II SA/Sz 258/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak – Siuda Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005r. sprawy ze skargi B.M., K. M., W. M., M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r.,Nr [...] w przedmiocie opinii dotyczącej podziału nieruchomości o d d a l a skargę Burmistrz Miasta postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art.93 ust.5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 46 z 2000 r.,poz.543 z poz. zm.)po rozpatrzeniu wniosku B. M., K. M, W. M, M. M. w sprawie zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki Nr [...] w obrębie [...] w [...] – projektowany podział zaopiniował negatywnie jako niezgodny z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta . Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że B.M., K. M., W. M. , M. M. wystąpili z wnioskiem z dnia [...] r. o podział działki Nr [...]w obrębie [...] w [...] w trybie art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Postanowieniem z dnia [...] r. postępowanie w sprawie zostało zawieszone do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]. Na wniosek stron oraz z uwagi na brak możliwości kontynuowania prac projektowych nad planem [...] po wejście w życie ustawy z dnia 13 marca 2003 r.o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz.717) postanowieniem z dnia [...] r. podjęto postępowanie w sprawie. Z dalszej części uzasadnienia wynika, że Burmistrz przedłożoną przez stronę propozycję podziału działki Nr [...] uznał za sprzeczną z obowiązującym do 31 grudnia 2003 r. Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta zatwierdzonym przez Radę Miejską uchwałą Nr [...] z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. Nr 20,poz.187 z dnia 23 sierpnia 1993 r.) W zażaleniu B.M, K. M, W. M. i M. M. domagając się uchylenia powyższego postanowienia zarzucili, że zawiera ono ewidentną nieprawdę, że przedłożony projekt podziału działki Nr [...] w [...] nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zgodnego zagospodarowania przestrzennego miasta . Stwierdzili nadto, że zaskarżone postanowienie miesza w sposób niedopuszczalny dwa odmienne tryby postępowania w sprawie podziału nieruchomości według art.93 i 94 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Postanowienie wydane jest na podstawie art.93 ust.5, to znaczy dla przypadku gdy jest obowiązujący plan miejscowy, natomiast wszystkie punkty uzasadnienia dotyczą warunków określonych w art.94, to znaczy dla przypadku, gdy bark jest planu miejscowego, co stanowi rażące naruszenie prawa (art.156 § 1 pkt 2 kpa). Postanowieniem z dnia [...] r. N r [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 2 i art.144 kpa, art. 93 ust. 1,2,4 i 5 oraz art.94 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543)oraz art.87 ust.3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80,poz.717), po rozpatrzeniu zażalenia – uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Z treści uzasadnienia postanowienia wynika, że przyczyną wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia kasacyjnego na podstawie art.138 § 2 kpa była utrata ważności z dniem 31 grudnia 2003 r. miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta . W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B.M, K. M., W. M. i M. M. powyższemu postanowieniu zarzucili naruszenie art.7 i art.138 § 2 kpa. W uzasadnieniu skargi powołano się na argumentację wcześniej podnoszoną w zażaleniu, a ponadto na brak wykazania przez organ odwoławczy zaistnienia przesłanek z art.138 § 2 kpa. Skarżący zarzucili nadto brak ustosunkowania się przez Kolegium do zarzutu rażącego naruszenia prawa przez organ I instancji przejawiającego się w zwłoce w załatwieniu wniosku stron z [...] r. złożonego w czasie, kiedy funkcjonował w obrocie prawnym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta . Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153,poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej między innymi poprzez badanie zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący pismem z dnia [...] r. wnieśli do organu I instancji o: "podział działki nr [...] w [...] w trybie art.93 ustawy o gospodarce nieruchomościami". Zasady podziału nieruchomości uregulowane są w przepisach art.92-98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz.543 zer zm.).Z przepisów tych wynika, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, a w razie braku planu stosuje się tryb postępowania określony w art.94 (art.93 ust.1). Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, z zastrzeżeniem art.94 i art.95,opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Organ ten opinię w tym przedmiocie wyraża w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art.93 ust.§ 4 i 5 w/w ustawy). Jak wynika to z przedstawionych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych, postanowienie Burmistrza Miasta z dnia [...] r. wydane zostało na podstawie azrt.93 ust.5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tej dacie obowiązywał bowiem dla terenu objętego ustaleniami Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta (uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] r. Nr [...]- Dz. Urz. Woj. Nr 20, poz.187). Wniesienie przez skarżących zażalenia spowodowało przeniesienie tej części postępowania podziałowego do organu II instancji, który zgodnie z wyrażoną w art. 15 kpa zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – zobowiązany był ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć kwestię zgodności proponowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Pamiętać jednak trzeba, iż organ II instancji orzeka według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie orzekania przez ten organ. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zobligowane było zatem uwzględnić zmiany stanu prawnego zaistniałe po wydaniu postanowienia przez organ I instancji, co trafnie organ ten wyłożył w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W sytuacji, gdy z mocy art.87 ust.3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz.717) uchwalony przed dniem 1 stycznia 1995 r. Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta utracił z dniem 31 grudnia 2003 r. ważność, organ II instancji orzekający w dniu 30 stycznia 2004 r. nie miał podstaw prawnych do opiniowania zgodności proponowanego podziału nieruchomości, z tym planem, a więc i do ustosunkowania się do zarzutów zażalenia kwestionujących argumentację organu I instancji, który wydał opinię negatywną. W tej też sytuacji, za nieuzasadniony uznać trzeba zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art.138 § 2 kpa. Niezasadność ta wynika przede wszystkim z oceny procesowego charakteru prawnego postanowienia wydanego w trybie art. 93 ust.5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Opiniowanie zgodności proponowanego podziału z ustaleniami planu miejscowego jest – jak to wynika z wyżej przytoczonych przepisów art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami – częścią postępowania podziałowego ( pr. wyrok NSA z dnia 23 września 1998 r., SA/Sz 899/98,OSP 1999 r. z 5, poz.106). Do wydania postanowienia w sprawie opinii o jakiej mowa w art. 93 ust. 4 i 5 wskazanej ustawy nie stosuje się art.106 kpa, gdyż nie zachodzi tutaj współdziałanie różnych organów administracji publicznej w toku postępowania administracyjnego (Pr. uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 1 marca 1999 r. OPK 1/99). Wobec powyższego wydania zaskarżonego postanowienia na podstawie art.138§ 2 kpa nie można uznać za naruszenie przepisu prawa procesowego. Rozstrzygnięcie to bowiem, jak trafnie podkreśliło to w uzasadnieniu Kolegium, nie zamyka drogi do dalszego postępowania w sprawie przedmiotowej nieruchomości, która w zaistniałej sytuacji procesowej prowadzona być może na zasadach określonych w art.94 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dla dokonania sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu okoliczności faktyczne i prawne zaistniałe już po jego podjęciu nie mają znaczenia i dlatego zarzuty i wywody skargi odwołujące się do tych okoliczności są bezprzedmiotowe. Wbrew też przekonaniu skarżących w toku niniejszego postępowania Sąd podobnie jak wcześniej, organ odwoławczy nie jest władny do rozstrzygania w kwestii zwłoki w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu wszczętym na wniosek złożony z 2001 r. Kodeks postępowania administracyjnego określając w art. 35 i art. 36 terminy załatwiania sprawy i obowiązki organu w przypadku jej niezałatwienia w terminie, przewidział jednocześnie w art. 37 środkami zaskarżenia bezczynności organu. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący w toku postępowania przed organem I instancji, ze środków tych korzystali. Kolegium niemiało zatem podstaw prawnych do rozstrzygania w przedmiocie ewentualnej bezczynności organu I instancji. W przeciwnym wypadku organ odwoławczy wykroczyłby poza granice przedmiotowe sprawy rozpatrywanej na skutek zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem była opinia o zgodności projektu podziału nieruchomości. Sąd zaś w kwestiach bezczynności organu rozstrzyga wówczas, gdy skarga zostanie wniesiona w trybie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dni a 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Reasumując, z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza prawo materialne lub procesowe w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego należało na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę.