II SA/Sz 288/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. N. na czynność Prezesa Sądu [...] w Ś. z dnia [...] r. w przedmiocie wykreślenia hipoteki przymusowej postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 16 lutego 2018 r. L. N. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie niezgodne z prawem działanie i zaniechanie popełnione przez Sąd Rejonowy w Ś., żądając odszkodowania z tego tytułu od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu w wysokości [...] zł. Z treści pisma wynika, że skarżący uważa za niedozwolone działanie Przewodniczącego Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Ś. polegające na wydaniu w dniu 19 lutego 2008 r. zarządzenia o wykreśleniu hipoteki "z urzędu" na podstawie § 11 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych w 32 księgach wieczystych założonych dla lokali, po nabyciu prawa własności. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 19 lutego 2018 r. zobowiązano skarżącego do sprecyzowania, czy pismo z dnia 16 lutego 2018 r. stanowi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a jeśli tak, to wskazanie: - organu, którego działalności lub bezczynności skarga dotyczy, - numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności, - naruszenie prawa bądź interesu prawnego w terminie 7 dni, pod rygorem zwrotu pisma. W odpowiedzi na powyższe skarżący oświadczył, że przedmiotem skargi jest niezgodne z prawem działanie Sądu Rejonowego w Ś. polegające na wydaniu zarządzenia przez Przewodniczącego Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 19 lutego 2008 r. o wykreśleniu "z urzędu" 32 hipotek w księgach dla lokali wydzielonych z wniosku dłużnika [...] z dnia 15 października 2007 r. o wykreślenie zapisów dotyczących ustanowionej hipoteki przymusowej na jego rzecz w księgach wieczystych KW[...] oraz KW [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje : Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji strony skarżącej, zachowania terminu do wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej: "k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. (§ 2a) i w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy czynności podjętej przez Przewodniczącego Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 19 lutego 2008 r. w przedmiocie wykreślenia hipoteki przymusowej z księgi wieczystej. Nadto, uznając powyższą czynność za niegodną z prawem, skarżący żąda przyznania od Skarbu Państwa – Prezesa Sądu z odszkodowania w wysokości [...] zł. Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że kwestie związane z ustanowieniem lub wykreśleniem hipoteki uregulowane zostały w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2017 r., poz. 1007), a zgodnie z ustawą z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 155 ze zm.) sprawy z zakresu hipoteki i ksiąg wieczystych zastrzeżone są dla sądów powszechnych. Jeżeli zapisy, czy dokonane wykreślenia w księdze wieczystej są wadliwe, to ich sprostowanie może nastąpić w drodze cywilnoprawnej (nie przed sądem administracyjnym, który nie jest w takiej sprawie właściwy) np. poprzez złożenie wniosku o zmianę wpisu w księdze wieczystej znajdującego oparcie w stosownym dokumencie (decyzji administracyjnej, orzeczeniu sądu) lub też poprzez powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W konsekwencji, brak jest zdaniem Sądu, podstaw do przyjęcia, aby załatwienie sprawy w kwestii wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej, miało nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia lub innego aktu, czy czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Negowana przez skarżącego czynność ma charakter cywilnoprawny i nie należy do sfery administracji publicznej nad którą kontrolę sprawują sądy administracyjne. Sądy te nie również właściwe dla rozstrzygania sporów o odszkodowanie, dla których to spraw przewidziana została w prawie polskim droga cywilna przed sądem powszechnym. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że sprawa nie podlega jego kognicji i działając, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.