II SA/Sz 289/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2023 r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego oddala skargę. Prezydent Miasta S., decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r., znak [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., dalej - kpa.), art. 2, 3 i in. ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (obecnie j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 141 z późn. zm. - dalej u.d.w.), po rozpatrzeniu wniosku odmówił S. T. (dalej "skarżący", "strona") przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w związku z faktem, iż dla lokalu mieszkalnego wskazanego we wniosku został przyznany dodatek węglowy, został przeprowadzony wywiad środowiskowy, celem ustalenia, czy strona zamieszkuje pod jednym adresem w odrębnym lokalu. Ustalono, że strona prowadzi gospodarstwo domowe w lokalu mieszkalnym składającym się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki przedpokoju. Z wywiadu wynika, że wnioskodawca zajmuje pokój przejściowy a głównym źródłem ogrzewania jest piec kaflowy na paliwo stałe. Stwierdzono także, iż pod adresem tym znajduje się jeden lokal mieszkalny. Tym samym nie było podstaw do przyznania dodatku węglowego. Skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji podniósł zarzuty błędnej interpretacji przepisów ustawy o dodatku węglowym. Wskazał również, że organ procedując jego wniosek naruszył szereg przepisów procesowych i pominął przedłożone przez niego, istotne dla sprawy dowody. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego.2023 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji stwierdził, że prawidłowo ustalono, iż pod adresem wskazanym we wniosku znajduje się jeden lokal mieszkalny. Zdaniem organu odwoławczego zapis "nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach", należy odczytywać w ten sposób, iż należy po pierwsze ustalić, czy istnieje faktyczna możliwość ustalenia do dnia 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem lecz w odrębnych lokalach, więc czy można nadać odrębnym lokalom osobne numery, czy też występuje obiektywna przeszkoda powodująca, iż nie można ustalić adresu odrębnych adresów dla wskazanego wyżej lokalu mieszkalnego. Organ podkreślił, że w lokalu zamieszkiwanym przez skarżącego nie ma możliwości wydzielenia dwóch lokali mieszkalnych. Wobec powyższego, zdaniem Kolegium, w takiej sytuacji może być przyznany tylko jeden dodatek węglowy. W sytuacji, gdy złożono kilka wniosków, dodatek jest wypłacany temu wnioskodawcy, który pierwszy złożył wniosek. W badanej sprawie dodatek węglowy został przyznany K. T.. W ocenie organu II instancji nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., gdyż organ I instancji zebrał w toku postępowania kompletny materiał dowodowy i dokonał jego prawidłowej oceny. Niezasadny okazał się również, zdaniem organu odwoławczego zarzut naruszenia art. 7a k.p.a. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Kolegium, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący zarzucił organowi odwoławczemu błędne uznanie, że organ pierwszej instancji przeprowadził i zgromadził pełny materiał dowodowy niezbędny do rozpatrzenia niniejszej sprawy, a także powielił zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji I instancji. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu drugiej instancji oraz jego postanowienia z dnia [...] lutego 2023 r. i zobowiązanie organów obu instancji "do wydania pełnego materiału dowodowego", aby sąd mógł ocenić, czy doszło do bezczynności i przewlekłości w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd rozpoznał sprawę niniejszą w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259 - dalej w skrócie "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W kontrolowanej sprawie z wnioskiem o rozpoznanie sprawy w omawianym trybie wystąpiła strona skarżąca oraz organ. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd oceniając w zakreślonych wyżej granicach legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego S. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S., w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do ich usunięcia z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżący. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 141) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236), która weszła w życie z dniem 3 listopada 2022 r. W rozpatrywanej sprawie skarżący 8 listopada 2022 r. zwrócił się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego, wskazując w jego treści, że głównym źródłem ogrzewania jego gospodarstwa domowego są piece kaflowe na paliwo stałe, które to źródło ogrzewania zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków. Jednocześnie w formularzu wniosku skarżący wskazał, że jego gospodarstwo domowe znajduje się w budynku wielorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, dodatek przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe) (art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy). Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3 ustawy). W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a). W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b ustawy). W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust. 3c ustawy). W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania (art. 2 ust. 3d). Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (art. 2 ust. 3d ustawy). W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust. 3e ustawy). Dodatek węglowy dla gospodarstwa domowego, o którym mowa w ust. 1, wynosi 3000 złotych. Wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. (art. 2 ust. 8 i 9 ustawy). Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (art. 2 ust. 15 ustawy). Jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się (art. 2 ust. 15b ustawy). Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (art. 2 ust. 15c ustawy). W toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (art. 2 ust. 15d ustawy). Przyznanie przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta dodatku węglowego nie wymaga wydania decyzji. Odmowa przyznania dodatku węglowego, uchylenie oraz rozstrzygnięcie w sprawie nienależnie pobranego dodatku węglowego wymagają wydania decyzji (art. 2 ust. 16 ustawy). Z zebranego w badanej sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 2 ust. 9 ustawy, zwrócił się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego. Skarżący zadeklarował, że mieszka w budynku wielorodzinnym z zainstalowanym w nim głównym źródłem ogrzewania – piec kaflowy na paliwo stałe. Skarżący mieszka z synem, ale prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe (gospodarstwo domowe wieloosobowe w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy). Co istotne, dla tego samego adresu zamieszkania z wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego wystąpił syn skarżącego. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy miały wobec tego zastosowanie cytowane wyżej przepisy art. 2 ust. 3c i ust. 3d ustawy, wskazujące na konieczność przeprowadzenia przez organ wywiadu środowiskowego, celem ustalenia zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywania przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Celem wywiadu środowiskowego, o czym wprost stanowi art. 2 ust. 15d ustawy jest ustalenie, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ zobligowany był sporządzić notatkę urzędową, co zresztą w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy uczynił. Wywiad środowiskowy został przeprowadzony 5 stycznia 2023 r., a więc w sezonie grzewczym. Z poczynionych przez organ pierwszej instancji prawidłowych ustaleń, których skarżący nie zdołał skutecznie podważyć wiarygodnymi dowodami przedłożonymi w toku postępowania administracyjnego, a następnie w skardze do tutejszego Sądu wynika, że skarżący mieszka w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność jego syna. Lokal mieszkalny w który zamieszkuje skarżący jest jednym lokalem mieszkalnym i brak jest możliwości do uznania, by istniały faktyczne i prawne możliwości ustanowienia w nim dwóch lokali mieszkalnych. Trafnie wobec tego stwierdził organ pierwszej instancji, a w ślad za nim Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że w przypadku skarżącego mamy do czynienia z sytuacją, gdzie pod jednym adresem zamieszkania zamieszkują w jednym lokalu dwa gospodarstwa domowe, wykorzystujące piece kaflowe jako źródła ogrzewania i w terminie do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu dla jednego z nich. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika jednoznacznie, że mamy do czynienia z jednym lokalem, na który już przyznano dodatek węglowy. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do przyznania dodatku węglowego, organy obu instancji prawidłowo orzekły o odmowie przyznania spornego dodatku. Podsumowując, Sąd stwierdził, że organy orzekające obu instancji poprawnie, z zachowaniem wymagań określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. ustaliły stan faktyczny sprawy, który przedstawiły następnie w motywach rozstrzygnięć sporządzonych zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Podniesiona w treści skargi argumentacja jest wyłącznie formą polemiki ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zaprezentowanym w motywach zaskarżonej decyzji, która z oczywistych względów nie mogła rzutować na wynik rozpatrywanej sprawy. Zatem, skoro zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta S. nie naruszają obowiązujących w dacie ich podjęcia przepisów prawa procesowego i materialnego, a żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie, Sąd zobligowany był oddalić skargę. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.