II SA/Sz 280/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Dolecki po rozpoznaniu w dniu 3 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy W dniu 5 marca 2008 r. Z. G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie płyty obornikowej o pow. do 135,00 m2 oraz zbiornika na gnojówkę o objętości do 45,00 m3 na działce nr 115/2 w m. T. gm. D. Skarżąca wezwana do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w kwocie 500 zł złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wskazała, że zamieszkuje razem z mężem. Do stycznia 2008 r. mąż pracował za granicą. Obecnie nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni 100 m2, nieruchomość rolna 0,22 ha wraz z zabudowaniami gospodarczymi. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca nadesłała zaświadczenie z PUP w Ł. z którego wynikało, ze od dnia 16 kwietnia 2007 r. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, oświadczenie męża, że nie jest zarejestrowany w PUP i nie pracuje oraz rachunki z których wynikało, że miesięczne koszty utrzymania domu wynosił ok. 300 zł Postanowieniem z dnia 16 maja 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy uzasadniając to okolicznością, że oświadczenie wnioskodawczyni dotyczące jej sytuacji majątkowej i rodzinnej nie było pełne i nie odzwierciedlało jej rzeczywistej sytuacji i możliwości płatniczych. Wnioskodawczyni podała, że nie ma żadnych dochodów ponieważ jest osobą bezrobotną, mąż również jest bez pracy ale nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy. Skarżąca wskazując, że utrzymują się z oszczędności, nie wskazała ich wysokości. Wątpliwym zatem wydało się, aby dwoje dorosłych ludzi mogło utrzymywać się, opłacać rachunki wskazując jednocześnie brak jakichkolwiek dochodów. Od powyższego postanowienia skarżąca w dniu 29 maja złożyła sprzeciw. W uzasadnieniu pisma wskazał, że obecna sytuacja majątkowo i rodzinna nie pozwala jej, zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do pisma załączyła wyciąg z rachunku bankowe męża za okres od 1 stycznia do 29 lutego 2008 r. oraz pismo z dnia 27 maja 2008 r. poświadczające, że skarżąca jest uczestniczką Centrum Integracji Społecznej od 2 maja 2008 r., za który to miesiąc otrzymać miała 295,15 złotych brutto. Wskazano przy tym, że przewidywany okres uczestnictwa skarżącej wynosić ma 18 miesięcy. Wezwaniem z dnia 10 lipca 2008 r. Sąd wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy: - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu za okres ostatnich trzech miesięcy, w tym w szczególności rachunków za energię elektryczną, gaz i media; - w związku z przedłożeniem dwóch faktur za energię elektryczną za tożsamy okres i odnoszących się do dwóch odrębnych liczników, oświadczenia co do powodów wyodrębnienia dwóch liczników oraz celów na jakie przeznaczana jest energia elektryczna, w szczególności podlegająca rozliczeniu wg stanu licznika o nr 24501990; - wyciągów z rachunków bankowych skarżącej oraz Jej małżonka za okres ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia, co do okoliczności oraz zakresu w jakim skarżąca w okresie ostatnich dwóch lat korzystała z pomocy opieki społecznej bądź oświadczenia, że skarżąca w powyższym okresie z pomocy społecznej nie korzystała W wyznaczonym terminie skarżąca nie uczyniła zadość wezwaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje z zakresie całkowitym bądź częściowym, gdy odpowiednio osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bądź też, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Konsekwencją przyjętych rozwiązań jest, iż powyższa instytucja prawna, stanowiąc wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego przez jego strony, ma charakter szczególny i znajduje zastosowania jedynie wówczas, gdy niemożność poniesienia kosztów postępowania w całości lub w części wynika z przesłanek natury obiektywnej. Ponadto ze sformułowania "gdy osoba ta wykaże" wynika, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu okoliczności uprawniającej do skorzystania z pomocy. W ocenie Sądu, oświadczenie wnioskodawczyni dotyczące jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, jak też uzupełniające je zaświadczenia, wyciągi i rachunki nie pozwalają na ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych skarżącej. Jednocześnie skarżąca wezwana przez Sąd do nadesłania rachunków z tytułu kosztów utrzymania oraz wyciągów z rachunków bankowych za okres 3 miesięcy poprzedzających dzień doręczenia wezwania, jak również złożenia oświadczeń, co do korzystania w okresie ostatnich dwóch lat z pomocy społecznej, a ponadto przyczyn wyodrębnienia dwóch liczników energii elektrycznej oraz celów na jakie energia ta jest przeznaczana Wnioskodawczyni podała, że nie ma żadnych dochodów ponieważ jest osobą bezrobotną, mąż również jest bez pracy ale nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy. Skarżąca wskazała jedynie, że utrzymują się z oszczędności, nie wskazała ich wysokości. Trudno zatem wyobrazić sobie, jak dwoje dorosłych ludzi może utrzymywać się, opłacać rachunki wskazując jednocześnie brak jakichkolwiek dochodów, pozostawiła to wezwanie bez odpowiedzi. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało odmówić przyznania prawa pomocy.