II SA/Sz 289/12

Dnia 4 kwietnia 201 2 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie legalizacji samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego p o s t a n a w i a: 1/ zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2/ ustanowić adwokata. M.G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na nieruchomości przy ul. [...], prowadzone na wniosek skarżącego. Do skargi M.G. załączył formularz PPF w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma nikogo na utrzymaniu. Posiadany majątek stanowi rozbudowa parteru i piętra domu o [...] m2 oraz dobudówka o powierzchni [...] m2. Dochód skarżącego stanowi zasiłek z MOPR w wysokości [...] zł. Zarządzeniem Sądu z dnia 22 marca 2012 r. na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązano skarżącego do przesłania; - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania przy ul. [...], w którym skarżący aktualnie zamieszkuje ( np. czynsz, gaz, prąd, woda) i innych niezbędnych wydatków w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz oświadczenia, czy mieszkanie to stanowi własność skarżącego, czy skarżący je np. wynajmuje, - oświadczenia, czy skarżący aktualnie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, jeżeli tak, to przesłanie decyzji potwierdzającej ten fakt, - zaświadczenia z PUP o posiadaniu przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej w terminie 7 dni, od daty otrzymania niniejszego pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. W wykonaniu ww. zobowiązania Sądu skarżący oświadczył, iż aktualnie zamieszkuje u znajomego i z tego tytułu ponosi opłatę w wysokości [...] zł tytułem opłaty za gaz i prąd. Dodatkowo skarżący załączył kserokopie: decyzji MOPR przyznającą na [...] r. zasiłek okresowy z powodu długotrwałej choroby w wysokości [...] zł, decyzji przyznającej pomoc w formie posiłku od dnia [...] r. do dnia [...]r., zaświadczenia z PUP [...] r. , że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, orzeczenia komisji lekarskiej ZUS stwierdzające, że skarżący jest częściowo niezdolny do pracy do [...] r., decyzji ZUS odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Oceniając sytuację materialną skarżącego, Sąd uznał, że w obecnej sytuacji osobistej i finansowej skarżącego, zarówno uiszczenie kosztów sądowych związanych z zawisłym postępowaniem sądowym w sprawie, jak i poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika procesowego, stanowi dla skarżącego nadmierne obciążenie, ponieważ wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Niewątpliwie bowiem skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Skarżący jest osobą częściowo niezdolną do pracy, utrzymuje się jedynie z różnych form pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie. Mając zatem na względzie wskazane informacje odnośnie sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego należało uznać, że zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika przekracza jego możliwości finansowe, a tym samym zaistniały przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy na podstawie art. 245 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.