II SA/Sz 277/09
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-11-09
Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, polegająca na niskich dochodach rodziny, braku oszczędności i wartościowych składników majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sytuacja materialna strony, charakteryzująca się niskimi dochodami rodziny, brakiem oszczędności oraz wartościowych składników majątku, które mogłyby zostać spieniężone na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. Prawo pomocy, jako instytucja wyjątkowa, powinno być stosowane, gdy strona istotnie nie posiada możliwości finansowych do poniesienia kosztów pełnomocnika, a ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący S. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku rodzinnego. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, nie osiąga dochodów i nie posiada majątku, a jedynym źródłem utrzymania rodziny jest emerytura jego matki. Wniosek nie precyzował, o jaki rodzaj pomocy chodzi.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego
Wyrokiem z dnia 23 września 2009 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 277/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie zasiłku rodzinnego. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu [...]r.
S. R. złożył w dniu [...]r. (data stempla pocztowego), wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF nie zakreślając w rubryce nr 4, o co wnosi.
Z treści oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe z matką A. R. oraz
z małoletnią córką, która przebywa od dnia [...]r. u ciotki. Nie osiąga żadnych dochodów, ponieważ jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Nie posiada żadnych nieruchomości, rzeczy ruchomych, zasobów finansowych, ani przedmiotów wartościowych, natomiast jego matka jest właścicielką mieszkania o powierzchni [...]m2. Jedynym źródłem utrzymania rodziny stanowi uzyskiwany dochód z emerytury A. R. w wysokości [...]zł brutto miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Przystępując do rozpoznania wniosku S. R. o przyznanie prawa pomocy, Sąd był zobowiązany do ustalenia jego zakresu, wobec niezakreślenia na urzędowym formularzu PPF, o jaki rodzaj pomocy skarżący wnosi. Mając na względzie okoliczność, że skarżący zwolniony jest z kosztów sądowych z mocy ustawy, na podstawie art. 239 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), oraz charakter sprawy sądowoadministracyjnej Sąd przyjął, że wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 wyżej wskazanej ustawy).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy).
Należy podnieść, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy jako instytucja
o charakterze wyjątkowym powinno być zatem stosowane wówczas, gdy strona istotnie nie posiada możliwości finansowych pozwalających na opłacenie zastępstwa procesowego. Przy czym ciężar dowodu, co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony.
Po analizie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy,
należy stwierdzić, że sytuacja materialna (niskie dochody rodziny, brak oszczędności oraz wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów opłacenia pełnomocnika), w jakiej znajduje się S. R., uzasadnia przyznanie jemu prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia radcy prawnego.
W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło