II SA/Sz 288/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Prokuratora na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie skierowania na badanie lekarskie u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]. Nr[...]. Wnioskiem z dnia [...] r. Prokurator wystąpił do Prezydenta Miasta o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej w sprawie poddania W. P. W. badaniom lekarskim [...] niezbędnej do kierowania pojazdem w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez niego pojazdami mechanicznymi. W uzasadnieniu tego wniosku Prokurator podał, iż toczy się przeciwko W. W. postępowanie karne, w którym stawiany jest mu zarzut kierowania samochodem w stanie nietrzeźwości ([...]%). Decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 105 § 1 kpa Prezydent Miasta umorzył postępowanie w sprawie, uznając, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W ocenie organu I instancji - bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone przez organ niewłaściwy w sprawie, a w takim przypadku wniosku nr [...] z dnia [...]r. Prokuratora jest Prezydent Miasta. Organem właściwym ustawowo w sprawie jest Komendant Policji (§ 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich kierowców w związku z art. 122 ust. 1 pkt. 3 lit. B ustawy – prawo o ruchu drogowym), bo Pan W. kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości (wyrok Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] z dnia [...]r.) Zdaniem Prezydenta Miasta nie jest on organem, który ma usuwać stan niezgodny z prawem skoro organem właściwym ustawowo do załatwienia sprawy jest Komendant Policji, - z uzasadnienia wniosku wynika, że Pan W. W. poddany został badaniu przez dwóch biegłych lekarzy [...]. Badanie wykazało, że nie jest chory [...], ani [...]. Sam fakt badania [...] nie może w ocenie organu I instancji rozstrzygać o konieczności skierowania w/w na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi, skoro na te same badania winien być obligatoryjnie skierowany przez właściwy organ jak wyżej. Zatem decyzja wydana przez Prezydenta Miasta w tej sprawie byłaby decyzją wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium odwoławczego wniósł Prokurator zarzucając jej: 1. rażące naruszenie przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym co do uznania przez Prezydenta Miasta swojej niewłaściwości jako organu władnego do wydania decyzji o poddaniu kierującego W. W. stosownym badaniom lekarskim, podczas gdy wskazany przepis nadaje mu takie uprawnienia i wniósł o uchylenie decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Decyzją z dnia [....]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpc, art. 122 ust. 1 pkt. 3 lit. B ustawy z 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 108, poz. 90 z 2005r. ze zm.) uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Zdaniem Kolegium słusznie Prezydent Miasta przed rozpatrzeniem wniosku zbadał swoją właściwość, bowiem w myśl przepisu art. 19 kpa organ administracji publicznej przestrzega z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Organ odwoławczy podniósł również, że mimo, iż żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego przez prokuratora (art. 182kpa) jest dla organu administracyjnego wiążące, to jednak obowiązek do przestrzegania i w tym przypadku swej właściwości jest w doktrynie prawa niekwestionowany. W ocenie Kolegium wątpliwości budzi rozstrzygnięcie organu I instancji, ponieważ, skoro uznał się w sprawie wniosku niewłaściwy to zgodnie z art. 65 § 1 kpa winien wniosek niezwłocznie przekazać do organu właściwości wydając w tym zakresie postanowienie. Z tych też względów niniejsza decyzja w zakresie umorzenia postępowania przez organ I instancji podlegała uchyleniu a postępowanie w tym zakresie należało umorzyć. Organ odwoławczy podkreślił również, że niewłaściwości organu nie można utożsamiać z bezprzedmiotowością postępowania. Pierwsza z przesłanek to bowiem przesłanka formalno-prawna, a druga należy do kategorii przesłanek materialno-prawnych. Przy założeniu natomiast, że w sprawie nie występuje brak właściwości rzeczowej organu, zasadne byłoby wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie, a następnie po rozważeniu czy występują przesłanki z art. 122 ust. 1 pkt. 4 ustawy podjęcie stosownej decyzji (uwzględnienie wniosku Prokuratora i skierowanie kierowcy na badania lekarski lub nieuwzględnienie wniosku). Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w związku z naruszeniem przez organ I instancji przepisów kpa tj. art. 65 w związku z art. 19 kpa. Organ II instancji zgodził się z zarzutami Prokuratora zawartymi w odwołaniu dotyczącymi oceny przez organ I instancji stanu zdrowia Pana W. W. na podstawie załączonych opinii biegłych lekarzy [...] i stwierdził, że skoro organ uznał się niewłaściwym w sprawie bezzasadne było wypowiadanie się, co do zasadności wniosku w świetle art. 122 ust. 1 pkt. 4 ustawy. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Prokurator zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustay z dnia 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym, które miało wpływ na wynik sprawy, a podlegające na usankcjonowaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnego stanowiska wyrażonego przez Prezydenta Miasta co do jego niewłaściwości jako organu władnego do wydania decyzji o poddaniu kierującego W. P. W. stosownym badaniom lekarskim, podczas gdy wskazany przepis nadaje Staroście/Prezydentowi wspomniane uprawnienia i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Prokurator w skardze podniósł, że skoro u uczestnika postępowania W. W. w toku badania [...] jakie odbyło się w postępowaniu karnym stwierdzono [...] to istniały uzasadnione zastrzeżenia co do stanu jego zdrowia i w związku z art. 122 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 07.01.2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców – prokurator był legitymowany do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem do Prezydenta Miasta. Ocena o braku przeciwwskazań zdrowotnych po stronie W. W. do kierowania pojazdami w kontekście wniosków wynikających z konkluzji opinii sądowo – [...] winna należeć jedynie do uprawnionego lekarza (który odbył wymagane szkolenie) przeprowadzającego wymienione badania. W tym celu winno być zainicjowane stosowne postępowanie w ramach którego winna być wydana decyzja zobowiązująca uczestnika do poddania się stosownemu badaniu lekarskiemu. Ewentualna odmowa poddania się takiemu badaniu, jak również niekorzystny dla kierowcy wynik badania uzasadniałby wydanie decyzji o cofnięciu prawa jazdy. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. W świetle ustalonego stanu faktycznego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej decyzji doprowadziło do uznania przez Sąd, iż skarga Prokuratora jest zasadna chociaż z innych przyczyn niż te, które zostały w niej przedstawione. W ocenie Sądu organ pierwszej jak i drugiej instancji naruszył przepisy procedury administracyjnej poprzez błędne zastosowanie art. 105 § 1 kpa oraz art. 65 § 1 kpa i art. 138 § 1 pkt. 2 kpa. Uznanie przez Prezydenta Miasta, iż nie jest właściwym do rozpoznania wniosku Prokuratora powinno skutkować przekazaniem sprawy do organu właściwego w drodze postanowienia. Umorzenie postępowania następuje jedynie wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Organ I instancji widział, iż podstawa materialno-prawna wniosku istnieje, a do jego rozpoznania właściwym jest organ ruchu drogowego pomimo to błędnie uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i umorzył je. Nie prawidłowo również postąpił organ odwoławczy. W ustaleniach przyznał, iż organ pierwszej instancji powinien przekazać sprawę organowi właściwemu po czym uchylił jego zdaniem wadliwą decyzję i sam postępowanie umorzył. Zdaniem Sądu organ II instancji zachował się niekonsekwentnie. Skoro stwierdził uchybienie organu w zaskarżonej decyzji powinien zgodnie z art. 138 § 1 pkt. 2 kpa uchylić ją w całości i orzec co do istoty sprawy i przekazać sprawę organowi właściwemu w trybie art. 65 § 1 kpa. Sąd dostrzega iż w trakcie przedmiotowego postępowania wniosek Prokuratora z [...]r. został przekazany do załatwienia Komendantowi Policji, nie mniej jednak istniały nadal w obrocie prawnym wadliwe decyzje organów pierwszo i drugo instancyjnych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji zbada czy istnieją nadal materialnoprawne przesłanki do załatwienia wniosku z dnia [...]r. i który organ jest właściwy do jego rozpoznania czy też obecnie przesłanki te odpadły i zachodzą podstawy do umorzenia postępowania w sprawie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. C ppsa należało orzec jak w sentencji.