II SA/Sz 29/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-04-25
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie adwokata z urzędu, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W takim przypadku ocena wniosku o ustanowienie adwokata powinna być surowsza, oparta na przesłankach z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący C. T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Wcześniej przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną rodziny, utrzymującej się z niskiego świadczenia, przy jednoczesnym ponoszeniu znaczących wydatków i konieczności wspierania studiującego syna oraz opieki nad niepełnosprawną żoną. Organ ocenił, czy przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu zostały spełnione.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na uchwałę Rady Gminy Kozielice z dnia 17 maja 2013 r., nr XIX/210/2013 w przedmiocie przyjęcia zmiany Statutu Związku Gmin Dolnej Odry p o s t a n a w i a: ustanowić adwokata z urzędu
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu wniosku C. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, przyznał prawo pomocy we wnioskowanym zakresie.
Postanowieniem wydanym w dniu 30 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę C. T. na opisaną uchwałę Rady Gminy Kozielice z dnia 17 maja 2013 r., nr XIX/210/2013w przedmiocie przyjęcia zmiany Statutu Związku Gmin Dolnej Odry.
W przewidzianym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący złożył pismo zatytułowane "Skarga i Zażalenie", w którym wniósł o ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej.
W dniu 16 grudnia 2015 r. i następnie w dniu 22 marca 2016 r. (po uwzględnieniu przez Pocztę Polską reklamacji przesyłki z dnia 16 grudnia 2015 r. i uznania jej za zaginioną), referendarz sądowy w oparciu o przepis art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." wezwał skarżącego do uzupełnienia w terminie 7 dni, od daty doręczenia zobowiązania, braku formalnego złożonego wniosku, poprzez wypełnienie i nadesłanie urzędowego formularza PPF.
W zakreślonym terminie skarżący złożył urzędowy formularz PPF, bez wskazania zakresu żądania prawa pomocy.
Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a także z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M. T., synem T. T. i córką M. T. Posiada jedynie drewniany dom mieszkalny o pow. [...] m2 wraz z przynależną działką o pow. [...] m2. Nie wykazał żadnego innego majątku w postaci nieruchomości i wartościowych rzeczy ruchomych o wartości powyżej [...] euro ani oszczędności. Rodzina utrzymuje się z dochodów skarżącego określonych jako świadczenie społeczne w kwocie [...] zł netto miesięcznie.
Skarżący podał, że spłaca raty kredytu konsolidacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie; ponosi wydatki na energię elektryczną w kwocie ok. [...] zł; na opał ok. [...] zł miesięcznie; na dojazdy ok. [...] zł miesięcznie; na lekarstwa potrzebuje ok. [...] zł ale wydaje ok. [...] zł miesięcznie; na telefony ok. [...] zł miesięcznie; na wodę ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący wskazał również, że ma na utrzymaniu studiującą córkę, niepełnosprawną żonę. Syn, który studiuje, nie jest na utrzymaniu Skarżącego, Skarżący tylko go wspomaga finansowo.
Do wniosku Skarżący załączył kserokopie następujących dokumentów:
- decyzję PUP z dnia [...] r., orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej przez M. T.;
- orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...] r., postanawiające zaliczyć M. T. do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego do dnia [...] r.;
- zaświadczenie z Uniwersytetu z dnia [...] r. potwierdzające, że syn T. T. jest studentem 1 roku studiów stacjonarnych II stopnia;
- faktury VAT obrazujące wydatki na opłaty za gaz, opał, wodę, zakup leków, energię elektryczną;
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).
W tym miejscu należy zauważyć, że skarżącemu postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. zostało już przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym formularzu PPF skarżący co prawda nie podał zakresu wniosku obejmującego przyznanie prawa pomocy, jednakże mając na uwadze wydane postanowienie z dnia 16 czerwca 2014 r. oraz treść pisma z dnia 9 grudnia 2015 r. w którym wniósł ustanowienie adwokata, przyjąć należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na formularzu PPF w dniu 19 kwietnia 2016 r. dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o ustanowienie adwokata z urzędu, oznacza, że niejako "na raty", w dwóch etapach przyznane będzie prawo pomocy w zakresie całkowitym, na które – w myśl art. 245 § 2 P.p.s.a. składają się oba analizowane dobrodziejstwa procesowe. To z kolei skłania do uwzględnienia podczas oceny obecnego wniosku surowszych kryteriów wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1523/09 niepubl.). Według niego przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – może nastąpić o ile osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Odnosząc ww. regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przesłanka ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie adwokata z urzędu dla strony korzystającej już ze zwolnienia od kosztów sądowych została spełniona.
Sytuacja wnioskodawcy i jego rodziny trudna. Rodzina skarżącego ([...] osoby) utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w kwocie ok. [...] zł, z kwoty tej ponoszone są wyłącznie uzasadnione wydatki. Skarżący wspomaga finansowo studiującego syna. Jest on zatem jedynym żywicielem rodziny, opiekuje się niepełnosprawną żoną i nie jest w stanie ze względu na swój zły stan zdrowia podjąć zatrudnienia aby zapewnić dodatkowe środki na zaspokojenie przede wszystkim podstawowych potrzeb życiowych rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło