II SA/Sz 289/12

WyrokWSA w Szczecinie2012-07-11

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien umorzyć postępowanie w sprawie legalizacji samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego, jeśli wcześniej wydano ostateczną decyzję nakazującą rozbiórkę tej części budynku?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie w sprawie legalizacji samowolnie rozbudowanej części budynku, jeśli wcześniej wydano ostateczną decyzję nakazującą rozbiórkę tej części. Dzieje się tak z powodu bezprzedmiotowości postępowania, zgodnie z art. 105 § 1 KPA, ponieważ sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta, a dalsze merytoryczne rozstrzygnięcie byłoby obarczone wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 KPA.
Stan faktyczny
M.G. złożył wniosek o legalizację samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Okazało się, że wcześniej wydano ostateczną decyzję nakazującą rozbiórkę tej części budynku, która została utrzymana w mocy przez Wojewodę i prawomocnym wyrokiem NSA została oddalona skarga na tę decyzję. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie w sprawie legalizacji z powodu jego bezprzedmiotowości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. M.G. złożył skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M.G.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie legalizacji samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M.G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na nieruchomości przy ul. [...], prowadzone na wniosek M.G., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w związku z pismem M.G. z dnia [...] r., wszczął w sprawie samowolnie (bez wymaganego pozwolenia na budowę) rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na nieruchomości przy ul. [...]. Na podstawie zeznań świadków organ powiatowy ustalił, że roboty budowlane zostały wykonane do końca [...] r., po tym okresie prowadzone były jedynie prace wykończeniowe. W związku z tym, iż zakres pozostałych do wykonania prac został określony jako niewymagający uzyskania pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia właściwemu organowi, organ powiatowy uznał, iż w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 103 ust. 2 prawa budowlanego, zgodnie z którym do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem [...] r., nie stosuje się przepisów art. 48 tejże ustawy, lecz przepisy dotychczasowe (przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r.). W toku postępowania wyjaśniającego, M.R. w dniu [...] r. wystąpił z wnioskiem o załączenie do akt sprawy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego o/z w Szczecinie z dnia 5 września 1996 r. sygn. akt SA/Sz 516/96 umarzającego postępowanie sądowe wywołane wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...], w przedmiocie nakazania rozbiórki części budynku wybudowanego bez pozwolenia. Mając na uwadze treść ww. pisma strony, uprawdopodobniającego możliwość wcześniejszego prowadzenia w przedmiotowej sprawie postępowania administracyjnego, PINB zwrócił się pismem z dnia [...] r. do Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego o udostępnienie akt z lat [...]dotyczących rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy [...]. Przekazane z Archiwum Wydziału Urbanistyki i Administracji Budowlanej Urzędu Miejskiego akta sprawy nr [...], pozwoliły ustalić, że w sprawie przedmiotowej rozbudowy przeprowadzone zostało postępowanie, zakończone wydaniem decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nakazującej M.G. rozbiórkę, w terminie do [...] rozbudowanej części budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...], wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...]. Jednocześnie, pismem z dnia [...] r. PINB zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z prośbą o udzielenie informacji, czy postępowanie sądowo-administracyjne Naczelnego Sądu Administracyjnego o/z w Szczecinie w sprawie sygn. akt: SA/Sz 516/96 (w toku którego zapadło przedłożone przez M.G. postanowienie z dnia [...] r.) zostało zakończone wydaniem prawomocnego orzeczenia. Pismem z dnia [...] r., Wojewódzki Sąd Administracyjny Wydział II poinformował PINB, iż z wpisów w repertorium SA/Sz wynika, że prawomocnym wyrokiem z dnia 8 maja 1997 r., Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy, w sprawie o sygnaturze SA/Sz 516/96 oddalił w całości skargę na ww. decyzję Wojewody z dnia [...]. W związku z powyższym, organ powiatowy stwierdził, iż decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] nakazująca rozbiórkę rozbudowanej części budynku, stała się prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym, dlatego też dalsze prowadzenie odrębnego postępowania ([...]) w tej samej sprawie stało się bezprzedmiotowe, co skutkowało umorzeniem decyzją z dnia [...], na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowania w sprawie legalizacji samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na nieruchomości przy ul. [...], prowadzonego na wniosek M.G. M.G. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o legalizację przedmiotowej samowoli budowlanej i wskazując przesłanki, dla których podjął decyzję o wykonaniu kwestionowanej rozbudowy budynku w warunkach samowoli budowlanej. Jednocześnie potwierdził, że rozbudowa ta została zakończona przed końcem [...] r., po którym prowadzone były tylko prace wykończeniowe. Zdaniem odwołującego się, wykonanie nakazu rozbiórki byłoby aktem barbarzyństwa ze strony organów administracji publicznej, pozbawiającym jego rodzinę dachu nad głową. W wyniku rozpatrzenia ww. odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu swojej decyzji organ drugiej instancji wskazał, że zgodnie z przepisem art. 105 § 1 Kpa., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przedmiotem postępowania była kwestia możliwości legalizacji samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na nieruchomości przy ul. [...]. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego ujawniona została okoliczność, iż w przedmiotowej sprawie zostało już przeprowadzone postępowanie administracyjne, zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem, o nakazie rozbiórki kwestionowanej samowoli budowlanej. Skutkowało to całkowitą bezprzedmiotowością dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania, gdyż nie można dwukrotnie rozstrzygać w tej samej sprawie. Wydanie kolejnej decyzji w tej samej sprawie stanowiłoby czynność obarczoną wadą nieważności, bowiem zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 Kpa., decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, jest nieważna. Pismem z dnia [...] r. M.G. złożył skargę na ww. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi oraz w kolejnych pismach kierowanych do Sądu skarżący – wnosząc o legalizację przedmiotowej samowoli budowlanej i nie zgadzając się na jej rozbiórkę – opisuje okoliczności towarzyszące nielegalnej rozbudowie domu, trudną sytuację osobistą (rodzinną, zdrowotną, majątkową) oraz kwestionuje zasadność prawomocnej decyzji Prezydenta z dnia [...], nakazującej rozbiórkę rozbudowanej części budynku. Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do argumentów skarżącego zawartych w skardze stwierdził, że nie mają one wpływu na kwestionowane rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga M.G. nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. Nr 270), polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do wyjaśnienia, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Kwestią zasadniczą do wyjaśnienia w niniejszej sprawie było zbadanie tożsamości podmiotowo-przedmiotowej sprawy wszczętej z wniosku skarżącego, złożonego w dniu [...] r. w sprawie legalizacji rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości przy ul. [...], ze sprawą dotyczącą przedmiotowej rozbudowy, zakończoną decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...], nakazującą skarżącemu rozbiórkę, w terminie do [...] r., rozbudowanej części budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...], wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, która to z kolei sprawa została poddana kontroli organu administracji publicznej drugiej instancji, jak i sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia, że w opisanych powyżej sprawach zachodzi tożsamość podmiotu i przedmiotu rozstrzygnięcia, ewentualne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy dotknięte byłoby wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem w razie ustalenia, że rozpatrywana sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, organ administracyjny, do którego wpłynął wniosek w sprawie legalizacji rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w stosunku do którego orzeczono uprzednio prawomocną decyzją nakaz rozbiórki, winien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. z powodu jego bezprzedmiotowości. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie zarówno decyzja organu pierwszej, jak i zaskarżona decyzja organu drugiej instancji, zostały wydane zgodnie z prawem i stanem faktycznym. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji ustalił bowiem, że w sprawie przedmiotowej rozbudowy przeprowadzone zostało uprzednio postępowanie, zakończone wydaniem decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nakazującej skarżącemu rozbiórkę, w terminie do [...] r., rozbudowanej części budynku jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. [...], wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia [...]. Ta decyzja z kolei została następnie zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, pismem z dnia [...] r., Wojewódzki Sąd Administracyjny Wydział II poinformował PINB, iż z wpisów w repertorium SA/Sz wynika, że prawomocnym wyrokiem z dnia 8 maja 1997 r., Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy, w sprawie o sygnaturze SA/Sz 516/96, oddalił w całości skargę na ww. decyzję Wojewody z dnia [...]. Tym samym, decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...], nakazująca rozbiórkę rozbudowanej części budynku, stała się prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym, dlatego też, jak słusznie stwierdził organ pierwszej instancji, ponowne żądanie skarżącego, z uwagi na tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy tj. podstawy prawnej, faktycznej i treści żądania strony, skutkowało koniecznością uznania prowadzenia przedmiotowego postępowania przed organem pierwszej instancji za bezprzedmiotowe, co skutkowało jego umorzeniem decyzją z dnia [...]. Skoro więc przedmiot sprawy był ten sam, a jej stroną była ta sama osoba, to prawidłowo organy uznały, że zachodzi res iudicata, która uniemożliwia rozpoznanie niniejszej sprawy po raz kolejny, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym. W tym kontekście należy uznać, że zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na nieruchomości przy ul. [...], została wydana zgodnie z obowiązującym prawem. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło