II SA/Sz 275/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wyłączenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożeny Gonzalez Perea w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca B. M. w sprawie z Jej skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. wydaną w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wniosła o zwolnienie Jej od kosztów sądowych. Do rozpoznania wniosku wyznaczony został starszy referendarz sądowy B. G. P. W dniu 17 maja 2017 r. referendarz sądowy, zgodnie z art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwał Skarżącą do przedłożenia określonych dokumentów z których wynikać będzie sytuacja finansowa Strony. W dniu 29 maja 2017 r. Skarżąca wniosła o wyłączenie od rozpoznania sprawy starszego referendarza sądowego B. G. P. uważając, że "manipuluje sprawą, wbrew prawu orzeka co jest jasne i wynika z faktu oraz dowodów w aktach sprawy". Zdaniem Skarżącej wskazuje to na stronniczość referendarza i dlatego nie ma zaufania do ww. referendarza. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwana dalej "p.p.s.a.", w art. 19 w związku z art. 24 § 1, umożliwia wyłączenie referendarza sądowego na wniosek złożony przez referendarza (sędziego, protokolanta) lub stronę, gdy zachodzą w sprawie okoliczności, poza poniżej wymienionymi w art. 18 p.p.s.a., a które wskazywałyby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności referendarza sądowego w danej sprawie. Z mocy samej ustawy, na podstawie art. 18 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a., referendarz sądowy jest wyłączony w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Zgodnie z treścią art. 22 § 2 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a., wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez referendarza, którego wniosek dotyczy. Z oświadczenia złożonego przez starszego referendarza sądowego B. G. P. z dnia 30 maja 2017 r. wynika, że ze Skarżącą nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do Jej bezstronności przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy. Powyższe oświadczenie i jego prawdziwość nie budzi żadnych wątpliwości Sądu. Zgodnie z ugruntowanym poglądem judykatury, który Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, skoro sędzia (tu referendarz), którego dotyczy wniosek, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w ww. przepisach, dające podstawę do wyłączenia danego sędziego, czy też referendarza od rozpoznania sprawy i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (vide: postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 779/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Autorytet moralny referendarza sądowego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność takiego oświadczenia (por. postanowienie NSA z dnia 6 maja 2011 r., sygn. I OZ 314/11). W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione we wniosku Skarżącej nie stanowią o konieczności wyłączenia od rozpoznania wniosku o prawo pomocy referendarza sądowego B. G. P. Sformułowania użyte przez Skarżącą są przykładem subiektywnych przeświadczeń o braku obiektywizmu ww. referendarza, z powodu niezadowalających stronę czynności podejmowanych przez niego, a wynikających z oczekiwań co do sposobu prowadzenia postępowania w zakresie wniosku o przyznanie Skarżącej prawa pomocy w tej sprawie. Wniosek ten, w żadnym fragmencie nie zawiera argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza orzekającego w sprawie wniosku Skarżącej. Samo przeświadczenie Strony co do tego, iż referendarz jest stronniczy, nie jest przesłanką uzasadniającą żądanie wyłączenia referendarza sądowego ze sprawy. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zgłoszony wniosek jest oczywiście nieuzasadniony. Z tej przyczyny, Sąd na podstawie art. 19 i art. 22 § 1 i § 2 w związku z art. 24 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w na wstępie.