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co jego bezstronności. Z wyjaśnienia złożonego przez sędziego NSA I. T. w dniu 26 sierpnia 2011 r. wynika, iż nie pozostaje ze skarżącym R. S. w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym, jak też nie zachodzą okoliczności określone w art. 18 i 19 ustawy, mogące mieć wpływ na sposób orzekania w sprawie. Skarżący, swój wniosek o wyłączenie sędziego uzasadnił "kierowaniem się przez przewodniczącego składu orzekającego omnipotencją władczą funkcjonariusza publicznego państwa totalitarnego". Odnosząc się do uzasadnienia wniosku R. S. oraz dokonując oceny sposobu postępowania oraz czynności podejmowanych przez sędziego NSA I. T. w postępowaniu w sprawie II SA/Sz 250/11, skład orzekający nie dopatrzył się okoliczności, wyczerpujących dyspozycję art. 19 ustawy. Powołane przez skarżącego powody wyłączenia nie znajdują potwierdzenia i nie mogą stanowić uzasadnionych podstaw wyłączenia sędziego NSA I. T. od udziału w postępowaniu na podstawie art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 98 ustawy przewodniczący otwiera, prowadzi i zamyka rozprawę, udziela głosu, zadaje pytania, upoważnia do zadawania pytań, może odebrać głos, gdy przemawiający go nadużywa, jak również uchylić pytanie, jeżeli uzna je za niewłaściwe lub zbyteczne. Ze wskazanego przepisu jasno wynika, że to przewodniczący ma decydujący wpływ na tok rozprawy a podejmowane przez niego czynności, należące do ustawowych uprawnień i obowiązków, nie uzasadniają żądania wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy. Należy dodać, że wniosek o wyłączenie sędziego jest instytucją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, w którym sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych związków z rozpoznawaną sprawą. Instytucja ta ma zatem zagwarantować eliminowanie przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności sędziego i jego obiektywizmu w rozpoznaniu określonej sprawy. Z powyższych względów, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.