II SA/Sz 26/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaty zaliczki alimentacyjnej oddala skargę Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 2 ust. 7, art. 7 ust. 5 i art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz U. z 2005 r. Nr 86, poz. 732 ze zm.) odmówił dłużnikowi alimentacyjnemu L. M. umorzenia należności z tytułu wypłaty zaliczki alimentacyjnej na rzecz uprawnionych osób tj. córek wnioskodawcy [...] i [...]. Organ I instancji stwierdził, że argumenty wnioskodawcy nie dają podstaw do umorzenia powstałej zaległości z tytułu wypłacanej zaliczki alimentacyjnej. L. M. wskazał we wniosku, że nie ma możliwości spłaty zadłużenia alimentacyjnego, bowiem ze względu na zły stan zdrowia nie może podjąć zatrudnienia. Przedłożył jednocześnie orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] o stopniu niepełnosprawności, zaświadczenia lekarskie oraz zaświadczenie z Zakładu Karnego w [...] ( w którym aktualnie przebywa) z którego wynika, że nie jest zatrudniony w jednostce z uwagi na brak pracy wewnątrz zakładu i ograniczenia związane ze stanem jego zdrowia. Zdaniem organu z przedstawionych w sprawie dokumentów wynika, że L. M. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, jednakże niepełnosprawność ma charakter okresowy, a orzeczenie zostało wydane na czas określony tj. do dnia [...], natomiast zaświadczenie zakładu karnego jest ważne do [...]r., zatem istnieje prawdopodobieństwo, że wnioskodawca będzie jednak mógł podjąć w przyszłości zatrudnienie. Nadto orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie dyskwalifikuje całkowicie osoby zainteresowanej od możliwości podjęcia zatrudnienia. L. M. odwołał się od powyższej decyzji i wskazał, że sytuacja w jakiej się znajduje, szczególnie sytuacja zdrowotna całkowicie uniemożliwia mu zatrudnienie, co uzasadnia zastosowanie przez organ art. 16 ww. ustawy w stosunku do jego osoby. Nadto podkreślił, że podejmował starania celem podjęcia pracy, jednakże nie ze swojej winy, lecz ze względu na określone schorzenia, opisywane w załączonych do akt dokumentach, nie otrzymał zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 16 w zw. z art. 2 ust. 7 i art. 7 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji, podobnie jak organ I instancji, stwierdził brak przesłanek do umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych i w tym zakresie podzielił argumenty uzasadnienia decyzji organu I instancji. Nadto organ wskazał, że w myśl przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych osoba posiadająca orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zdolna jest do wykonywania zatrudnienia na stanowisku pracy przystosowanym odpowiednio do potrzeb i możliwości wynikających z niepełnosprawności. Poza tym, zdaniem organu, dłużnik alimentacyjny (odwołujący się) nie może sam dokonywać oceny orzeczonej względem niego niepełnosprawności i ustalać według własnej wiedzy, że będzie ona miała charakter trwały. Z kolei fakt, że zakład karny, w którym przebywa L. M. nie zaoferował mu pracy odpowiadającej stanowi jego zdrowia, nie przesądza o tym, że taka możliwość zaistnieje po odbyciu przez niego kary pozbawienia wolności lub jeszcze w trakcie odbywania kary. Powyższą decyzję L. M. zaskarżył do Sądu zarzucając organom obu instancji błędną interpretację art. 16 powoływanej ustawy, bowiem sytuacja w jakiej się znajduje, zwłaszcza stan jego zdrowia, uzasadnia zastosowanie tego przepisu w sprawie. Zdaniem skarżącego organy obu instancji nieprawidłowo przyjęły, że upływ okresu ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które jako pierwsze orzeczenie wydaje się na okres dwóch lat, wiąże się z ustaniem przyczyny niemożliwości zatrudnienia. Nadto, organy administracji nie są uprawnione do kwestionowania aktualnego, potwierdzonego stosownymi dokumentami, stanu zdrowia skarżącego, ani też do oceny możliwości podjęcia pracy w przyszłości. Ocena winna odnosić się do aktualnej sytuacji skarżącego. Skarżący wyjaśnił, że z uwagi na pogarszający się stan zdrowia i na rodzaj schorzeń, które nie są wyleczalne, czasowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności niewątpliwie zostanie przedłużone, a zatem przyczyny braku możliwości zatrudnienia nie ustaną. W ocenie skarżącego spełnia on kryteria określone art. 16 wyżej powoływanej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) organ właściwy wierzyciela może umorzyć należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek uwzględniając jego sytuację dochodową i rodzinną. Ustawodawca przewidział w ww. przepisie instytucje umorzenia długu powstałego wskutek wypłaty zaliczek alimentacyjnych osobie uprawnionej do świadczeń alimentacyjnych pozostawiając rozstrzygnięcie w tej kwestii uznaniu właściwego organu. W niniejszej sprawie organy zarówno I jak i II instancji uznały, że wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu wypłaty zaliczki alimentacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie zaistniały w sprawie okoliczności uzasadniające uwzględnienie żądania skarżącego. Jak wynika z akt sprawy skarżący odbywa karę pozbawienia wolności orzeczoną do [...]r. Podejmował starania o podjęcie pracy, jednakże z uwagi na stan zdrowia i brak pracy wewnątrz jednostki - zatrudnienia nie otrzymał. Skarżący posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony tj. do dnia [...]r. co jego zdaniem, oprócz faktu odbywania kary, stanowi podstawę do umorzenia powstałego zadłużenia Organ II instancji, odmiennie niż skarżący, ocenił jego sytuację materialno-bytową. W ocenie Sądu organ trafnie uznał, że fakt posiadania umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie przesądza o całkowitym braku możliwości zatrudnienia. Osoba o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności może być zatrudniana na stanowisku przystosowanym odpowiednio do potrzeb i możliwości wynikających z niepełnosprawności i jeśli nie zaoferowano skarżącemu odpowiedniej pracy w trakcie odbywania kary to nie można wykluczyć, że taka możliwość zatrudnienia się powstanie po opuszczeniu zakładu karnego. Nadto orzeczenie lekarzy ma czasowy charakter i nie można w chwili obecnej ustalić, że orzeczony stopień niepełnosprawności będzie miał charakter trwały. Zdaniem Sądu organy w sposób wyczerpujący i dokładny przedstawiły okoliczności faktyczne w sprawie, zaś ich ocena (ww) dokonana pod kątem istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie długu jest prawidłowa. Wyjaśnić przy tym należy, że decyzje podejmowane na podstawie art. 16 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej mają charakter uznaniowy, co w konsekwencji oznacza, że wybór rozstrzygnięcia zależy wyłącznie od woli organu administracji orzekającego w sprawie. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i uznał, że organy administracji orzekające w niniejszej sprawie nie przekroczyły granic tzw. uznania administracyjnego. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.