II SA/Sz 286/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz B. S., na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia [...] r., nałożył na A. D. kolejną grzywnę, w kwocie [...]zł, w związku z niewykonaniem obowiązku wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, polegającego na przyłączeniu nieruchomości objętej działką nr [...], obręb K., do istniejącej sieci kanalizacyjnej. A. D. wniósł zażalenie na ww. postanowienie zarzucając mu, że zostało ono wydane bez właściwych podstaw. W związku z tym, że Spółka a nie wykonało przyłącza do studzienki wnoszącego zażalenie, to nie ma możliwości przyłączenia się do sieci kanalizacyjnej. Ponadto, skarżący wskazał, że kwota grzywny jest rażąco wysoka. W piśmie z dnia 14 grudnia 2017 r. A. D. doprecyzował, że nie ma możliwości podłączenia się do ww. sieci, ponieważ nie zostały ku temu stworzone warunki. Studzienka kanalizacyjna będąca własnością ww. Przedsiębiorstwa nie została podłączona do zbiorczej sieci kanalizacyjnej. A. D. oświadczył, że podłączy się do sieci po wykonaniu przez inwestora ciążących na nim zobowiązań. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 122 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.", grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Stosownie do treści art. 122 § 3 in fine u.p.e.a. zobowiązanemu służy prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. W zażaleniu tym możliwe jest zakwestionowanie dopuszczalności oraz prawidłowości skorzystania przez organ egzekucyjny ze środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia. W drodze takiego zażalenia nie można natomiast kwestionować zasadności obowiązku, do którego wykonania grzywna ma przymusić. Organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 u.p.e.a.) W związku z tym, zażalenie na postanowienie o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia może być praktycznie oparte na zarzutach wywiedzionych z art. 122 § 1 i 2 u.p.e.a. tj.: wydania postanowienia bez wcześniejszego wystawienia tytułu wykonawczego, wszczęcia postępowania i wymierzenia grzywny bez wcześniejszego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o jakim mowa w art. 15 lub przed upływem wymienionego w tym przepisie terminu, wymierzenia grzywny w nieprawidłowej wysokości lub też zastosowania tego środka, gdyby się okazał on bardziej uciążliwy dla zobowiązanego niż wykonanie zastępcze. Treść art. 122 § 3 u.p.e.a. kreuje bowiem rozdzielność środków prawnych służących adresatowi postanowienia, o którym mowa w art. 122 § 1 i 2 u.p.e.a. W ocenie Kolegium, żaden ze wskazanych wyżej zarzutów nie został w zażaleniu, skierowanym do Kolegium, sformułowany. Zamiast tych zarzutów A. D. eksponuje w swoich podaniach techniczną niemożność podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Skarżący twierdzi, że na działce znajduje się studzienka kanalizacyjna będąca obecnie własnością Spółki A a więc to Spółka A winna podłączyć nieruchomość do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Kolegium nie zgodziło się z tym stanowiskiem, wskazując, iż zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku, do granicy nieruchomości gruntowej. Definicje przyłącza kanalizacyjnego i przyłącza wodociągowego zawiera uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 22 czerwca 2017 r. III SZP 2/16, LBX nr 23083121. Według tej uchwały, przyłączem kanalizacyjnym, w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków jest przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki do sieci kanalizacyjnej. Jeśli zatem na nieruchomości istnieje studzienka kanalizacyjna to obowiązek wybudowania przyłącza na odcinku od studzienki do sieci kanalizacyjnej spoczywa na odbiorcy usług czyli, w rozpatrywanej sprawie, na A. D.. Na działce nr [...] obręb K. zlokalizowana jest studzienka kanalizacyjna zainstalowana około 2000 r. Nie ma tu znaczenia do kogo ta studzienka należy. Skoro jednak istnieje, to A. D. powinien poprowadzić przewód łączący rzeczoną studzienkę z istniejącą siecią kanalizacyjną. Zdaniem Kolegium, egzekwowany obowiązek jest zgodny z treścią art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i decyzji Burmistrza B. S. z dnia [...] r. nr [...] Zobowiązanemu zostało skutecznie doręczone w dniu 8 października 2016 r. upomnienie Nr [...] z dnia [...] nr [...] Zastosowany środek egzekucyjny nie może być uznany za uciążliwy. Egzekucja jest prowadzona przez właściwy organ, tj. przez Burmistrza B. S.. Wystawiony przez ten organ w dniu [...] r. tytuł wykonawczy Nr [...] spełnia wszystkie ustawowe wymogi określone w u.p.e.a. Pismem z dnia 12 lutego 2018 r. A. D. wniósł skargę na ww. postanowienie SKO w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając mu naruszenie art. 7, art. 77 i art. 78 k.p.a. przez zaniechanie zebrania materiału dowodowego wskazanego przez skarżącego oraz wydanie postanowienia w oparciu o niezweryfikowane twierdzenia zobowiązanego do wykonania przyłącza Spółki A Zdaniem skarżącego organ nie zadał sobie trudu, by właściwie przeprowadzić postępowanie dowodowe i nie zażądał od Spółki A w S. dowodu wykonania przykanaliku na działce nr [...], tym bardziej, iż uzasadnienie wskazuje, że przyłącze wykonano na działce nr [...], która nie stanowi własności skarżącego. Przyłącze wykonane miało być na działce nr [...] Ponadto, zdaniem skarżącego, organ nie wskazał podstaw do nałożenia grzywny w tak dużej wysokości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", przedmiotem sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli działalności administracji publicznej są wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym postanowienia, na które służy zażalenie, z wyłączeniem przypadków, których niniejsza sprawa nie dotyczy. Kontrola takich postanowień odbywa się pod względem ich zgodności z prawem, do czego obliguje art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.). Poddając analizie zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie SKO w K. z dnia [...] r. Sąd doszedł do wniosku, że nie narusza ono przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie, a zarzuty zawarte w skardze nie mogły doprowadzić do podważenia jego legalności. Zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymywało w mocy postanowienie Burmistrza B. S. o nałożeniu na skarżącego grzywny w wysokości [...] zł celem przymuszenia wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Burmistrza B. S. z dnia [...] r. nakładającej na skarżącego obowiązek przyłączenia działki nr [...], obręb K., do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Nakładając przedmiotową grzywnę organ I instancji w pierwszej kolejności stwierdził, że obowiązek ten nie został wykonany, co stanowi podstawową przesłankę prowadzenia postępowania egzekucyjnego i stosowania w nim określonych środków egzekucyjnych. Zgodnie z art. 122 § 1 u.p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny. Podmiot, przeciwko któremu wdrożono bezzasadną (jego zdaniem) egzekucję, może wnieść zarzuty (art. 33 § 1 u.p.e.a.) lub domagać się umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 u.p.e.a.). Podstawy zarzutów określa art. 33 § 1 u.p.e.a. i mogą nimi być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1); odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (pkt 2); określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 (pkt 3); błąd co do osoby zobowiązanego (pkt 4); niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (pkt 5); niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt 6); brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 (pkt 7); zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (pkt 8); prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (pkt 9); niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy (pkt 10). Jak wynika z treści powyższego przepisu, zarzuty dotyczą istoty postępowania egzekucyjnego, a od ich zasadności zależy to, czy postępowanie egzekucyjne w ogóle może się dalej toczyć, a zatem, czy w ogóle istnieje możliwość zastosowania jakiegokolwiek środka egzekucyjnego. Natomiast zażalenie na postanowienie o zastosowaniu konkretnego środka egzekucyjnego, jakim jest grzywna w celu przymuszenia, może kwestionować inne okoliczności tj. procedurę poprzedzającą nałożenie przedmiotowej grzywny np. brak wcześniejszego wystawienia tytułu wykonawczego, brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia, przyjęcie niewłaściwej wysokości grzywny czy też zastosowanie tego środka w sytuacji, gdy inny byłby dla zobowiązanego mniej dolegliwy. Zażalenie, o którym mowa w art. 122 § 3 u.p.e.a. może więc podnosić kwestie dopuszczalności i prawidłowości skorzystania przez organ z takiego a nie innego środka egzekucyjnego. Przedmioty obu postępowań są zatem różne, a organ rozstrzygając w każdym z nich związany jest takim, wynikającym u.p.e.a., przedmiotem. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ egzekucyjny realizując tryb nakładania grzywny oraz określając wysokość grzywny nie dopuścił się wskazanych w skardze uchybień. Z treści zażalenia i skargi wynika, że intencją skarżącego nie było kwestionowanie postanowienia, lecz samej egzekucji, co do jej zasadności. Wybrane przez skarżącego środki prawne były więc oczywiście bezzasadne, skoro zarówno organy, jak i sąd administracyjny orzekając w granicach sprawy (art. 134 § 1 P.p.s.a.) nie mogły rozstrzygać o zasadności wszczęcia egzekucji. Co do wysokości nałożonej na skarżącego grzywny, w ocenie Sądu, organ egzekucyjny zastosował dolegliwość, która jest niezbędna do przymuszenia zobowiązanego do realizacji ciążącego na nim obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej, ale jednocześnie orzeczono grzywnę w wysokości możliwie najniższej w granicach jej skuteczności. Należy podkreślić, że celem zastosowania wobec zobowiązanego grzywny w celu przymuszenia nie jest uzyskanie kwoty, na którą ta grzywna opiewa, ale doprowadzenie do wykonania obowiązku niepieniężnego. Z uwagi na regulacje zawarte w art. 125 i 126 u.p.e.a., zobowiązany może się uwolnić od płacenia grzywny poprzez wykonanie obowiązku. Ustalenie grzywny w wysokości [...] zł jest uzasadnione również tym, iż zobowiązany przez ponad 4 lata uchylał się od wykonania ciążącego na nim obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji. Stwierdzić również należy, że postanowienie organu I instancji również w pozostałym zakresie jest prawidłowe, tzn. zawiera wymagane w art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie. Dodać należy, iż wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2014 r. tutejszy Sąd oddalił skargę A. D. na decyzję SKO w K. w przedmiocie przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, w której skarżący przytaczał analogiczną jak w niniejszej sprawie argumentację, którą Sąd uznał za bezzasadną. W toku prowadzonego w związku z powyższym postępowania egzekucyjnego, postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz B. S. nałożył na skarżącego grzywnę (w wysokości [...] zł) w celu przymuszenia do wykonania wskazanego wyżej obowiązku. Orzeczona w niniejszej sprawie grzywna jest kolejną, w związku z uporczywym uchylaniem się skarżącego do wykonania obowiązku. Tym samym uznać należy, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania przez skarżącego nałożonego na niego obowiązku, jak też – w tych okolicznościach – wysokości grzywny, którą zresztą organ również prawidłowo uzasadnił. Z tych względów oraz zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.