II SA/Sz 269/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-06-27
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy ze względu na jego znajomość z osobami, które brały udział w wydawaniu zaskarżonych decyzji administracyjnych, a także ze względu na sposób prowadzenia wcześniejszego postępowania przez tego sędziego?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, uznając, że znajomość sędziego z członkami Samorządowego Kolegium Odwoławczego ma charakter wyłącznie koleżeński i wynika z wcześniejszych kontaktów zawodowych, co nie wpływa na jego bezstronność w rozpoznawaniu spraw administracyjnych. Ponadto, sąd stwierdził, że sposób prowadzenia wcześniejszego postępowania przez sędziego, w tym wezwania do uzupełnienia braków formalnych, był zgodny z prawem i nie budził uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności.Stan faktyczny
Strony złożyły skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Następnie złożyli wniosek o wyłączenie sędziego WSA Barbary Gebel, zarzucając jej nieprawidłowości w prowadzeniu wcześniejszego postępowania (np. wezwania do uzupełnienia braków, odrzucenie skargi) oraz bliskie kontakty towarzyskie z członkami SKO, którzy wydali zaskarżone decyzje. Sędzia Barbara Gebel złożyła oświadczenie, w którym zaprzeczyła osobistej znajomości ze stronami, wyjaśniła okoliczności wcześniejszego postępowania i przyznała się do koleżeńskich kontaktów z członkami SKO, które jednak nie wpływają na jej bezstronność.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 czerwca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) sędzia NSA Stefan Kłosowski sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. i A. M. o wyłączenie sędziego WSA Barbary Gebel od rozpoznania Ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego .
W dniu [...] G. M. i A.M. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję tego organu z dnia [...] Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]
W dniu [...] G. M. oraz A. M. złożyli w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym wniosek o wyłączenie ze składu sędziowskiego – Sędziego WSA Barbarę Gebel.
W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżący wskazali, że sprawa dotycząca decyzji SKO z dnia [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia nie została rozpatrzona. Skarżący zaznaczyli, że skarga do Sądu na ww. decyzję została złożona za pośrednictwem SKO. Istotny w sprawie był fakt, iż zamiast złożonych oryginałów skargi z oryginalnymi podpisami skarżących, w aktach postępowania pojawiły się kopie dokumentów, co dla skarżących było zupełnie niezrozumiałe i co w konsekwencji stanowiło podstawę do odrzucenia skargi. Wezwanie do usunięcia braków formalnych redagowała sędzia Barbara Gebel, która wezwała każdego ze skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...], co jest również niezrozumiałe. Redakcja przedmiotowego wezwania spowodowała, iż skarżący mieli problemy ze zrozumieniem treści wezwania, co skutkowało brakiem uzupełnienia braków formalnych. Postanowienie o odrzuceniu skargi, na posiedzeniu niejawnym wydała Sędzia WSA Barbara Gebel.
W ocenie skarżących wydana przez SKO w dniu [...] decyzja uzgadniająca środowiskowe uwarunkowania jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa, pozostającą w obiegu prawnym. W związku z powyższym ww. decyzja była weryfikowana w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności, zakończonym decyzją SKO z dnia [...], Nr [...]. Składowi orzekającemu przewodniczyła A. D. – P. - wiceprezes SKO.
Z uwagi na naruszenia w wydanej decyzji, strona zwróciła się zgodnie z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego o ponowne rozpatrzenie sprawy
W dniu [...] SKO utrzymało w mocy wcześniejszą decyzję SKO. W ustawowym terminie na powyższą decyzję strona wniosła skargę do WSA. Do rozpoznania przedmiotowej sprawy została wyznaczona ponownie Sędzia Barbara Gebel.
Skarżący podnieśli, że ze względu na fakt, iż strony miały wcześniej uwagi dotyczące prowadzenia sprawy przez sędzię Panią Barbarę Gebel, dlatego też z ostrożności wnoszą o jej wyłączenie ze składu.
Zaznaczyli również, że przedmiotowe decyzje wydawała A. D. – P., jak również czynnie uczestniczył w sprawie J. N. - Prezes SKO, którzy pozostają w bliskich kontaktach towarzyskich z Sędzią Barbarą Gebel. Poprzednie rozstrzygnięcia oraz kontakty towarzyskie mogą stanowić okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności Sędziego Barbary Gebel w przedmiotowej sprawie.
W dniu [...] Sędzia Barbara Gebel złożyła oświadczenia, w którym wskazała, że skarżących nie zna osobiście. Zaznaczyła, że w sprawie o sygn. II SA/Sz 1141/11 ze skargi G. M., A. M., G. K. i Z.K. na decyzję SKO w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia orzekała rzetelnie i bezstronnie, z zachowaniem wszelkich reguł wiedzy sędziowskiej, co potwierdza oddalające skargę kasacyjną postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 863/12. Sędzia Barbara Gebel podkreśliła również, że " " dla skarżących wezwanie było formułowane przez Przewodniczącego Wydziału WSA.
Ponadto w niniejszym oświadczeniu Sędzia Barbara Gebel wskazała, iż prawdą jest, że A. D.-P. i J. N., uczestniczący w procesie decyzyjnym w Samorządowym Kolegium Odwoławczym, są osobami, których zna ona osobiście. Wyjaśniła, w okresie, gdy wykonywała zawód radcy prawnego miała kontakty zawodowe z radcą prawnym A. D.- P., która równocześnie pełniła funkcję Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak również z J. N., zatrudnionym w tym samym czasie, co składająca oświadczenia Sędzia w Urzędzie Wojewódzkim, pełniącym w latach [...] obowiązki zastępcy dyrektora wydziału, którego była ona dyrektorem. Sędzia Barbara Gebel podkreśliła, że z ww. osobami wiążą ją stosunki koleżeńskie, pozostające jednak bez wpływu na wykonywanie obowiązków sędziego, o czym świadczy jej dotychczasowe orzecznictwo. W związku z powyższym, zdaniem Sędziego Barbary Gebel, brak jest podstaw do wyłączenia jej od rozpatrywania przedmiotowej sprawy w trybie art.19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm., dalej zwanej "ustawą").
Instytucję wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18–24 ustawy. Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 powołanej ustawy. Stanowią one bezwzględne przesłanki wyłączenia sędziego.
Artykuł 19 ustawy określa względne przesłanki wyłączenia sędziego i stanowi, że niezależnie od wymienionych w art. 18 przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co jego bezstronności.
Z oświadczenia złożonego przez sędziego WSA Barbarę Gebel w dniu
[...] wynika, iż nie zna skarżących osobiście, kwestionowanego wezwania nie sporządzała ona, ale Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, natomiast okoliczność osobistej znajomości członków SKO - A. D.-P. i J. N. pozostaje bez wpływu na bezstronność orzekania, przez co nie zachodzą okoliczności określone w art. 19 ustawy.
Zaznaczenia wymaga, iż skarżący, w rozpoznawanym wniosku o wyłączenie sędziego WSA Barbary Gebel, nie wskazali żadnej z ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziego od udziału w sprawie z mocy prawa, na podstawie art. 18 ustawy.
Z kolei w przedmiocie innego rodzaju przesłanek uzasadniających wyłącznie sędziego WSA Barbary Gebel od rozpoznawania sprawy, z powodu istnienia wątpliwości co do jej bezstronności zasadne jest w pierwszej kolejności odniesienie się do powołanych przez skarżących okoliczności związanych z rozpoznaniem sprawy [...].
Dokonując oceny sposobu postępowania oraz czynności podejmowanych przez sędziego WSA Barbarę Gebel w ww. postępowaniu w sprawie [...], skład orzekający nie dopatrzył się okoliczności, wyczerpujących dyspozycję art. 19 ustawy. W przedmiotowej sprawie kwestionowane przez skarżących wezwania do usunięcia braków formalnych poprzez podpisanie złożonej skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego, tak jak wskazała w złożonym oświadczeniu Sędzia WSA Barbara Gebel, sporządził Przewodniczący Wydziału. Z uwagi na okoliczność nie uzupełnienia braków formalnych skargi oraz nie uiszczenia wpisu sądowego przez pozostałych – poza A. M. - skarżących w wyznaczonym terminie, skarga złożona przez G. M., A. M., G. K. oraz Z. K. została na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 1 i 3 ustawy, odrzucona przez wyznaczonego w sprawie sędziego sprawozdawcę, którym był Sędzia WSA Barbara Gebel. Prawidłowość niniejszego orzeczenia potwierdził, rozpoznając skargę kasacyjną złożoną przez A. M., Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu, [...].
Nadmienić można, że w uzasadnieniu ww. postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do zarzutów dotyczących niejasności i niepełności zarządzenia wzywającego do uzupełnia braków formalnych skargi wskazał, że w zarządzeniach tych Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób jak najbardziej precyzyjny określił jakie czynności powinni byli wykonać skarżący.
W odniesieniu natomiast do zarzutu osobistej znajomości Sędziego WSA Barbary Gebel z pełniącymi funkcje członków SKO – A. D. P. oraz J. N., jako okoliczności powodującej po stronie skarżących wątpliwości co do bezstronności, w ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem sędziego WSA Babary Gebel, że znajomość ta, z uwagi na jej wyłącznie koleżeński charakter wynikający z wykonywania czynności zawodowych, pozostaje bez wpływu na sposób rozpoznawania spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co dotyczy także rozpoznawania przedmiotowej sprawy. Zdaniem Sądu, nie można bowiem przyjąć, że sam fakt wcześniejszej współpracy, w szczególności w okresie poprzedzającym pracę w sądzie administracyjnym, z określonymi osobami pełniącymi funkcje lub działającymi w imieniu organów administracji publicznej i podejmujących rozstrzygnięcia w postępowaniach administracyjnych, jest równoznaczny z istnieniem podstaw do wyłączenia sędziego. Nie zmienia tej oceny także fakt bezpośredniej współpracy sędziego WSA Barbary Gebel oraz J. N. w tej samej jednostce, tj. w Urzędzie Wojewódzkim, tym bardziej, że Sędzia WSA Barbara Gebel, zajmowała wówczas stanowisko nadrzędne wobec J. N.
Podkreślić należy, że wniosek o wyłączenie sędziego jest instytucją procesową która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych związków z rozpoznawaną sprawą. Instytucja ta ma zatem zagwarantować eliminowanie przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności sędziego i jego obiektywizmu w rozpoznaniu określonej sprawy.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, jak już wyżej zaznaczono, w świetle przytoczonych przez skarżących podstaw wyłączenia sędziego WSA Barbary Gebel od udziału w rozpoznawanej sprawie oraz okoliczności uzasadniających takie wyłączenie, tego rodzaju wątpliwości nie występują.
Z powyższych względów, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło