II SA/Sz 291/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-05-07
Skład orzekający: Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca jest zwolniona z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowy, ponieważ strona skarżąca była zwolniona z mocy ustawy na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku ze sprawą dotyczącą pomocy społecznej. Jednocześnie, Sąd uznał, że sytuacja materialna i życiowa skarżącej uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., gdyż nie była ona w stanie ponieść kosztów tej pomocy bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
A. B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję o odmowie przyznania zasiłku celowego na zakup opału i środków czystości. W trakcie postępowania skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powołując się na ciężką sytuację materialną i życiową. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając przepisy P.p.s.a. dotyczące prawa pomocy oraz zwolnień ustawowych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił adwokata dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzkim Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie : Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a I oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych II ustanowić adwokata
A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego
z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] o odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup opału i środków czystości.
W dniu [...] skarżąca złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
We wniosku skarżąca podała, że znajduje się w ciężkiej sytuacji materialne, życiowej i losowej. Jedynym źródłem utrzymania rodziny są świadczenia rodzinne
w kwocie [...] oraz świadczenie alimentacyjne, które wyniosło [...] a w[...]. Długotrwała jej choroba spowodowała duże wydatki na leki. Poza tym obciążenie budżetu domowego stanowią inne stałe wydatki na utrzymanie siebie i rodziny oraz mieszkania. Skarżąca oświadczyła, że nie stać jej na zatrudnienie pomocy prawnej, a także na uiszczenie jakiejkolwiek kwoty na poczet sprawy bez uszczerbku dla budżetu domowego.
W oświadczeniu o stanie majątkowym skarżąca wskazała, że posiada mieszkanie [...]. Nie posiada oszczędności pieniężnych ani żadnego innego majątku. Dochód rodziny w [...] wyniósł[...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) –zwana dalej P.p.s.a., określa dwa rodzaje zwolnień od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) tj. zwolnienie przyznane przez sąd w ramach prawa pomocy oraz zwolnienie z mocy tej ustawy.
W myśl art. 239 pkt 1 lit a P.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej.
Przedmiotem skargi A. B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego na zakup opału i środków czystości. Tak więc skarżąca, na mocy art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. jest zwolniona od obowiązku uiszczania jakichkolwiek kosztów sądowych w tej sprawie.
W konsekwencji powyższego wniosek skarżącej o zwolnienie jej od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdyż takie zwolnienie zostało skarżącej przyznane na mocy ustawy. Stąd też Sąd zobligowany był oddalić przedmiotowy wniosek.
W zaistniałej sytuacji, rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy, sprowadziło się do ustalenia, czy w sprawie została spełniona przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, określona w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym uzależnione jest od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Sąd - rozpoznając wniosek skarżącej w zakresie żądania ustanowienia adwokata - dokonał oceny jej sytuacji materialnej, życiowej, ekonomicznej w oparciu o wyjaśnienia skarżącej oraz mając na względzie okoliczności sprawy.
Zdaniem Sądu, przedstawione przez skarżącą okoliczności, jej sytuacja rodzinna i ekonomiczna, w szczególności brak zatrudnienia, dochód wyłącznie ze świadczeń rodzinnych i alimentów, przy oczywistych, niezbędnych do egzystencji wydatkach na utrzymanie siebie i rodziny, a także mieszkania, uzasadniają stwierdzenie, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów zatrudnienia adwokata bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło