II SA/Sz 282/09

Dnia 11 maja 2009 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. i M. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Ich skargi na postanowienie Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i rozbudowie oczyszczalni ścieków p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy L. i M. I. wnieśli skargę na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] w przedmiocie uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych przedsięwzięcia polegającego na przebudowie i rozbudowie oczyszczalni ścieków w B. B. Zarządzeniem z dnia 31 marca 2009 r. (doręczonym w dniu 6 kwietnia 2009 r.) skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 14 kwietnia 2009 r. (ponieważ ostatni dzień terminu przypadł na święto). W dniu 15 kwietnia 2009 r. skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu tego wniosku wskazali, że mają na utrzymaniu dwóch synów, a ich dochód miesięczny brutto uzyskiwany z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą wynosi 1500 zł, ponieważ straszy syn i skarżący są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku, a młodszy syn jest uczniem gimnazjum. Wnioskodawcy oświadczyli, że posiadają dom o pow. 772 m2 i działkę budowaną, nie mają żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Wezwaniem z dnia 21 kwietnia 2009 r. referendarz sądowy wezwał skarżących do przedłożenia następujących dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodów: - zaświadczeń z powiatowego urzędu pracy potwierdzających że skarżący i starszy syn wnioskodawców, są osobami bezrobotnymi bez prawa do zasiłku, - oświadczenia dotyczącego rodzaju i rozmiaru działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą (np. liczby zatrudnionych pracowników), - wyciągów z wszystkich rachunków bankowych w tym kont i lokat dewizowych posiadanych przez członków rodziny, z okresu ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wydatki na utrzymanie domu z okresu ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia dotyczącego powierzchni domu i działki budowlanej, a także kserokopii decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2009 r. - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki jednostki organizacyjnej gminy dotyczącego liczby osób pozostających w gospodarstwie domowym oraz korzystania z pomocy opieki społecznej w okresie ostatniego roku. Ponadto, do podpisania złożonego wniosku przez tego z wnioskodawców który wniosku nie podpisał. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedłożyli urzędowy formularz PPF podpisany przez oboje wnioskodawców, w którym wskazali, że wnoszą także o ustanowienie adwokata. We wniosku tym oświadczyli, że dochód z działalności gospodarczej wynosi 1800 zł miesięcznie brutto, powierzchnia nieruchomości wynosi 772 m2 w tym domu 84 m2, a osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku jest tylko skarżący. Skarżący przedłożyli kserokopię faktury VAT za wywóz nieczystości na kwotę 51,62 zł, kserokopię dowodu uiszczenia opłaty za Internet na kwotę 100 zł, kserokopię dowodu uiszczenia 209,37 zł za energię elektryczną i 55,33 zł za dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. Ponadto dowody wpłaty kwoty 92,50 zł z tytułu użytkowania wieczystego i 60 zł z tytułu podatku od nieruchomości kwietniu 2009 r. Wnioskodawcy przedłożyli też kserokopię decyzji z 1988 r. ustalającej opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego i kserokopię zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z którego wynika, że przedmiotem działalności gospodarczej skarżącej jest sprzedaż kosmetyków i artykułów toaletowych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach, sprzedaż detaliczna artykułów używanych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach, a także działalność usługowa związana z poprawą kondycji fizycznej. W pozostałym zakresie wnioskodawcy wezwania nie wykonali. W myśl art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) - dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 246 p.p.s.a., to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Skarżący oświadczyli w pierwszym wniosku, że mają na utrzymaniu dwoje dzieci z których starszy jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W urzędowym formularzu złożonym na wezwanie pominęli starszego syna i wskazali że mają na utrzymaniu tylko młodszego syna, a osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku jest tylko skarżący. Jednakże nie przedłożyli zaświadczenia z powiatowego urzędu pracy. Nie przedłożyli wyciągów z rachunków bankowych, decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości, zaświadczenia dotyczącego liczby osób pozostających w gospodarstwie domowym i korzystania z pomocy opieki społecznej, ani oświadczenia dotyczącego rozmiaru działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą. Samo udokumentowanie rodzaju prowadzonej działalności nie jest wystarczające, ponieważ nie pozwala na ocenę sytuacji majątkowej skarżących, ani ich możliwości płatniczych. Skarżący przedłożyli wprawdzie dowody potwierdzające wydatki poniesione na utrzymanie nieruchomości, ale nie zawierają one danych pozwalających stwierdzić jakiego okresu czasu dotyczą. Czy są to comiesięczne wydatki czy też dotyczą dłuższego okresu rozliczeniowego. Jak wskazano powyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. Oświadczenie skarżących o Ich sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach, a także przedłożone dokumenty nie są wystarczające do oceny Ich rzeczywistej sytuacji rodzinnej, majątkowej i możliwości płatniczych i nie pozwalają na merytoryczne rozpoznanie wniosku. Należy zatem uznać, że wnioskodawcy nie wykazali w sposób przekonujący, że znajdują się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.