II SA/Sz 268/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska /spr./ Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak Asesor WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie powołania do odbycia zasadniczej służby wojskowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego na rzecz K. R. kwotę [...] /[...]/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ostateczną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4 ust. 1 i art. 58 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. Nr 241 z 2004 r., poz. 2416 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie powołania K. R. do odbycia zasadniczej służby wojskowej w jednostce wojskowej nr [...] w [...]. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że w dniu [...] r. Wojskowy Komendant Uzupełnień decyzją Nr [...] powołał K. R. do odbycia zasadniczej służby wojskowej w jednostce wojskowej nr [...] w [...] z terminem stawiennictwa na dzień [...] r., uznając tym samym powołanego, któremu przyznano, zgodnie z orzeczeniem Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] r. nr [...], kategorię [...], tj. kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej, za zdolnego do jej odbycia. Od tej decyzji K. R. złożył odwołanie do Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego , podnosząc, że przedmiotowa decyzja została podjęta bez analizy treści wskazanego wyżej orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej . Dodatkowo, odwołujący się zarzucił powołanemu orzeczeniu liczne nieścisłości, m. in. powołanie się przez Komisję Lekarską na § 43 pkt 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), który to paragraf, zdaniem odwołującego się, kwalifikuje go nie do kategorii [...], lecz do kategorii [...]. K. R. wskazał ponadto, że obok dolegliwości natury fizycznej związanych z pobiciem i przeprowadzonymi operacjami, ma również problemy psychiczne i znajduje się pod opieką poradni zdrowia psychicznego. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień , wskazał w uzasadnieniu, że w okresie od [...] r. strona była wielokrotnie badana przez komisje lekarskie w celu określenia zdolności do czynnej służby wojskowej. Orzeczeniem z dnia [...] r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska uznała stronę za zdolną do czynnej służby wojskowej. Od tego orzeczenia strona nie złożyła odwołania, w związku z tym Wojskowy Komendant Uzupełnień powołał ją do odbycia zasadniczej służby wojskowej tym bardziej, że w dniu wydania karty powołania strona nie zgłaszała przeszkód powodujących niepowołanie jej do odbycia służby. W swoim odwołaniu strona zarzuciła błędną interpretację paragrafów zdrowotnych, jednak nie wzięła pod uwagę, zdaniem organu odwoławczego, zmian w rozporządzeniu z dnia 20 października 2006 r. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik K. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego żądając uchylenia wyżej wymienionej decyzji Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w całości, jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi wskazano na nieprawidłowości mieszczące się w treści rozpoznania zawartego w orzeczeniu lekarskim, w którym, nie uwzględniono rzeczywistego stanu zdrowia badanego. Jednocześnie podniesiono zarzut pominięcia przez organ faktu, że skarżący w odwołaniu zgłosił krytyczne uwagi, a pismem z dnia [...] r. poinformował organ o odbywanym leczeniu w poradni zdrowia psychicznego i niemożności odbycia służby wojskowej. Dodatkowo wskazano na uchybienia formalnoprawne uzasadnienia zaskarżonej decyzji, polegające na braku wskazania właściwie określonej podstawy prawnej, błędnym pouczeniu o możliwości skierowania sprawy w drodze skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego oraz braku uwzględnienia pisma, informującego o leczeniu psychiatrycznym skarżącego. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do twierdzeń i zarzutów zawartych w skardze wskazał, że dotyczą one w zasadzie orzeczenia komisji lekarskiej ustalającej zdolność skarżącego do czynnej służby wojskowej. Orzeczenia takie, mają w pełni autonomiczny byt, podlegają kontroli instancyjnej i sądowej oraz są wiążące dla innych organów, właściwych w przedmiocie powołania określonej osoby do odbycia służby wojskowej i nie mogą być przez nie dowolnie zmieniane. Tym samym zaskarżona decyzja obejmuje swym przedmiotem tylko kwestię prawidłowości powołania skarżącego do odbycia służby wojskowej, nie rozstrzyga natomiast o jego zdolności do czynnej służby. Odnośnie samego powołania skarżącego do służby, organ podkreślił, że z uwagi na fakt zgłoszenia przez skarżącego dolegliwości przed powołaniem, był on kierowany do komisji lekarskich w celu ustalenia jego zdolności do tej służby, nie można zatem zarzucić w tym względzie organom administracji wojskowej, że naruszyły prawo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem zgodności z prawem doprowadziła do stwierdzenia zasadności skargi. W rozpatrywanej sprawie Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień powołującą K. R, któremu ostatecznym orzeczeniem komisja lekarska przyznała kategorię [...] – kategorię zdolności do czynnej służby wojskowej, do odbycia zasadniczej służby wojskowej. W powołanej decyzji organ drugiej instancji nie odniósł się do oświadczeń skarżącego, zawartych w odwołaniu oraz w piśmie z dnia [...] r., że w związku ze stanem zdrowia, skarżący zażywa leki psychotropowe, bez których nie może funkcjonować i pozostaje pod opieką poradni zdrowia psychicznego. Tym samym, uznać należy, że organ odwoławczy ponownie rozpatrując i rozstrzygając sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, nie wyjaśnił - w kontekście odwołania - wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do prawidłowego jej załatwienia. Zgodnie z art. 7, w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 K.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Polega to na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Co ważne, ciężar dowodu spoczywa na organie i nie może być przerzucany na stronę, a jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ten ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić. Powyższe reguły dotyczą również postępowania organu odwoławczego, z zastrzeżeniem specyfiki postępowania wyjaśniającego wynikającej z art. 15 K.p.a. w związku z art. 136 K.p.a. i art. 138 § 2 K.p.a. Obowiązkiem organu odwoławczego w niniejszej sprawie było zatem wyjaśnienie w sposób nie budzący wątpliwości okoliczności, na którą powołał się skarżący na etapie postępowania odwoławczego, dotyczącej stanu jego zdrowia psychicznego i przyczyny pozostawania skarżącego pod opieką poradni zdrowia psychicznego oraz ustosunkowanie się przedłożonego przezeń zaświadczenia lekarskiego. Jest to o tyle istotne, że zgodnie z art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o Powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.), jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany, to ostateczne orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej może być w każdym czasie zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień. Wyjaśnienie tej kwestii będzie zatem powinnością organu odwoławczego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego błędnego pouczenia o możliwości skierowania sprawy w drodze skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego , stwierdzić należy, iż naruszenie to, choć ewidentne, nie miało charakteru naruszenia prawa, które mogłyby mieć wpływ na wynik niniejszej sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu niewyjaśnione zostały istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pozwalające na wnikliwą i obiektywną analizę zebranego materiału dowodowego. Tym samym naruszone zostały przepisy art. 7, art. 77, art. 80, i art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 28 ust. 4 ustawy o Powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy naruszył także art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji. Zakres w jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o przepis art. 152 powołanej wyżej ustawy. Koszty postępowania sądowego zasądzono na rzecz skarżącego stosownie do art. 200 powołanej wyżej ustawy.