II SA/Sz 276/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Wspólnoty A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w [...] złożyła na formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Argumentując wniosek wskazała, że nie posiada żadnych wolnych środków finansowych, ponieważ środki finansowe zgromadzone na koncie rachunku podlegają całkowitemu rozliczeniu. Wysokość zgromadzonych na koncie środków jest niewystarczająca do zaspokojenia bieżących potrzeb Wspólnoty oraz na pokrycie kosztów zapłaty za dostarczone media. Nadto Wspólnota posiada zobowiązania finansowe w wysokości [...] zł wobec wykonawcy docieplenia trzech budynków, ponadto wystąpiła konieczność wykonania w trybie pilnym izolacji pionowej ściany oficyny [...], która pochłonie kwotę ok. [...] zł. Dalej Wspólnota wskazała, że posiada dwa rachunki bankowe na których stan konta na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił [...]. W dodatkowym piśmie przesłanym do Sądu w dniu [...] Wspólnota podniosła, że zobowiązana jest zwrócić Spółce "A" kwotę [...] oraz prowadzi aktualnie w trybie pilnym prace związane z remontem kanalizacji, których szacowany koszt wyniesie ok. [...]. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej bądź jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko zupełny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy może nastąpić w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych środków postępowania. Obejmuje zatem osoby lub podmioty, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację faktyczną bądź prawną przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona może być zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych tylko wyjątkowo. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem odstępstwem od zasady ponoszenia przez stronę kosztów zainicjowanego postępowania. W efekcie prowadzi do przerzucenia kosztów postępowania na ogół społeczeństwa, w związku z czym może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych – gdy strona wykaże w sposób jednoznaczny, że spełniła przesłanki określone w art. 246 ww. ustawy. Przerzucanie ciężaru funkcjonowania Wspólnoty Mieszkaniowej na społeczeństwo i Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że faktycznie działalność stowarzyszenia zostaje finansowana ze środków publicznych. W niniejszej sprawie analizując złożony wniosek trudno mówić, by Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w [...] znajdowała się w sytuacji, w której nie ma środków na prowadzenie sprawy sądowej, skoro posiada na kontach zgromadzone środki finansowe. Należy również zaznaczyć, że nawet jeżeli kwota ta zgodnie z podjętymi uchwałami wspólnoty nie może być przeznaczona na inne cele np. finansowanie sprawy sądowej, to wspólnota powinna podjąć odpowiednią uchwałę w celu zabezpieczenia tych wydatków. Uzyskaniu takich środków mogłoby służyć m.in. podjęcie uchwały przez właścicieli lokali tworzących Wspólnotę w przedmiocie wygospodarowania dodatkowych funduszy na utrzymanie nieruchomości wspólnej w części nie znajdującej pokrycia w pożytkach i innych przychodach z nieruchomości ( postanowienie NSA z dnia 28 października 2008 r., II OZ 1114/08, niepubl). W tym stanie rzeczy należy wskazać, że Wspólnota nie wykorzystała wszystkich możliwości dla zabezpieczenia finansowego prowadzonych spraw i brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.