II SA/Sz 256/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak/spr./ Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia NSA Stefan Kłosowski Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi M. L.-Z. ,J. L.-Z. i H. L.-Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu o d d a l a skargę Podaniem z dnia [...] M. L.-Z., J. L.-Z. oraz H. L.-Z. zwrócili się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...], Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zmienioną decyzją z dnia [...] Nr [...] oraz z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu podnieśli, że ww. decyzją Prezydent Miasta ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla działki nr [...] położonej w [...] przy ul. [...]. Decyzja ta była dwukrotnie zmieniana, o czym nie zostali powiadomieni jako właściciele sąsiedniej nieruchomości. Dalej podnieśli, że ustalenie warunków zabudowy dla wysokiego budynku szkoły jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakazującego lokalizacji obiektów obniżających standard warunków mieszkaniowych sąsiednich nieruchomości. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...], zmienionej decyzją z dnia [...]. W uzasadnieniu Kolegium podało, że inwestycja, której dotyczy decyzja Nr [...] (ośrodek szkoleniowy) obiektywnie nie jest inwestycją oddziaływującą negatywnie na nieruchomości sąsiednie. Z tego powodu skarżący nie są stroną w postępowaniu zakończonym decyzją ustalającą warunki zabudowy i nie mogą skutecznie żądać stwierdzenia jej nieważności. Okoliczność ta skutkowała wydaniem decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji – zgodnie z przepisem art. 157 § Kpa. M. L.-Z., J. L.-Z. oraz H. L.-Z. nie zgodzili się ze stanowiskiem Kolegium i podaniem z dnia [...] zwrócili się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc takie same argumenty jak we wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło złożonego wniosku i decyzją z dnia [...], Nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...], Nr [...]. W uzasadnieniu Kolegium ponownie wskazało, iż wnioskodawcą nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, gdyż projektowana inwestycja nie należy do ujemnie oddziaływujących na nieruchomości sąsiednie. Ponadto Kolegium wskazało, że nie ma podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...], bowiem decyzja ta nie pozostaje w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] – Uchwała Rady Miejskiej Nr [...] z dnia [...] (Dz. Urz. Woj. Szczec. Nr 9, poz. 72 ze zm.). M. L.-Z., J. L.-Z. oraz H. L.-Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wnosząc o jej uchylenie oraz stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] Prezydenta Miasta z dnia [...] zmienionej decyzją z dnia [...]. W uzasadnieniu skargi zarzucili decyzji naruszenie przepisu art. 28 Kpa. Skarżący podnieśli, że w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu inwestycja nazwana została "ośrodkiem szkoleniowym dla dorosłych", a w rzeczywistości jest to szkoła [...], do której uczęszcza ponad [...] osób. Jest to głównie młodzież, z której znaczna część przyjeżdża samochodami, zastawiając dojazd do działki skarżących. Zajęcia w szkole odbywają się 7 dni w tygodniu do późnych godzin wieczornych, a największe natężenie przypada na soboty i niedziele. Dobiegające hałasy zakłócają skarżącym spokój oraz możliwość wypoczynku, a więc obniżają standard warunków mieszkaniowych. Usytuowanie budynku szkoły w zdecydowany sposób obniża wartość nieruchomości skarżących i zniechęca ewentualnych nabywców. Dlatego, zdaniem skarżących, błędne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego o braku negatywnego oddziaływaniu spornej inwestycji na ich nieruchomość. Nadto sprzeczne jest ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwałach pięciu sędziów z dnia 25 września 1995 r. VI SA 13/95 oraz z dnia 4 grudnia 1995 r. VI SA 20/95, w których stwierdzono, że właściciele sąsiednich nieruchomości są uprawnieni do występowania w charakterze strony na podstawie art. 28 Kpa. Skarżący nie zgodzili się również ze stanowiskiem Kolegium, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zgodna jest z ustaleniami obowiązującego w dniu jej wydania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), pod kątem zgodności z prawem, doprowadziła Sąd do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawiony w skardze zarzut naruszenia art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego nie jest trafny. W powołanych w uzasadnieniu skargi uchwałach składu 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 1995 r., VI SA 13/95 (ONSA 1995, z. 4, poz. 154) oraz z dnia 4 grudnia 1995 r. VI SA 20/95 (ONSA 1996, z. 2, poz. 54) przyjęto, że stronami postępowania administracyjnego w sprawach o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich nieruchomości. Sąd w składzie powiększonym przyjął więc, że mogą zdarzyć się sytuacje, w których podmioty dysponujące prawem własności lub użytkowania wieczystego sąsiedniej nieruchomości mogą być stronami postępowania w tej kategorii spraw. Nie oznacza to, że w każdym z postępowań dotyczących warunków zabudowy i zagospodarowania terenu podmioty te są stronami. Będą nimi bowiem wyłącznie wtedy, gdy oddziaływanie planowanej inwestycji będzie wykraczać poza granice nieruchomości. W takiej tylko sytuacji można mówić, że dany podmiot legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu przepisu art. 28 Kpa i przysługuje mu statusu strony postępowania administracyjnego. Pojęcie interes prawny, użyte w przepisie art. 28 Kpa, rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, Sąd ten przyjął, iż pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Zdaniem Sądu od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (tak również: wyr. NSA w Warszawie z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83). Niewątpliwie szczególnymi cechami interesu prawnego jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu, a wspomnianą normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (podobnie (w:) wyroku NSA w Warszawie z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00 oraz cyt. tam orzecznictwo i literatura). W ocenie Sądu, skarżący nie wykazali naruszenia ich interesu, który znajdowałby oparcie w konkretnych przepisach prawa materialnego. W podniesionej argumentacji skarżący nie powołali się na takie okoliczności i przepisy prawa z których można by wywieść wpływ projektowanej inwestycji na chronione prawem interesy skarżących. W szczególności podstawy takiej nie dają zapisy miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta dotyczące określania inwestycji obniżających standard warunków mieszkaniowych, gdyż placówki oświatowe nie zostały zaliczone do takich inwestycji. Również przepisy dotyczące ochrony środowiska nie zaliczają takich obiektów do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wobec uznania, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.