II SA/Sz 268/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W skardze na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, J. K. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W wykonaniu wezwania Sądu zobowiązującego do usunięcia braków formalnych złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, skarżący w zakreślonym terminie przesłał urzędowy druk formularza. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną J. K., nie posiada żadnych nieruchomości. Jest właścicielem samochodu osobowego [...] , rok produkcji [...], posiada [...] akcji firmy [...] o wartości [...] zł każda oraz do spłaty pożyczkę w wysokości [...] zł. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi [...] zł i składa się na niego emerytura wnioskodawcy wynosząca [...] zł oraz emerytura jego żony w wysokości [...] zł. Na stałe miesięczne zobowiązania i wydatki składają się: spłata pożyczki, czynsz za mieszkanie – [...] zł, zakup lekarstw – [...] zł, gaz – [...] zł, telefon stacjonarny – [...] zł, telefon komórkowy [...] zł, telewizja [...] – [...] zł, energia elektryczna – [...] zł. Z uwagi na fakt, że w złożonym formularzu wnioskodawca pozostawił niewypełnioną rubrykę 4.2. dotyczącą ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wezwaniem z dnia 26 marca 2018 r. starszy referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do uzupełnienia w terminie 7 dni, braku formalnego złożonego wniosku poprzez sprecyzowanie, czy obejmuje on również ustanowienie radcy prawnego, bądź adwokata, pod rygorem przyjęcia, że wnosi wyłącznie o zwolnienie od kosztów sądowych. Nadto strona została zobowiązana do nadesłania dodatkowych dokumentów potwierdzających opisaną sytuację materialną. W wykonaniu zobowiązania referendarza sądowego, J. K. oświadczył, że rezygnuje z ustanowienia pełnomocnika. Nadto załączył kopie opłat za mieszkanie w kwocie [...]zł, przekazy pocztowe wypłaty emerytury jego oraz żony w wysokości [...] zł oraz [...] zł, oświadczył, że gaz w butli kupuje od przewoźnika, który nie wystawia dokumentów. Innych dokumentów, w tym rachunków za prąd, telefony, czy potwierdzających zakup lekarstw nie przedłożył. Starszy referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 P.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). W rozpoznawanej sprawie skarżący w związku z wniesioną skargą domaga się zwolnienia od wpisu od skargi, który wynosi 200 zł. Zatem należy zbadać, czy skarżący wykazał, że uiszczenie przez niego kwoty 200 zł w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego. Z uwagi na fakt, że skarżący nie nadesłał wszystkich wymienionych w wezwaniu dokumentów, wniosek należało rozpoznać, w oparciu o informacje znajdujące się w aktach sprawy (złożonym formularzu PPF). Ze złożonego oświadczenia wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną J. K.. Miesięczny dochód rodziny stanowi kwota w wysokości [...] zł, a wydatki związane z niezbędnym utrzymaniem kształtują się na poziomie ok. [...] zł. (czynsz, leki, gaz, opłaty za telefony i telewizję, prąd). Przy czym skarżący powołuje się na konieczność spłaty pożyczki, jednak jak to już wielokrotnie podnoszono w orzecznictwie, konieczność spłaty zaciągniętych zobowiązań kredytowych nie może mieć priorytetu (pierwszeństwa) zapłaty przed ponoszeniem kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowym ustabilizował się pogląd, że obowiązek spłaty zobowiązań kredytowych nie stanowi przesłanki, która obliguje do przyznania prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Spłata kredytów nie może być uznawana za wydatek, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006r., sygn. akt I OZ 83/06, z dnia 15 czerwca 2012r., sygn. akt I FZ 189/12). Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności, trudno uznać skarżącego za osobę ubogą, która nie jest w stanie wygospodarować kwoty 200 zł w niniejszej sprawie celu uiszczenia wpisu od skargi. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy nie bez przyczyny określana jest często mianem "prawa ubogich". Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. W tym kontekście trudno uznać skarżącego za osobę ubogą, pozbawioną majątku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji