II SA/Sz 260/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder/spr./ Sędzia NSA Elżbieta Makowska Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2005 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta na podstawie art.2 ust. 1pkt 2 , art. 23ust. 1 i 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, uznał M. H. za osobę bezrobotną od dnia [...] r. oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że M. H. w dniu rejestracji spełniała ustawowe warunki do uznania za osobę bezrobotną. Odmowę przyznania zasiłku uzasadnił natomiast tym, że suma okresów o których mowa w art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przypadających w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji jest krótsza niż 365 dni. W odwołaniu od decyzji Starosty M. H. domagała się uchylenia tej decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz przyznania jej tego świadczenia. Odwołująca się podała, że była zatrudniona w Urzędzie Gminy od dnia [...] r. W okresie od [...] r. do dnia [...] r. przebywała nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim. Od [...] r. na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych M. H. przysługiwało wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. Z tego powodu za okres pobierania wynagrodzenia nie otrzymywała zasiłku chorobowego z tytułu niezdolności do pracy na mocy art. 12 ustawy z dnia 6 maja 2003 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Odwołująca uważała, że na podstawie art. 12 zdanie drugie powołanej ustawy okres pobierania wynagrodzenia liczy się jako okres pobierania zasiłku i z tego powodu na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu powinien być wliczony do okresu, od którego zależy zasiłek dla bezrobotnych. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu utrzymał w mocy decyzję Starosty . Organ odwoławczy w toku postępowania ustalił, że M. H. w okresie od [...] r. na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych pobierała wynagrodzenie w wysokości [...] zł od którego nie były naliczane składki na obowiązkowe. Na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z wyjątkiem obowiązku opłacania składek za niepełnosprawnych, o których mowa w art. 54. M. H/ udokumentowała okres zatrudnienia wynoszący [...] poprzedzających dzień rejestracji. Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż okres pobierania wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia winien być traktowany jako tożsamy z okresem pobierania zasiłku chorobowego a tym samym winien być zaliczony do [...] dni uprawniających do zasiłku dla bezrobotnych, organ odwoławczy stwierdził, że strona nie otrzymywała zasiłku chorobowego i z tego powodu art. 23 ust. 2 pkt 3 nie ma w sprawie zastosowania. Z kolei na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, do 365 dni zalicza się okresy nie wymienione w ust. 1 pkt 2, za które opłacana była składka na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składki stanowiła kwota stanowiąca co najmniej najniższe wynagrodzenie. Pracodawca M. H. nie naliczał od wynagrodzenia wypłacanego po ustaniu zatrudnienia składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne pomimo to, że wynagrodzenie to nie zostało wymienione w § 2 rozporządzenia ministra Pracy z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161, poz. 1106 ze zm.) jako nie stanowiące podstawy wymiaru składki. Brak zatem podstaw do zwolnienia pracodawcy z odprowadzania składek obowiązkowych od wypłacanego odwołującej się wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy. Skoro w okresie pobierania wynagrodzenia pracodawca nie odprowadzał składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, okresu tego nie można zaliczyć do 365 dni uprawniających M. H. do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. M. H. wywiodła skargę na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty . W uzasadnieniu skargi M. H. kwestionuje dokonaną przez organ odwoławczy interpretację art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w kontekście art. 12 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, który stanowi, że okres za który nie przysługuje zasiłek chorobowy w wyniku pobierania wynagrodzenia, traktowany jest jako okres zasiłkowy. Skarżąca zarzuca, że nie może ponosić konsekwencji oraz odpowiedzialności materialnej za to, że płatnik, tj. Urząd Gminy nie pobierał i nie odprowadzał składek na ubezpieczenie społeczne, pomimo że był do tego obowiązany. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art.23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zmianami). Zgodnie z tym przepisem, prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 27, jeżeli w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni: a) był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z wyjątkiem obowiązku opłacania składek za niepełnosprawnych, o których mowa w art. 54; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 2, b) wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą, jeżeli osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia, c) wykonywał pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo współpracował przy wykonywaniu tych umów, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia, d) podlegał ubezpieczeniu społecznemu lub zaopatrzeniu emerytalnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie, e) wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej połowy minimalnego wynagrodzenia, f) wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub w spółdzielni kółek rolniczych (usług rolniczych), będąc członkiem tej spółdzielni, jeżeli podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej najniższego wynagrodzenia, g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego, g) opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego w państwie niebędącym członkiem Unii Europejskiej, h) był zatrudniony za granicą i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant, i) był zatrudniony lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Z ustaleń dokonanych przez organy obu instancji wynika, że skarżąca M. H. udokumentowała okres zatrudnienia wynoszący 319 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień rejestracji w dniu [...] r. Skarżąca przedłożyła świadectwo pracy dokumentujące okres zatrudnienia w Urzędzie Gminy od [...] r., a nadto zwolnienie lekarskie za okres od [...] r. decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] r. odmawiającą skarżącej wypłaty zasiłku chorobowego za okres od [...] r. , zaświadczenie z Urzędu Gminy z dnia [...] r. o przysługującym M. H. prawie do wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1593) oraz zaświadczenia z Urzędu Gminy z których treści wynika, że M. H. od [...] r. pobierała wynagrodzenie w wysokości [...] zł od którego nie były naliczane składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne. Organy zatrudnienia do 365 dni, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 nie zaliczyły okresu pobierania przez skarżącą wynagrodzenia na podstawie art.10 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych i z tego powodu odmówiły przyznania zasiłku dla bezrobotnych. Wynagrodzenie za okres pozostawania bez pracy w rozumieniu art. 10 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych co do zasady, na podstawie na podstawie art. 23 ust. 2 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, włączone jest do okresów, które zalicza się do 365 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Warunkiem koniecznym wliczenia tego okresu jest pobieranie przez płatnika w okresie wypłacania wynagrodzenia składki na ubezpieczenie i Fundusz Pracy lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy oraz to, że podstawę wymiaru składki winna stanowić kwota wynosząca co najmniej najniższe wynagrodzenie. W stosunku do skarżącej płatnik- Urząd Gminy – obowiązku wskazanego w art. 23 ust. 2 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie wykonał pomimo to, że rozporządzenie Ministra Pracy z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. Nr 161, poz. 1106 ze zm.) nie określa wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy jako przychodu, który nie stanowi podstawy wymiaru składek. W świetle powołanych przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, Wojewoda trafnie wskazał, że okres pobierania przez skarżącą wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy w rozumieniu art. 10 ust. 3 ustawy o pracownikach samorządowych, wobec nie spełnienia warunku określonego w art. 23 ust. 2 pkt 4 nie może być wliczony do okresu pracy, który ma wpływ na przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Sąd nie podziela poglądu skarżącej, że pobieranie wynagrodzenia w okresie jej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą skutkuje zaliczeniem tego okresu do okresu zasiłkowego, który następnie podlega wliczeniu do okresów wymienionych w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zgodne z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1990 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, okres pobierania wynagrodzenia zalicza się do okresu zasiłkowego, jednakże ze względu na konieczność ustalenia maksymalnego okresu pobierania świadczeń oraz dla celów wynikających wprost z przepisów tej ustawy. Zapis art. 12 ust. 1 w żaden sposób nie przekłada się jednak na treść art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Ewentualne roszczenia skarżącej wynikające z pozbawienia jej świadczeń przysługujących na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a wynikające z wadliwej interpretacji przychodów stanowiących podstawę do ustalenia obowiązkowej składki na ubezpieczenie społeczne należą do sfery stosunków cywilnoprawnych i pozostają poza kognicja sądów administracyjnych. Ze względu na to, że organy zatrudnienia trafnie stwierdziły, że M. H. nie przysługuje zasiłek dla bezrobotnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji.