II SA/Sz 279/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym : Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2015 r. wniosku B. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na czynność Zakładu Opieki Zdrowotnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej postanawia: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 23 lipca 2014 r. B.M. zwróciła się do Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "Z" w S. o wydanie jej dokumentacji medycznej zmarłego brata Z.M. Dyrektor Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "Z" pismem z dnia 6 sierpnia 2014 r. nr [...] odmówił wydania B.M. wnioskowanej dokumentacji, powołując się na ustawę z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2009 r. nr 52, poz. 417 ze zm.). Pismem wniesionym w dniu 11 sierpnia 2015 r. do Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "Z" w S. B.M. wezwała Szpital do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie udostępnienia dokumentacji medycznej. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z dnia 28 sierpnia 2014 r., Dyrektor Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "Z" podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 6 sierpnia 2014 r. Skarżąca odebrała ww. odpowiedź w dniu 3 września 2014 r. – co wynika z karty doręczeń przesyłek poleconych Poczty Polskiej S.A. Urzędu Pocztowego S. Pismem z dnia 3 grudnia 2014 r. (nadanym do Sądu w dniu 4 grudnia 2014 r.) B.M. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na czynność odmowy wydania dokumentacji medycznej przez Samodzielny Publiczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Z". Do skargi dołączyła informację Prokuratora Rejonowego w G. z dnia 5 listopada 2012 r., pismo z dnia 28 sierpnia 2014 r. - odpowiedź Dyrektora Szpitala na jej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz wniosek o prawo pomocy. Pismem z dnia 8 grudnia 2014 r. II Ko 142/14 Sąd zwrócił się do skarżącej o sprecyzowanie przedmiotu skargi. Pisma sądowe skarżąca odebrała w dniu 12 grudnia 2014 r., jednakże nie udzieliła na nie odpowiedzi. W dniu 3 lutego 2015 r. Sąd przesłał skargę B.M. wraz z załącznikami do Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "Z" celem nadania jej biegu. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik SPS ZOZ "Z" wniósł o oddalenie skargi i dołączył korespondencję pomiędzy stronami w tej sprawie (akta administracyjne). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Przedmiotem rozpoznania Sądu jest wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych w tej sprawie. Prawo strony do uzyskania pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych wynika z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednakże w myśl art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przepis ten wprowadza negatywną przesłankę przyznania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Prawo to nie przysługuje bowiem w sytuacji stwierdzenia przez sąd oczywistej bezzasadności skargi, nawet gdyby sytuacja materialna strony uzasadniała – w świetle przesłanek z art. 246 § 1 P.p.s.a. – przyznanie jej pomocy we wnioskowanym zakresie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej skargi, nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi tu o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. Potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (zob. komentarz do art. 247 P.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hauser, prof. M. Wierzbicki, C.H. Beck Warszawa 2013, a także powołane tam orzecznictwo). Podzielając powyższy pogląd, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie taka właśnie sytuacja zaistniała, albowiem skarga B.M. bez wątpienia została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest odmowa wydania skarżącej przez Samodzielny Publiczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Z" w S. dokumentacji medycznej jej zmarłego brata. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany został pogląd, że zarówno udostępnienie dokumentacji medycznej przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, jak i odmowa udostępnienia tej dokumentacji jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. wyrok składu 7 Sędziów z dnia 19 maja 2003 r. OSA 1/03 opubl. ONSA 2003/4/114). Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, a w szczególności, jak w niniejszej sprawie szpital, jest zakładem administracyjnym, który z uwagi na unormowania stanowiące podstawę tworzenia i działalności tego rodzaju zakładów, w określonym zakresie wykonuje funkcję z zakresu administracji publicznej. W przypadku skargi na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. ustawodawca przewidział szczególny tryb postępowania, którego wyczerpanie decyduje o dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Stosownie do treści art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden przewidziany w ustawie środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W myśl art. 53 § 2 P.p.s.a., w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Ponadto stosownie do art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Wyjaśnić należy, że wniesienie pisma zawierającego skargę do sądu zamiast do organu administracji publicznej skutkuje tym, że to sąd powinien ją przekazać, zgodnie z treścią art. 54 § 1 P.p.s.a., do właściwego organu administracji. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd (który w tym wypadku zastępuje działanie skarżącego) do właściwego organu administracji publicznej. Jak wynika z akt sprawy B.M. pismem z dnia 11 sierpnia 2014 r. wezwała SPS ZOZ "Z" do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie udostępnienia dokumentacji medycznej zmarłego brata. Pismem z dnia 28 sierpnia 2014 r. nadanym do skarżącej w dniu 1 września 2014 r. listem poleconym organ udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Kopię tej odpowiedzi skarżąca dołączyła do skargi sporządzonej w dniu 3 grudnia 2014 r. i wniesionej bezpośrednio do Sądu w dniu 4 grudnia 2014 r. (data nadania pisma na Poczcie). Z akt wynika, że odbiór odpowiedzi organu skarżąca pokwitowała w dniu 3 września 2014 r. Tym samym termin do wniesienia skargi upływał skarżącej w dniu 3 października 2014 r. Tymczasem skarżąca sporządziła skargę dopiero w dniu 3 grudnia 2014 r. i wysłała bezpośrednio do Sądu w dniu 4 grudnia 2014 r., a więc już ze znacznym uchybieniem terminu przewidzianego do zaskarżenia odmowy udostępnienia dokumentacji medycznej, określonego ww. przepisami. W związku z niedochowaniem przez skarżącą trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, za datę wniesienia skargi do Sądu należało przyjąć dzień 3 lutego 2015 r. W takiej sytuacji skarga jest niedopuszczalna jako wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu, a zatem jest oczywiście bezzasadna i nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Tym samym prawo pomocy skarżącej nie przysługuje. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 247 P.p.s.a. orzekł o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.