II SA/Sz 262/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski /spr./, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka- Kuligowska, Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie Barbary Rzuchowskiej sprawy ze skargi I. S. na decyzję Rektora Politechniki z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stypendium rektora I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Rektora Politechniki na rzecz skarżącej kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją, wydaną po rozpoznaniu wniosku I.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Rektor Politechniki utrzymał w mocy wydaną przez siebie decyzję z dnia [...], odmawiającą przyznania I.S. stypendium rektora dla najlepszych studentów w kategorii za wysoką średnią ocen. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazano, iż decyzją z dnia [...] roku Rektor Politechniki odmówił przyznania I.S. stypendium rektora dla najlepszych studentów w kategorii za wysoką średnią ocen, wskazując, iż zgodnie z § 33 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów PK uzyskana w poprzednim roku akademickim 2010/2011 średnia ocen nie kwalifikuje jej do 7% najlepszych studentów. Średnia ocen I.S. wynosi 4,35, podczas gdy najniższa średnia uprawniająca do stypendium rektora dla najlepszych studentów w bieżącym semestrze wynosiła 4,39. W dniu [...] wpłynął wniosek studentki o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wskazała, iż powyższa decyzja jest dla niej krzywdząca, ponieważ po rozpatrzeniu wniosków studentów początkowo znalazła się na liście osób, którym stypendia zostały przyznane, a kilka dni później została z takiej listy wykreślona, z przyczyn dla niej niezrozumiałych. Po otrzymaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy prorektor zwrócił się z prośbą do dyrektor A.R. o wyjaśnienie zarzutów przedstawionych przez studentkę. Dr A.R. poinformowała organ, iż po rozpatrzeniu wniosków studentów o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów I.S. znalazła się na liście rankingowej uzupełniającej - pozycja nr [...] ze średnią 4,35. Okazało się jednak, iż pominięta została jedna ze studentek, o czym rektor został poinformowany oddzielnym pismem. Wskutek ponownego przeliczenia średnich, zgodnie z decyzją Rektora, osoba z wyższą średnią została umieszczona na liście, na podstawie której zostały wydane decyzje. Wcześniej nie były wydawane studentom żadne decyzje dotyczące otrzymania stypendium. Po analizie dokumentów i przedstawionych wyjaśnień prorektor ds. studenckich, organizacji i rozwoju, który został upoważniony przez Rektora PK do wydawania decyzji w zakresie przyznawania stypendiów rektora dla najlepszych studentów oraz do podejmowania decyzji w sprawach wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził, iż lista, która została wywieszona obok dziekanatu, stanowiła jedynie informację co do pozycji umieszczenia poszczególnych osób na liście rankingowej wraz z przypisanym do tego stopniem a nie decyzję w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. I.S. powołuje się na fakt, że na podstawie tej listy zostało przyznane jej stypendium, co nie jest zgodne z rzeczywistym stanem, gdyż decyzja w przedmiocie stypendium podjęta została w dniu 23 listopada 2011 roku. Jest to decyzja odpowiadająca wymogom art. 107 kpa i na podstawie z art. 110 kpa organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Związanie organu wydaną przez siebie decyzją trwa do czasu uchylenia lub zmiany takiej decyzji w sposób przewidziany w obowiązujących przepisach. Z uwagi na ograniczenie przewidziane w Regulaminie pomocy materialnej (...) przy przyznawaniu stypendium rektora dla najlepszych studentów, nie jest możliwe przekroczenie 10% studentów na danym kierunku studiów wobec czego I.S. nie znalazła się na ostatecznej liście, w oparciu o którą stypendia zostały przez Rektora przyznane. W związku z powyższym odwołanie uznano za bezzasadne. Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem organu Politechniki I.S. zaskarżyła wydaną decyzję skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze powtórzono argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zdaniem skarżącej zaskarżona przez nią decyzja oraz zawarta w niej argumentacja są niezgodne z § 41 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych Politechniki, przyjętym w trybie art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, który mówi, że "wykazy studentów wg numeru albumu, którzy otrzymali stypendium rektora dla najlepszych studentów wywieszane są każdorazowo na tablicy ogłoszeń obok dziekanatu". Zgodnie z § 29 pkt 2 regulaminu, stypendia rektora dla najlepszych studentów są przyznawane przez rektora na wniosek studenta, który powinien być złożony we właściwym dziekanacie w terminie do [...]. Natomiast § 49 ww. Regulaminu mówi, że dziekan dokonuje weryfikacji złożonych wniosków i zgodnie z regulaminem przedkłada listy rankingowe w poszczególnych kategoriach do zatwierdzenia Rektorowi i przesyła do Działu Studenckiego do dnia [...], oraz, że na podstawie zaakceptowanych list rankingowych pracownik dziekanatu przygotowuje 2 egzemplarze decyzji, które przekazuje Rektorowi do podpisu. Zdaniem skarżącej, listy osób, które zostały wywieszone obok dziekanatu i udostępnione studentom, były zatwierdzone i zaakceptowane przez Rektora PK jako listy osób, którym przyznane zostało stypendium. W związku z tym lista, która widniała dnia [...] obok dziekanatu, na której była umieszczona wraz z przypisaną kwotą stypendium w kwocie [...] zł, potwierdzała przyznanie jej stypendium. Ponadto z uzyskanych przez skarżącą w dziekanacie a następnie potwierdzonych w sekretariacie Politechniki informacji wynika, że stypendia rektora wypłacone zostały studentom do dnia [...], zaś decyzje Rektora w sprawie przyznania tych stypendiów wydane zostały dnia [...]. Oznacza to, że powołanie się Rektora PK w uzasadnieniu skarżonej decyzji na fakt podjęcia decyzji w przedmiocie stypendium w dniu [...] jest niezgodne ze stanem rzeczywistym. Z rozbieżności czasowych pomiędzy wypłatą stypendiów studentom a wydaniem decyzji Rektora PK w sprawie przyznania stypendium wynika, że stypendia przyznane zostały na podstawie list osób, zatwierdzonych przez Rektora PK, które zostały udostępnione studentom poprzez wywieszenie na tablicy obok dziekanatu, a dopiero następstwem tego były wydane przez Rektora PK decyzje informujące jedynie o przyznaniu stypendiów. Nie do zaakceptowania dla skarżącej jest taka zmiana ogłoszonego wykazu studentów, którzy otrzymali stypendium rektora za wysoką średnią ocen, wśród których się znajdowała, oraz fakt usunięcia jej z tej listy bez konkretnego, przejrzystego uzasadnienia. Uzasadnienie, że została pominięta inna studentka i na tej podstawie nastąpiło ponowne rozpatrzenie wniosków po ogłoszeniu wykazu studentów, którzy otrzymali stypendium, nie wyjaśnia sprawy. Skarżącej nie są znane przyczyny pominięcia studentki przy rozpatrywaniu wniosków oraz czy jej wniosek został złożony w terminie, gdyż odmówiono jej udzielenia informacji w tej sprawie. Nie do przyjęcia jest także dla skarżącej usunięcie jej z listy studentów, którzy otrzymali stypendium, bez jej winy, wskutek popełnienia błędu przez pracownika Politechniki. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Do sprawy przystąpił Prokurator Prokuratury Apelacyjnej, który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na wydanie jej przez pracownika organu (prorektora Politechniki), który podlegał wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 kpa, bowiem w niniejszej sprawie, przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w imieniu rektora orzekał ten sam pracownik, który wydał decyzję z [...]. Osoba ta, nie będąc piastunem organu, podlegała zatem wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej : P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W jej ramach Sąd dokonuje oceny prawidłowości zastosowania przez organ administracji publicznej, wydający zaskarżony akt (decyzję) przepisów prawa materialnego jak i przepisów regulujących samo postępowanie. Wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegał będzie taki akt, wydany przez organ administracji publicznej, który narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też poprzez naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy obarczony jest wadą nieważności (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 P.p.s.a). W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych powodów niż podniesione przez skarżącą. Istotne argumenty podniósł biorący udział w niniejszej sprawie Prokurator Prokuratury Apelacyjnej. Argumentację tę podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. W tej kwestii należy w szczególności wskazać na następujące okoliczności: Zgodnie z art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) jedną z form pomocy materialnej dla studentów jest stypendium rektora dla najlepszych studentów. Zgodnie z art. 207 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, do decyzji podjętych przez organy uczelni, do których na mocy art. 60 ust. 6 tej ustawy zalicza się także rektor, w indywidualnych sprawach studenckich stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W myśl art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 Kpa. Postępowanie w sprawie przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów winno być zatem prowadzone z uwzględnieniem regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej : K.p.a.), a faktu tego nie zmienia powierzenie kontroli instancyjnej rozstrzygnięć wydanych w tym postępowaniu temu samemu organowi w ramach postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 Kpa w zw. z art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym). Zgodnie bowiem z art. 127 § 3 Kpa do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań, które z kolei (w art. 140) odsyłają w sprawach nieuregulowanych do odpowiedniego stosowania przepisów o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Organy odwoławcze zobowiązane są do stosowania przepisów wspólnych wszystkim postępowaniom uregulowanym w Kpa, zawartych w Dziale I zatytułowanym "Przepisy ogólne". W tej grupie przepisów znajduje się art. 24 § 1 pkt 5 Kpa, zgodnie z którym pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Takie brzmienie przepis ten uzyskał z dniem 11 kwietnia 2011r. w wyniku nowelizacji wprowadzonej na mocy art. 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. (Dz. U. z 2011, Nr 6, poz. 18 ze zm.). W uzasadnieniu projektu powołanej ustawy wskazano, że "celem tej nowelizacji jest wyłączenie pracowników, którzy brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, zarówno pracowników organu I instancji, jak również pracowników ministerstw i urzędów centralnych, którzy przygotowują i podpisują decyzje ministrów i kierowników urzędów centralnych, wydawanych na skutek rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy". Nowelizacja ta, wobec odesłania w art. 207 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym do odpowiedniego stosowania art. 127 § 3 K.p.a., dotyczy zatem także pracowników działających z upoważnienia rektora. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że prof. dr hab. inż. P.B., który podpisał zaskarżoną decyzję, jest prorektorem Politechniki. Działając na mocy udzielonego mu upoważnienia, wydaje on decyzje w imieniu Rektora Politechniki. Nie jest on zatem osobą piastującą funkcję organu (Rektora), lecz pracownikiem tego organu, do którego, w sytuacji złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ma zastosowanie art. 24 § 1 pkt 5 Kpa. Niedopuszczalne było więc w niniejszej sprawie wydanie zaskarżonej decyzji przez tego samego pracownika. Stwierdzone naruszenie prawa stanowi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 Kpa, podstawę do wznowienia postępowania. Mając powyższe na uwadze należało na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję. Wspomnieć należy, iż takie stanowisko w podobnych sprawach zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (sygn. SA/Ol 128/12 oraz SA/Ol 123/12, a także WSA w Warszawie sygn. I SA/SA/Wa 965/07. Zawarta w skardze argumentacja odnośnie znaczenia i mocy prawnej wywieszonej do publicznej wiadomości listy rankingowej okazała się nietrafna. Moc taką ma dopiero decyzja właściwego organu wydana w trybie zgodnym z przepisami K.p.a. Należy jednak zwrócić także uwagę na niepełne wyjaśnienie przez organ kwestii zmieszczenia się skarżącej w grupie 10 % studentów wydziału, o której mowa w decyzji, odwołującej się w tym zakresie do treści § 30 Regulaminu ustalenia wysokości przyznawania i wypłacania pomocy materialnej dla studentów (...) Politechniki. Jak wynika z przedłożonej do akt sprawy listy rankingowej wydział liczy 257 studentów. Liczba stypendystów uprawnionych do stypendium rektora wg tej listy liczy 24 studentów (lista 7 % - liczy 17 osób, lista uzupełniająca do 10 % - 7 osób), podczas gdy 10 % z grupy 257 wynosi 25 osób. (§ 30 ust. 2,3,4 i 5 Regulaminu ustalenia wysokości przyznawania i wypłacania pomocy materialnej dla studentów (...) Politechniki). Wprawdzie regulamin mówi jedynie o liczbie nie przekraczającej w/w kwot procentowych, to jednak - w zaistniałej sytuacji - przyjęcie przez organ mniejszej liczby stypendystów wymaga uzasadnienia tego stanowiska przez organ. Wskazane jest także ustosunkowania się do innych podnoszonych przez skarżącą wątpliwości i zarzutów. Wymagają tego przepisy art. 7 i 8 kpa. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku oparto na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 cytowanej ustawy.