II SA/Sz 275/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie doprowadzenia pomieszczenia mieszkalnego do stanu poprzedniego I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] oraz decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w zakresie nałożenia na skarżącą M. G. obowiązku przedłożenia dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w tym zgody współwłaścicieli nieruchomości na wykonane roboty budowlane, II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003, Nr 207, poz. 2016 ze zm./ nakazał M. G. zamieszkałej przy ulicy [...] w [...] doprowadzenie pomieszczenia mieszkalnego ([...]) na strychu w budynku mieszkalnym do stanu poprzedniego tj. strychu. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonych w dniu [...] r., oględzin strychu w budynku mieszkalnym [...] położonym w [...] przy ulicy [...] działka nr [...], stwierdzono, że w części strychu dokonano zmiany sposobu użytkowania na pomieszczenie mieszkalne, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ wskazał, że w dniu [...] r. wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 52 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126/, decyzję nakazującą M. G. "wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia części strychu na pomieszczenie mieszkalne do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie poprzez przedłożenie do dnia [...]r.: - inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej wykonanych robót budowlanych wraz z orzeczeniem technicznym sporządzonym przez uprawnioną osobę, potwierdzającym wykonanie robót zgodnie z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej; - dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym zgody współwłaścicieli nieruchomości na wykonane roboty budowlane". Organ I instancji podniósł, że M. G. nie uzyskała wymienionej zgody współwłaścicieli. Natomiast wobec skierowania przez inwestorkę do Sądu Rejonowego w [...] wniosku o czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu - zawieszono postępowanie w sprawie. W wyniku oddalenia powyższego wniosku postanowieniem z dnia [...] r., podjęto postępowanie z urzędu. Następstwem stwierdzenia nie wykonania czynności wskazanych w decyzji z dnia [...] r. było wydanie decyzji z dnia [...] r. o doprowadzeniu pomieszczenia mieszkalnego do stanu poprzedniego. W odwołaniu od powyższej decyzji M. G. wniosła o jej uchylenie oraz o zalegalizowanie użytkowania pomieszczenia, które adaptowała przed [...] laty. Skarżąca wskazała, że w [...] roku dokonała zmiany sposobu użytkowania części strychu w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...], za zgodą właściciela budynku oraz wszystkich najemców lokali. Skarżąca podniosła, że dokonała wszystkich, nakazanych decyzją z dnia [...] r. czynności, za wyjątkiem uzyskania aktualnej zgody od jednego z najemcy. Ponadto M. G. wskazała, że z uwagi na posiadaną przez nią małą powierzchnię mieszkalną ( [...] m2 ) użytkowanie przedmiotowego pomieszczenia (pow.[...] m2 ) jest dla niej bardzo istotne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia ...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 51 ust. 3 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg sprawy. Ponadto organ podniósł, że stosownie do art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Organ II instancji podkreślił, że legalizacja samowolnie wykonanych przez M. G. robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ulicy [...] w [...], była możliwa po uzyskaniu zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Jednakże skarżąca nie uzyskała zgody jednego z nich, a także nie uzyskała zgody zastępczej sądu powszechnego. Organ zaznaczył, że nie może uznać za wiążącej w sprawie zgody najemców z [...] roku, bowiem przy legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej należy uwzględnić stan prawny nieruchomości, aktualny na dzień wydania decyzji z dnia [...] r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyła M. G. wnosząc w niej o uchylenie decyzji obu instancji, z powodu nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz naruszenie przepisów prawa. W uzasadnieniu przytoczyła argumenty zawarte w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji oraz opisała przebieg postępowania. Podniosła, że mieszkanie o nr [...] przy ulicy [...] w [...], otrzymała na podstawie umowy najmu z dnia [...] r. Z powodu trudnej sytuacji mieszkaniowej zwróciła się o pozwolenie na zagospodarowanie części strychu polegającej na zaadoptowaniu go na [...], na co uzyskała zgodę wszystkich lokatorów budynku w [...] roku. Ponadto skarżąca opisała trudną sytuację osobistą oraz materialną w jakiej się znajduje. W odpowiedzi na skargęi Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie Sądu, która odbyła się w dniu 4 kwietnia 2007r. w sprawie sygn. akt II SA/Sz 275/06 M. G. oświadczyła, że jest najemcą lokalu nr [...] położonego w [...] przy ulicy [...], natomiast umowa najmu nie obejmuje adoptowanego pomieszczenia. Ponadto oświadczyła, że posiada inwentaryzację architektoniczno – budowlaną, która została jej zwrócona przez organ. Natomiast uczestnik postępowania M. K. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola legalności zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do przekonania, że skarga jest zasadna jednakże z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącą. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zatem jest obowiązany do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie znalazł również przepis art. 135 P.p.s.a. zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Kontrola zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. doprowadziła Sąd do przekonania, że nie tylko ta decyzja ta narusza prawo. W rozpoznawanej sprawie bezsporny jest fakt dokonania przez skarżącą M.G. robót budowlanych polegających na wydzieleniu z powierzchni strychu pomieszczenia, zaadoptowanego następnie na cele mieszkalne, w lokalu nr [...] w budynku [...], przy ulicy [...] w [...], które zostały wykonane bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Z oświadczenia skarżącej wynika, że zmiana sposobu użytkowania części strychu została wykonana w [...] roku. W wyniku stwierdzenia powyższego faktu Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nałożył na skarżącą obowiązki wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem zakreślając przy tym termin ich wykonania. Powyższa decyzja została wydana w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. W ocenie Sądu organ w decyzji określającej czynności mające na celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych związanych z samowolną zmianą sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, błędnie nałożył obowiązek polegający na przedłożeniu dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym zgody współwłaścicieli nieruchomości na wykonane roboty budowlane. Ratio legis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane polega na doprowadzeniu wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. W rezultacie może dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych przez inwestora naruszeniem prawa własności. W takim przypadku pokrzywdzeni mogą dochodzić swoich praw nie przed organami nadzoru budowlanego, tylko przed sądem powszechnym. Zauważyć w tym miejscu należy, że z uwagi na istniejący od wielu lat konflikt skarżącej z jednym ze współwłaścicieli nałożony obowiązek był i tak nie wykonalny. M. G. nie mogła również uzyskać zgody sądu powszechnego wydanej w trybie art. 199 Kc, bowiem z takim roszczeniem mogą wystąpić jedynie współwłaściciele nieruchomości, których udziały wynoszą co najmniej połowę, a jak wynika z akt sprawy skarżąca jest tylko jedynie najemcą lokalu nr [...] w budynku przy ulicy [...] w [...]. Skoro zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji oraz wcześniejsza opisana wyżej decyzja organu I instancji z [...] r. wydane zostały w sprawie wykonania przez M. G. bez pozwolenia na budowę robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania części strychu na pomieszczenie mieszkalne, Sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. poddał kontroli również w/w decyzję z [...] r. Uchylenie w części decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego w nakładającej na skarżącą obowiązki z art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z art. 71 ust.3 Prawa budowlanego stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.