II SA/Sz 275/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych p o s t a n a w i a: 1/ oddalić wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2/ ustanowić adwokata. We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF D.K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest wdową, wykonuje pracę na podstawie umowy zlecenia oraz otrzymuje rentę rodzinną. Razem z nią zamieszkuje pełnoletni syn, który uczy się w systemie zaocznym. Czesne za szkołę w wysokości [...] zł miesięcznie oraz fakt, że syn nie pracuje w znacznym stopniu utrudnia rodzinie normalną egzystencję. Wnioskodawczyni spłaca kredyt, który zmuszona była zaciągnąć na remont mieszkania. Miesięczna rata kredytu wynosi [...] zł. Bieżące opłaty wynoszą około [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z 24 – letnim synem, posiadany majątek to poniemiecki dom o powierzchni [...] m2. Dodatkowo skarżąca posiada samochód osobowy marki [...] o wartości ok. [...] tys. zł. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny wynosi ok. [...] zł zł i składa się na niego renta rodzinna wnioskodawczyni w wysokości [...] zł, wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę na zlecenie w wysokości [...] zł oraz renta rodzinna syna M.K. w wysokości [...] zł. W celu ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, wezwaniem z dnia [...] referendarz sądowy zobowiązał D.K. do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy: - dowodów potwierdzających wysokość miesięcznych dochodów skarżącej oraz syna z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu z okresu ostatnich trzech miesięcy ( np. gaz, prąd) oraz kserokopii decyzji w sprawie podatku od przedmiotowej nieruchomości na rok 2014, - wyciągów z zestawieniem operacji z posiadanych przez skarżącą oraz jej syna kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - kserokopii umowy kredytowej wraz z harmonogramem spłat rat, - zaświadczenia ze szkoły syna w przedmiocie wysokości miesięcznych opłat z tytułu nauki. Powyższego wezwania referendarza sądowego, skarżąca mimo upływu zakreślonego terminu nie wykonała. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, str. 594) Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podkreślić zatem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przy tym należy zaznaczyć, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pomimo skutecznie doręczonego wezwania D.K. nie uprawdopodobniła swojej złej sytuacji finansowej, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy. Wnioskodawczyni była bowiem zobowiązana do przedłożenia dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową, jednak dokumentów tych nie przedłożyła. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało zatem rozpoznać w oparciu o informacje znajdujące się w urzędowym formularzu PPF oraz akta sprawy. Z informacji zawartych w formularzu wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem. Rodzina dysponuje stałym miesięcznym dochodem w wysokości [...] zł, a miesięczne niezbędne wydatki wg oświadczenia zawartego w formularzu wynoszą ok. [...] zł. Dodatkowo skarżąca spłaca ratę kredytu zaciągniętego na remont mieszkania, którego wysokość miesięcznej raty wynosi [...] zł. Biorąc pod uwagę aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, należy stwierdzić, że środki na wskazanym poziomie nie pozwalają D.K. ponieść kosztów profesjonalnej pomocy prawnej bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, stwierdzić należy, że zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Przechodząc do oceny wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy wziąć pod uwagę, że skarżąca wraz z rodziną dysponuje miesięcznie dochodem w wysokości ok. [...] zł, a miesięczne niezbędne wydatki stanowi wg oświadczenia kwota rzędu [...]zł. Mając na uwadze, wysokość kosztów sądowych, które na tym etapie stanowi wpis od skargi w wysokości [...] zł należy uznać, że skarżąca będzie w stanie uiścić je z własnych środków finansowych. Mając powyższe na względzie, w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.