II SA/Sz 284/13

Dnia 5 września 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r. oddalił skargę M.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Skarżąca, powiadomiona o terminie rozprawy oraz poinformowana o trybie zaskarżenia wyroku w razie oddalenia skargi (pkt 3 pouczenia) nie była obecna na rozprawie. Natomiast w dniu [...] r. złożyła w Sądzie oświadczenie, że nie będzie obecna na rozprawie z powodu zabiegu okulistycznego w tym dniu. W dniu [...] r. M.P. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wskazując, że zaniechanie z jej strony wynikło z błędnego przekonania, że wyrok otrzyma z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 139 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", ogłoszenie wyroku następuje na posiedzeniu jawnym, a nieobecność stron nie wstrzymuje ogłoszenia. W sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzony na wniosek strony, doręcza się tylko tej stronie która złożyła wniosek (art. 142 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli jednak strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). O braku winy w uchybieniu terminu można więc mówić wówczas, gdy strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, że mimo całej staranności, z przyczyn od niej niezależnych, nie mogła dokonać czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się takie przeszkody od strony niezależne, jak na przykład przerwę w komunikacji, nagłą chorobę wnioskodawcy która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. Skarżąca, jako przyczynę uchybienia terminu wskazała okoliczność, że nie była obecna na rozprawie i nie miała wiedzy co do tego, że powinna złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął z dniem 31 maja 2013 r. (ponieważ ostatni dzień terminu przypadł w dzień ustawowo wolny od pracy). W dniu 24 lipca 2013 r. skarżąca wniosła o przywrócenie uchybionego terminu i jednocześnie złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Kryterium braku winy będące przesłanką zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W doktrynie prawa przyjmuje się, że sąd oceniając wystąpienie tej przesłanki, powinien przyjąć obiektywny miernik staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w uchybieniu terminu do dokonania konkretnej czynności procesowej można mówić wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zatem przy ocenie zachowania strony jako nie zawinionego sąd powinien brać pod uwagę te okoliczności, na które strona nie miała jakiegokolwiek wpływu, czyli takie, które były od niej niezależne, a przeszkadzały jej w dokonaniu czynności procesowej w wyznaczonym przez sąd lub przepisy prawa terminie. W ocenie Sądu skarżąca w złożonym wniosku nie uprawdopodobniła, by uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku bez swojej winy. Sąd, doręczając skarżącej w dniu 25 kwietnia 2013 r. zawiadomienie o rozprawie poinformował także, że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (pkt 1 pouczenia), oraz, że w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po tym terminie jest czynnością bezskuteczną. Zatem skarżąca została poinformowana, że jej nieobecność na rozprawie nie będzie stanowiła przeszkody w rozpoznaniu sprawy, a w razie oddalenia skargi uzasadnienie wyroku zostanie sporządzone wyłącznie na wniosek którejś ze stron złożony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia wyroku. Wnioskodawczyni nie zastosowała się do tego pouczenia. Zatem uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku spowodowane jej niewiedzą, nie może być uznane za niezawinione. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nieuważne zapoznanie się z treścią przesłanego przez Sąd pouczenia, ani nieobecność na rozprawie nie są okolicznościami wskazującymi na brak winy w uchybieniu terminu. Strona, która z przyczyn od siebie niezależnych w danym dniu nie mogła być obecna na rozprawie, powinna jak najszybciej uzyskać informację (np. telefoniczną) o treści zapadłego rozstrzygnięcia i podjąć stosownie czynności procesowe w terminie, o ile zamierza kwestionować wyrok sądu. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, że skarżąca uprawdopodobniła, iż uchybiła terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku bez swojej winy. Dlatego na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.