II SA/Sz 285/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...]w [...]. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oświadczył, że musi odnosić koszty odwołań i innych działań z powodu błędnych decyzji organów orzekających w sprawie co wpływa na koszt planowanej inwestycji w domu skarżącego (budowa wiatrołapu) i możliwość jej realizacji. Wnioskodawca oświadczył, że mieszka z żoną w domu o pow. [...] m2, posiada dwa samochody osobowe i zasoby pieniężne w kwocie [...]zł. Wskazał że prowadzi działalność gospodarczą z której dochód miesięczny wynosi [...]zł brutto, żona także prowadzi działalność gospodarczą z której uzyskuje dochód w kwocie [...]zł brutto. Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od zasady. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja prawa pomocy ma więc w założeniu służyć najuboższym, czyli podmiotom dla których konieczność poniesienia kosztów postępowania oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. Koszty sądowe obciążające skarżącego w sprawie na obecnym etapie postępowania wynoszą [...]zł. Ze skargi oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący posiada działkę położoną w [...]zabudowaną dwukondygnacyjnym, podpiwniczonym budynkiem mieszkalnym, garażem, planuje rozbudowę tego budynku i remont elewacji. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca i jego żona prowadzą działalność gospodarczą przynoszącą stałe dochody. Skarżący posiada dwa samochody osobowe, ma także oszczędności. W tej sytuacji nie sposób uznać skarżącego za osobę ubogą, znajdującą się w trudnej sytuacji materialnej, która nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi czy ewentualnych dalszych kosztów sądowych, z własnych środków finansowych. Należy także mieć na uwadze, że w razie gdyby skarga okazała się uzasadniona, skarżący będzie mógł żądać od organu administracji który wydał zaskarżoną decyzję, zwrotu poniesionych kosztów postępowania w całości. Wniosek w tej sprawie należy złożyć najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku (art. 200 w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1 i art. 257 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.