II SA/Sz 281/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Sędzia NSA Henryk Dolecki Protokolant Aneta Kukla po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2006 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżaną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., Nr [....], na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał Panu K. L. C. doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego poprzez rozbiórkę [...] przy ul. [...] w [...]. Ponadto organ podał, że roboty należy wykonać pod nadzorem osoby uprawnionej, a o zakończeniu prac należy powiadomić Inspektorat Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że pismem z dnia [...] r. Państwo A. i R. G. oraz J. K., jako współwłaściciele nieruchomości przy ul. [...] w [...], poinformowali Inspektorat Nadzoru Budowlanego, że Pan K. C. wykonał [...] do budynku nie posiadając ich zgody oraz pozwolenia właściwego organu. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliło ustalić, że: 1. [...] do budynku zostało wykonane w [...] r., 2. inwestor nie posiadał pozwolenia właściwego organu na wykonanie [...]. W związku z powyższym została wydana decyzja nakazująca przedłożenie określonych dokumentów, mająca na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Przed upływem terminu wykonania powyższej decyzji Inwestor wniósł do Sądu Okręgowego wniosek w celu uzyskania zezwolenia na dokonanie czynności przekraczających zwykły zarząd nieruchomością, dlatego też postępowanie administracyjne zostało zawieszone. Postępowanie sądowe zostało zakończone postanowieniem oddalającym żądanie uzyskania zezwolenia na dokonanie takich czynności. Ponieważ w związku z powyższym wykonanie decyzji umożliwiającej doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem stało się niemożliwe, Inspektor orzekł o nakazaniu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. K. C., działając przez pełnomocnika radcę prawnego K. S., odwołał się od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu dowołania wskazał, że u podstawy decyzji leży przekonanie Inspektora Nadzoru Budowlanego, że K. C. ostatecznie odmówiono zgody na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Tymczasem postanowienie Sądu Okręgowego nie było postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie udzielenia zgody na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, lecz dotyczyło kwestii wpadkowej tj. wniosku o zabezpieczenie roszczeń w trybie art. 730 kpc. Dalej wskazał, że stan instalacji [...] w budynku przy ul. [...] był bardzo zły. Wymagała natychmiastowej wymiany i mogła stwarzać niebezpieczeństwo dla budynku. Ponadto stara instalacja była jednofazowa, zaś wszystkie nowe urządzenia [...] są trójfazowe i działają na napięcie [...] V, a Pan C. nie posiada innego ogrzewania niż elektryczne. Zdaniem odwołującego nie można nakazać przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego, skoro stan poprzedni był sprzeczny z prawem tj. wymaganiami technicznymi stawianymi instalacjom [...]. Na uwadze trzeba także mieć przepisy prawa budowlanego, które nakazują użytkownikowi budynku utrzymanie go w należytym stanie technicznym. Ponadto usunięcie nowej instalacji [...] byłoby niezwykle krzywdzące dla K. C.. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił wniesionego odwołania i decyzją z dnia [...]r., na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że z akt sprawy wynika, iż K. C. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia i bez zgody współwłaścicieli nieruchomości wykonał w [...] r. [...] do budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]. Po ustaleniu tego organ pierwszej instancji, zgodnie z prawem, wydał w dniu [...] r. decyzję nakazującą inwestorowi wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Przed upływem terminu wykonania nałożonych obowiązków Inwestor złożył wniosek o wydanie zarządzenia tymczasowego w przedmiocie zezwolenia na zainstalowanie [...] przyłącza [...] w przedmiotowej nieruchomości. Na tej podstawie organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie w sprawie. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] r. wniosek powyższy oddalił, a Sąd Okręgowy oddalił zażalenie. W świetle powyższego organ pierwszej instancji zasadnie podjął zawieszone postępowanie w przedmiotowej sprawie i wobec stwierdzenia niewykonania przez K. C. obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] r. wydał, zgodnie z prawem, nakaz rozbiórki przyłącza [...]. K. C., działając przez pełnomocnika, zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazuje, że zaskarżona decyzja jest wadliwa ponieważ: a. Organ nie powinien orzekać co do istoty sprawy, zanim nie zakończy się incydentalne postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. b. Zawieszenie postępowania jest o tyle istotne, że skarżący wniósł do sądu cywilnego sprawę o wyrażenie zgody na przeprowadzenie prac budowlanych. Postępowanie cywilne w tej kwestii nie zostało zakończone, a ewentualne orzeczenie sądu cywilnego mieć będzie wpływ na postępowanie administracyjne. c. Organy obu instancji błędnie przyjęły, że sąd cywilny prawomocnie odmówił skarżącemu wyrażenia zgody na prace budowlane, podczas gdy sąd ten jedynie odmówił wydania zarządzenia tymczasowego. d. Wykonanie zaskarżonej decyzji jest praktycznie nie możliwe, a nadto prowadziłoby do powstania stanu niezgodnego z prawem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Na mocy przepisów art. 85 i art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie utworzony został z dniem 1 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który właściwy jest do rozpoznawania skarg wniesionych przed tą datą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, w których postępowanie nie zostało zakończone. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji według kryterium zgodności z prawem prowadzi do wniosku, że akt ten wydany został z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszony został przepis art. 102 Kpa, zgodnie z którym w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji wydał swoją decyzję w czasie, gdy formalnie postępowanie administracyjne było zawieszone postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...]. Wprawdzie organ pierwszej instancji w dniu [...] wydał postanowienie o podjęciu postępowania, jednak przed jego doręczeniem skarżącemu wydał w tym samym dniu decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty. Tymczasem zgodnie z przepisem art. 110 Kpa (mającym również zastosowanie do postanowień – art. 126 Kpa) organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili doręczenia lub ogłoszenia. Oznacza to, że rozstrzygnięcie staje się postanowieniem w rozumieniu prawa i wchodzi do obrotu prawnego z chwilą jego doręczenia stronie. Z tą też chwilą można było ewentualnie uznać, że podjęte zostało postępowanie w sprawie i podjąć czynności w sprawie. Jeżeli jednak strona wniosła zażalenie na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, to celowe byłoby poczekać do zakończenia postępowania zażaleniowego. Organ drugiej instancji rozpatrując wniesione odwołanie i zażalenie, nie tylko nie zauważył uchybień organu pierwszej instancji, lecz sam niezgodnie z prawem wydał w dniu [...] r. postanowienie o niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 14 września 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 232/04, ww. postanowienie organu drugiej instancji zostało uchylone. Również w dniu [...] r. organ drugiej instancji wydał zaskarżoną decyzję mimo że sprawa podjęcia postępowania nie została zakończona i nie zostało wyjaśnione czy zachodziły przesłanki do jego podjęcia. Kwestia ta do dnia dzisiejszego nie została jednoznacznie wyjaśniona bowiem do tut. Sadu wpłynęła kolejna skarga dotycząca postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania. Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca, jako wydane z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, podlega uchyleniu na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie w pkt 2 wynika z regulacji zawartej w art. 152 ww. ustawy, a w sprawie kosztów Sąd orzekł w oparciu o przepis art.200 tej ustawy.