II SA/Sz 256/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pismo p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Pismem z dnia [...] J.C. wniósł o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygn. II SAB/Sz 121/11. W przedmiotowej sprawie postanowieniem z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Sz 121/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę J.C. na bezczynność Burmistrza. Postanowienie to uprawomocniło się z dniem [...]. W dniu [...] skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania w kwocie 100 zł. W odpowiedzi na ww. wezwanie złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że otrzymywana renta inwalidzka w kwocie [...] zł nie wystarcza na utrzymanie i kupno potrzebnych leków. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma nikogo na utrzymaniu, żadnego majątku ani oszczędności. Wezwany do przedłożenia dokumentów źródłowych potwierdzających sytuację materialną, J.C. oświadczył, że podtrzymuje swój wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, żądanych dokumentów nie przedłożył. Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarządzeniem Sądu z dnia [...] na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy poprzez nadesłanie: - oświadczenia, czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z B.C. a jeżeli tak to do wskazania stopnia pokrewieństwa, - dowodów potwierdzających dochody wnioskodawcy (odcinek renty) oraz osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia, czy uzyskuje jakiekolwiek korzyści z nieruchomości o nr [...] położonej [...], w tym z garażu, - dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie mieszkania i leczenie z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii decyzji dotyczących podatku od wszystkich skarżącego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym nieruchomości, za ostatni rok podatkowy, - wyciągów lub wykazów z wszystkich skarżącego i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z właściwej do spraw pomocy i opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego liczby osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym oraz korzystania z pomocy społecznej w okresie ostatnich dwóch lat. Żądanych dokumentów J.C. nie nadesłał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika, zatem jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia (zarządzenia) i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji, gdy osoba fizyczna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, spoczywa z kolei ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zadaniem więc strony, jest niejako przekonanie Sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów postępowania. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy. Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a drugiej strony – jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych wnioskodawcy należy mieć na uwadze jego realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków. Odnosząc się do wniosku J.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący w uzasadnieniu złożonego wniosku przede wszystkim nie wskazał udokumentowanych okoliczności motywujących niemożność poniesienia kosztów postępowania. Nie przedłożył także stosownych dokumentów na skutek wezwania w tym przedmiocie, czy też na etapie złożenia sprzeciwu, chociaż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. W realiach niniejszej sprawy, podniesione przez skarżącego okoliczności, na których oparł swój wniosek o przyznanie prawa pomocy (niemożność uiszczenia kosztów postępowania z uwagi na niski dochód), zostały w istocie jedynie opisane, ale nie wykazane, czyli dowiedzione, udokumentowane, udowodnione (postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ189/11). Z powyższych względów na podstawie art. 245 § 3 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.