II SA/Sz 264/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-06-28
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Maria Mysiak, Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie ponosi odpowiedzialność administracyjną za zniszczenie i uszkodzenie drzew, jeśli prace pielęgnacyjne zostały wykonane przez wynajętą firmę, a celem było usunięcie zagrożenia dla życia i mienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Stowarzyszenie ponosi odpowiedzialność administracyjną za zniszczenie i uszkodzenie drzew, nawet jeśli prace zostały wykonane przez wynajętą firmę. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny, a zlecający ma obowiązek dopilnować prawidłowości wykonania prac. Sąd potwierdził, że zakres usuniętych gałęzi przekroczył dopuszczalne 30%, co skutkowało uznaniem części drzew za uszkodzone, a części za zniszczone, co uzasadniało wymierzenie kary pieniężnej.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zleciło firmie zewnętrznej prace pielęgnacyjne drzew na terenie nieruchomości, które doprowadziły do uszkodzenia i zniszczenia drzew. Organy administracji wymierzyły Stowarzyszeniu kary pieniężne. Stowarzyszenie kwestionowało swoją odpowiedzialność, twierdząc, że prace były konieczne ze względu na zagrożenie bezpieczeństwa i zostały wykonane przez fachową firmę. Skarżący zarzucał również błędy proceduralne i naruszenie przepisów ustawy o ochronie przyrody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za uszkodzenie i zniszczenie drzew oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 88 ust. 1 pkt 3-4, ust. 2-5, art. 89 ust. 1-2 w zw. z art. 84 ust. 1 i art. 85 ust.1, ust. 2 pkt 1, art. 86 ust. 1 pkt 4, art. 87a ust. 6 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (j.t.: Dz. U. z 2016 r. póz. 2134 ze zm., zwanej dalej "ustawą"), po rozpoznaniu odwołania Stowarzyszenia [...] w K., od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., znak: [...] : w pkt 1 - wymierzającą Stowarzyszeniu [...] w K. administracyjną karę pieniężną w kwocie [...]zł za uszkodzenie 2 sztuk drzew, znajdujących się na terenie nieruchomości dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., wymienionych w tabeli nr 1; w pkt 2 - wymierzającą administracyjną karę pieniężną w kwocie [...]zł za zniszczenie 20 uk drzew znajdujących się na terenie nieruchomości dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K., wymienionych w tabeli nr 2; w pkt 3 - zobowiązującą skarżącą do wpłaty kary pieniężnej w wysokości [...] zł, w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna oraz w pkt 4 – odraczającą termin płatności [...] kary za zniszczenie [...] sztuk drzew, w kwocie [...]zł na okres 5 lat o - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium podało, że w dniu [...] r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie lub uszkodzenie drzew spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzew, na terenie nieruchomości dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.. W trakcie postępowania organ I instancji zlecił sporządzenie opinii, w treści której biegły stwierdził, iż na dzień [...] r. znaczna większość drzew przed oraz w czasie wykonywania prac pielęgnacyjno-urządzeniowych w okresie od [...] do [...] r. była organizmami żywymi. Jednym z przejawów życia drzew jest zachowanie tzw. elastyczności łyka, które stwierdzono na wszystkich waloryzowanych pniach. W trakcie przeprowadzania ekspertyzy zinwentaryzowano [...] drzew z czego [...] to drzewa żywe a 1 obumarło jeszcze przed dokonaniem prac pielęgnacyjnych i winno być wyłączone spod postępowania. Biegły wskazał w tabeli nr 3 opinii, iż w stosunku do [...] drzew usunięto ponad 50 % masy korony, a w stosunku do [...] drzew usunięto ponad 30 % masy korony. Przesłuchany Prezes Stowarzyszenia Z. Ż. wyjaśnił, iż prace wykonywane były na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia z dnia [...] r., ze względu na wielokrotne zaniedbania pielęgnacyjne i sanitarne drzew, które zagrażały bezpieczeństwu życiu i zdrowiu działkowców. Wykonanie prac pielęgnacyjnych zlecił firmie Zielony Ogród z U. . Okoliczności te potwierdziła również O. S., pracownik [...] J. S. oraz J. S., którzy wskazali, iż prace pielęgnacyjne wykonane zostały względem wszystkich drzew na terenie parkingu, że nie sporządzano dokumentacji fotograficznej wykonanych cięć, oraz że zabiegi te były konieczne albowiem zagrażały bezpieczeństwu działkowców i ich mieniu. W dniu [...] r. Stowarzyszenie przedstawiło opinię biegłego dr inż. J. W., uzupełnioną w dniu [...] r. oraz [...] r., na okoliczność kondycji i żywotności drzew. Z opinii tej wynika, iż drzewa objęte postępowaniem rozwijały się w [...] r. dobrze, a stwierdzone przyrosty pędów wskazują na ich dobrą żywotność.
Dalej Kolegium wyjaśniło, że w związku z różnicami w opomiarowaniu drzew organ I instancji przeprowadził w dniu [...] r. wizję lokalną w celu nowego opomiarowania pni drzew. W trakcie pomiaru ustalono, że [...] sztuk drzew posiada obwody pni, na które nie jest wymagane zezwolenie, dlatego decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ i instancji umorzył z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w części dotyczącej zniszczenia [...] drzew oraz uszkodzenie [...] drzewa.
Kolejną decyzją nr [...] (doręczoną stronie w dniu [...] r.) Prezydent Miasta K. wymierzył Stowarzyszenie administracyjną karę pieniężną w kwocie [...]zł za uszkodzenie [...] sztuk drzew, znajdujących się na terenie nieruchomości dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. oraz administracyjną karę pieniężną w kwocie [...]zł za zniszczenie [...] sztuk drzew znajdujących się na terenie tej samej nieruchomości.
Stowarzyszenie [...] w K. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzuciło:
A. naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 77. art. 80, art. 81, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
- błędne i niewystarczające ustalenie stanu faktycznego;
- błędne i niewystarczające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
- oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym i rozpatrzenie go w sposób niewyczerpujący i nieprawidłowy z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów;
- błędne przyjęcie, że to skarżące stowarzyszenie ponosi odpowiedzialność za zniszczenie i uszkodzenie drzew.
B. naruszenie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w szczególności art. 88 ust. 1 pkt 3 i 4 poprzez uznanie, iż doszło do uszkodzenia i zniszczenia drzew, w sytuacji, gdy wykonane prace pielęgnacyjne zagrażały życiu działkowców korzystających z działek i ich mieniu a także poprzez nieuzasadnioną odmowę dopuszczenia kolejnej ekspertyzy, która rozstrzygnęłaby spór w zakresie zasadności i prawidłowości prac;
C. naruszenie przepisów art. 86 ust. 1 pkt 4 i 9 ustawy o ochronie przyrody poprzez naliczenie kary administracyjnej za uszkodzenie i zniszczenie drzew w sytuacji gdy przeprowadzone prace pielęgnacyjne były niezbędne w celu zniwelowania niebezpieczeństwa dla ludzi i ich mienia;
D. naruszenie art. 88 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie przyrody poprzez odroczenie terminu płatności 70% kary za zniszczenie [...] sztuk drzew, w sytuacji gdy zgodnie z treścią art. 88 ust. 4 ustawy odracza się płatność całości kary.
W ocenie Kolegium wniesione odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że dokonane zabiegi miały na celu usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych, utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa, czy też wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa. Nie spełniały zatem przesłanek z art. 87a ust. 2 ustawy. Skarżący podnosił wprawdzie, iż zabiegi przeprowadzane były w związku z zagrożeniem życia i mienia oraz w celu wynikającym z art. 87a ust. 2 ustawy. Powyższe twierdzenia nie znajdują jednak oparcia w bogatym materiale dowodowym. Po pierwsze ustalenie, iż cięcie drzew dokonane z przekroczeniem progów 30 % objętości koron, przeprowadzono w związku z zagrożeniem życia i mienia oraz w celu określonym w art. 87 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody, ma różne skutki oraz różne metody dowodzenia. Ustalenie, iż drzewa przed cięciem zagrażały życiu i zdrowiu ludzi ma wpływ na wysokość kary z kolei ustalenie, iż w sprawie zachodzi wyłączenie z art. 87a ust 2 ustawy, skutkuje odstąpieniem od wymierzenia kary. Jednakże o ile skarżący wykazał, o czym w dalszej części decyzji, iż drzewa stanowiły zagrożenie dla życia i mienia, o tyle nie przedstawiono żadnych dowodów, iż prace wykonano w celu 1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych; 2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa; 3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa. Przeciwko takiemu ustaleniu przemawia brak materiału dowodowego w postaci dokumentacji, w tym dokumentacji fotograficznej, wskazującej na konieczność przeprowadzenia takiego zabiegu. Stowarzyszenie nie przedstawiło takiej dokumentacji pomimo wezwania przez organ I instancji w toku postępowania. Wskazać również należy, iż brak takiej dokumentacji wynika z treści wyjaśnień złożonych przez J. S. oraz O. S., którzy dokonali tylko naocznego badania drzewostanu. Z porównania zdjęć wykonanych przed zabiegami ([...] sztuk przedłożonych na wezwanie z dnia [...] z [...] r. jak i po zabiegach pielęgnacyjnych, wynika za to, iż ścięcie koron drzew w zakresie dochodzącym do 90% jest zabiegiem o wiele dalej idącym, niż określone w art. 87a ust. 2 pkt 2 ustawy utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa. Podobnie z materiału dowodowego nie wynika, aby wykonywane prace miały na celu usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych (o czym stanowi art. 87a ust. 2 pkt 1 ustawy). Okoliczności tej zaprzecza chociażby dokumentacja fotograficzna dołączona do 1 opinii uzupełniającej dr inż. J. W. dnia [...] r. Zabiegi wykonane przez firmę J. S. na zlecenie Stowarzyszenia nie miały ponadto na celu przywrócenia statyki drzew (art. 87a ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody) - przynajmniej nie wskazuje na to materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie.
Kolegium zwróciło uwagę, iż bez znaczenia na obecnym etapie postępowania jest zachowanie żywotności drzew, tj. ich stan w ponad rok po dokonanych cięciach. Kwestia ta będzie miała znaczenie i będzie stanowiła przedmiot badania za 5 lat. W przypadku stwierdzenia, że drzewo lub krzew obumarły przed upływem 5 lat od dnia, w którym decyzja o odroczeniu terminu płatności kary stała się ostateczna, karę uiszcza się niezwłocznie, chyba że drzewo lub krzew nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od podmiotu ukaranego. Powoływanie się zatem przez skarżące Stowarzyszenie na opinie biegłego dr inż. J. W., dotyczące stanu żywotności waloryzowanych drzew, jest przedwczesne.
Kolegium wskazało również, że z akt księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości prze Sąd Rejonowy w K. [...] wynika, iż działka stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Stowarzyszenie. Bezspornie zatem to Stowarzyszenie jest posiadaczem nieruchomości, która znajduje się w jego władaniu. Z akt sprawy wynika również jednoznacznie, iż prace pielęgnacyjne w okresie [...] r. wykonane były przez [...] J. S. na wyraźne zlecenie Stowarzyszenia. Zakres prac obejmujących wszystkie drzewa na parkingu ustalony został ustnie, lecz ich wykonanie poświadcza sam prezes Stowarzyszenia jak i J. S..
Kolegium raz jeszcze dokonało wyliczeń wysokości kar pieniężnych dokonanych przez organ I instancji i uznało je za prawidłowe. Do wyliczenia przyjęto ostatecznie łącznie [...] drzewa: w tym dwa uszkodzone i [...] zniszczonych. Przy wyliczaniu kary słusznie uwzględniono zmianę legislacyjną ustawy Prawo o ochronie przyrody i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o lasach (Dz. U. 2016 r., poz. 2249). W rozpoznawanym przypadku kara obliczona na podstawie znowelizowanych przepisów jest względniejsza dlatego też zastosowanie znajdą przepisy w nowym brzmieniu. W ocenie Kolegium w rozpoznawanej sprawie uwzględnić należało rozmiar koron drzew przed pracami pielęgnacyjnymi, rodzaj gleby-torfowej z wysokim poziomem wód i uznać, iż drzewa zagrażały życiu i mieniu działkowców, bowiem teren wokół drzew jest często użytkowany przez działkowców, parkowane są tam samochody a także urządza się imprezy działkowe. Z tych też powodów w sprawie zastosowanie znalazł art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy, tj. w ocenie Kolegium usunięcie waloryzowanych drzew zwolnione byłoby z opłaty albowiem zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego. Kara pieniężna wymierzona za zniszczenie i uszkodzenie tych drzew będzie zatem równa wysokości opłaty za ich usunięcie. Na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy Stowarzyszenie zobligowane było uiścić całość kary administracyjnej wymierzonej za uszkodzenie drzew ([...]) oraz 30% kary administracyjnej wymierzonej za zniszczenie drzew [...] zł). Odroczenie terminu płatności kar dotyczy kar wymierzonych za zniszczenie korony drzewa i nie ma zastosowania do kary wymierzonej za uszkodzenie drzewa.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję wniosło Stowarzyszenie [...] w K..
Zaskarżonej decyzji zarzuciło:
- Naruszenie art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art 81, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
. błędne i niewystarczające ustalenie stanu faktycznego,
. oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym i rozpatrzenie gc w sposób niewyczerpujący i nieprawidłowy z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów,
. błędne ustalenie że skarżący ta decyzję Stowarzyszenie ponosi odpowiedzialność za zniszczenie i uszkodzenia drzew.
- Naruszenie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w szczególności art. 88 ust 1 pkt 3 i 4 oraz art. 87a ust. 2 poprzez uznanie, iż doszło do uszkodzenia i niszczenia drzew, w sytuacji, gdy dotychczasowy ich stan przez zabiegami pielęgnacyjnymi ze względu na obumarłe gałęzie i kształt korony drzew zagrażał bezpieczeństwu dla zdrowia i życia, dla osób korzystających z ogródków działkowych jak i mienia tam się znajdującego.
Ponadto pomimo formalnego dopuszczenia dowodu z opinii przedstawionej przez skarżącej i zasadnych w nich uwag wydanie odmowy dopuszczenia kolejnej ekspertyzy która by definitywnie rozstrzygnęła czy zaistniała zasadność i prawidłowość prac pielęgnacyjnych przedmiotowego drzewostanu oraz czy rzeczywiście doszło do faktycznego uszkodzenia lub zniszczenia drzew.
- Naruszenia przepisów ustawy o ochronie przyrody (z dnia 16 kwietnia 2004 r. w szczególności art. 86 ust 1 pkt 4 i 9 poprzez naliczenia kar administracyjnych za uszkodzenie i zniszczenie drzew , gdy tymczasem prace te wykonywała fachowa firma i miały one jeden cel usunięcie zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi jak i mienia, tj. urządzeń funkcjonujących na terenie działek .
- Z ostrożności procesowej dodatkowo zarzucono naruszenie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w szczególności art. 88 ust 4 i 5 poprzez odroczenie terminu płatności 70% kary za zniszczenie 20 sztuk drzew w sytuacji gdy za zniszczenie drzew w świetle art. 88 ust 4 odracza się płatność całości kary, tym bardzie iż skarżący przedstawili opinię rzeczoznawcy że zachowana żywotność wszystkich drzew.
W tej sytuacji Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i o umorzenie postępowania w tej sprawie lub też o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy w tym zasięgnięcia opinii dendrologicznej, która zdaniem skarżącego jest w tej sprawie niezbędna.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organy administracyjne wydając zaskarżoną i poprzedzająca ją decyzję nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania, w stopniu obligującym do uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć, a skarga jako nieuzasadniona podlegała w konsekwencji oddaleniu.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że postępowanie w sprawie uszkodzenia i zniszczenia drzew na terenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr ew. [...] obręb [...] położonej w K. przy ul. [...] wszczęte zostało zawiadomieniem z dnia [...] r. Od tej daty kilkakrotnie wprowadzane były zmiany ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (j.t.: Dz. U z 2016 r. poz. 2134 ze zm.), ostatnio ustawą z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o ochronie przyrody (Dz. U. z 2017 r. poz. 1074). Z uwagi na brak przepisów intertemporalnych w ustawie zmieniającej, zastosowanie w przedmiotowej sprawie znajdują przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji i te przepisy prawidłowo organy przyjęły za podstawę wydania swoich decyzji.
Zgodnie z art. 87a ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody zwanej dalej "ustawą" prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu:
1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych,
2) utrzymanie uformowanego kształtu korony drzewa,
3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywrócenia statyki drzewa.
Stosownie do art. 87a ust. 5 ustawy, usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 50% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2, stanowi zniszczenie drzewa.
Z kolei w myśl art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za:
1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia;
2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości;
3) zniszczenie drzewa lub krzewu;
4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa.
Kara nakładana jest na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (art. 88 ust. 2). Przepisu art. 88 ust. 1 cyt. ustawy nie stosuje się jednak do drzew i krzewów, o których mowa w art. 83f ust. 1. Z kolei ust. 1 pkt. lit. b) art. 83f przewiduje, że nie wymaga się pozwolenia na usunięcie drzew jeśli ich obwód pnia na wysokości 130 cm nie przekracza 50 cm - w przypadku drzew innych niż topola, wierzba, kasztanowiec zwyczajny, klon jesionolistny, klon srebrzysty, robinia akacjowa oraz platan klonolistny.
Wymierzenie administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzew lub krzewów, o czym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy jest obowiązkiem organów administracji, a decyzja w tym przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego. Kara jest wymierzana obligatoryjnie, jej wysokość w zależności od gatunku i obwodu drzewa określana jest według norm zawartych w przepisach rangi ustawowej i rozporządzenia.
W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organ I instancji prawidłowo i z poszanowaniem zasad wynikających z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. zgromadził i ocenił materiał dowodowy oraz na jego podstawie dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, podzielanych przez Kolegium i niebudzących także wątpliwości Sądu.
Przeprowadzone postępowanie, w tym: oględziny na terenie wymienionej wyżej nieruchomości w dniu [...] r., sporządzona przez rzeczoznawcę dr n. przyr. A. K. "Ekspertyza dendrologiczno-techniczna. Ekspertyza siedliskowo-środowiskowa.", przesłuchania stron i świadków, wykazały, że w dniu [...] r. na przedmiotowej nieruchomości przeprowadzono cięcie koron [...] sztuk drzew.
Prace te wykonał, na ustne polecenie M. L. C. Zarządu Stowarzyszenie, J. S. prowadzący firmę [...] z U. . W tym miejscu wyjaśnić wypada, że fakt, iż przycięcia drzew dokonała wynajęta w tym celu firma nie zwalnia strony skarżącej z odpowiedzialność za prawidłowość wykonania tych prac i nie przerzuca odpowiedzialności za uszkodzenie i zniszczenie drzew na podmiot wykonujący zlecenie a w rezultacie kary administracyjnej. To w interesie osoby zlecającej przycinkę drzew leżało dopilnowanie prawidłowego wykonania prac. Zauważyć też należy, że odpowiedzialność administracyjna, tak za usunięcie drzew bez zezwolenia jak również za zniszczenie drzew ma charakter obiektywny, zatem nieistotne jest czy tak wycinki jak i zniszczenia drzew dokonała osobiście strona skarżąca, czy też wynajęła w tym celu inny podmiot czynność tę zlecając. Uszkodzenie, jak i zniszczenie drzew stanowi delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony, ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie.
W kontekście powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi błędnego ustalenia, iż to strona skarżąca ponosi odpowiedzialność za zniszczenie i uszkodzenie drzew.
Fakt uszkodzenia i zniszczenia drzew potwierdza sporządzona ekspertyza dendrologiczna dotycząca oceny stanu drzew po przycięciu wraz z określeniem stopnia przycięcia koron. Wynika z niej, że we wszystkich przypadkach cięcia zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy, zakres usuniętych gałęzi z koron przekroczył zdecydowanie dopuszczalną ilość czyli 30%. Dwa drzewa pozbawiono korony w 30 do 50%, a zatem uznać je należy za uszkodzone (art. 87a ust. 4 ustawy). W przypadku 20 drzew usunięta masa żywych gałęzi obecnych na drzewie w momencie przystąpienia do cięcia wahała się od 50 do 90 % i dlatego uznać je należy za zniszczone (art. 87a ust. 5 ustawy). Jednocześnie z ekspertyzy wynika, że stopień zniszczenia nie wyklucza zachowania żywotności drzew.
Powyższa opinia i wynikająca z niej konkluzja biegłych także dla Sądu stanowi wystarczający dowód ziszczenia się przesłanki do zastosowania art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy. Prawidłowo też organy uznały, że kwestia żywotności uszkodzonych i zniszczonych drzew nie jest istotna na tym etapie postępowania. Dopiero po upływie okresu odroczenia płatności kary koniecznym będzie ustalenie czy drzewa zachowały żywotność czy też nie. Dlatego zbędne było przeprowadzanie kolejnych dowodów na tą okoliczność.
Nie budzi także żadnych wątpliwości Sądu sposób obliczenia i wysokość ustalonej kary pieniężnej. W tym miejscu wyjaśnić należy, czego zdaje się nie zauważać strona skarżąca, że w przypadku drzew zagrażających bezpieczeństwu ludzi lub mienia nie są one zwolnione z obowiązku uzyskania zezwolenia na ich usunięcie lecz tylko zwolnione są z obowiązku naliczenia opłaty za ich usunięcie (art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy). Oznacza to, że mimo zaistnienia takich okoliczności strona skarżąca nie byłaby zwolniona z obowiązku złożenia wniosku o zezwolenie na usunięcie takich drzew. Natomiast w każdym przypadku samowolnego usunięcia, zniszczenia lub uszkodzenia drzewa, wymierzana jest kara administracyjna (art. 88 ust. 1 ustawy). Wskazane powyżej okoliczność, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, mają wpływ na wysokość ustalonej administracyjnej kary pieniężnej, bowiem jak przepis art. 89 ust. 1 ustawy, karę o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1-3, 5 i 6, ustala się w wysokości dwukrotnej opłaty za usunięcie drzewa lub krzewu, o której mowa w art. 84 ust. 1, a w przypadku, w którym usunięcie drzewa lub krzewu jest zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty, administracyjną karę pieniężną ustala się w wysokości takiej opłaty, która byłaby ponoszona, gdyby takiego zwolnienia nie było.
Zauważyć należy, że organy przyjęły najkorzystniejszy dla strony skarżącej przypadek, tj. uznały, iż zniszczone 20 sztuk drzew zagrażało bezpieczeństwu ludzi lub mienia i możliwe byłoby ich usunięcie bez uiszczenia opłaty. W konsekwencji wymierzyły stronie skarżącej karę w najniższej wysokości jaka jest możliwa na podstawie wskazanych powyżej przepisów.
Nie zasługuje również na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisu art. 88 ust. 4 i 5 ustawy. Prawidłowo organy uznały, że odroczenie na 5 lat terminu płatności kary za zniszczenie [...] sztuk drzew może dotyczyć 70% jej wysokości. Wynika to wprost z treści art. 88 ust. 5 ustawy zawierającego szczególną regulację odroczenia terminu płatności kary w przypadku zniszczenia korony drzew: "W przypadku, o którym mowa w ust. 4, odroczenie terminu płatności kar wymierzonych za zniszczenie korony drzewa dotyczy 70% wysokości kary." Nie było zatem możliwe odroczenie terminu płatności kary w całości.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza też art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew bowiem zarzutowi skargi w uzasadnieniu decyzji znajduje się zarówno opis ustaleń faktycznych przyjętych przez organ jako podstawę orzekania, jak i ich ocena prawna.
W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło