II SA/Sz 292/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie sprawy ze skargi D. A. na decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stypendium rektora I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wydziałowej Komisji Stypendialnej na rzecz skarżącego D. A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 17 stycznia 2012 r. D.A. zwrócił się do Wydziałowej Komisji Stypendialnej Akademii Morskiej o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów wskazując, że średnia jego ocen w poprzednim roku akademickim wynosiła 4,3. Podał we wniosku, że w 1998 r. ukończył studia wyższe magisterskie. Decyzją z dnia 18 stycznia 2012 r. nr [...] Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału Akademii Morskiej nie przyznała wnioskodawcy stypendium rektora dla najlepszych studentów. W dniu 2 marca 2012 r. D.A. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzją z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] Wydziałowa Komisja Stypendialna utrzymała w mocy decyzję z dnia 18 stycznia 2012 r. nr [...] z uwagi na brzmienie art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. W dniu 31 października 2012 r. D.A. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] wskazując, że art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym został uznany przez Rzecznika Praw Obywatelskich za niezgodny z Konstytucją i wniósł w tej sprawie skargę do Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 40/12). Decyzją z dnia 16 listopada 2012 r. (doręczoną stronie w dniu 19 listopada 2012 r.) Wydziałowa Komisja Stypendialna odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] uznając, że samo wniesienie skargi do Trybunału Konstytucyjnego nie kreuje nowego stanu prawnego. Decyzja ta zawierała pouczenie, że jest decyzją ostateczną. Pismem z dnia 5 grudnia 2012 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 6 grudnia 2012 r.) D.A. wniósł odwołanie od decyzji z dnia 16 listopada 2012 r. wraz z wnioskiem o jej uzupełnienie o pouczenie co do prawa odwołania. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2013 r. nr [...] Rektor Akademii Morskiej stwierdził na podstawie art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 207 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia 16 listopada 2012 r. oraz uchybienie terminu do żądania uzupełnienia tej decyzji. Wydziałowa Komisja Stypendialna Akademii Morskiej decyzją z dnia 17 stycznia 2013 r. nr [...] działając z urzędu, na podstawie art. 154 § 1 K.p.a., uchyliła własną decyzję z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] ponieważ dopatrzyła się uchybienia przepisom postępowania. W konsekwencji tego, także 17 stycznia 2013 r. Wydziałowa Komisja Stypendialna wydała decyzję nr [...] którą utrzymała w mocy decyzję własną z dnia 18 stycznia 2012 r. nr [...] odmawiającą przyznania stypendium rektora. W dniu 19 lutego 2013 r. D.A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wydziałowej Komisji Stypendialnej z dnia 17 stycznia 2013 r. [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia 18 stycznia 2012 r. nr [...]. Uzasadniając skargę podniósł, że decyzja ta została wydana na podstawie § 3 ust 4 regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Akademii Morskiej, który to przepis jest powtórzeniem normy wynikającej z art. 184 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, uznanej przez Rzecznika Praw Obywatelskich za niezgodną z Konstytucją, co spowodowało wniesienie przez niego w dniu 4 października 2012 r. wniosku do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności z ustawą zasadniczą (sygn. akt K 40/12). Wydziałowa Komisja Stypendialna Akademii Morskiej w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie wskazując, że w działaniach organu trudno dopatrzyć się naruszenia przepisów postępowania ponieważ art. 184 ust. 5 ustawy o szkolnictwie wyższym uniemożliwiał przyznanie skarżącemu stypendium rektora. Na rozprawie w dniu 23 października 2013 r. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej który przystąpił do sprawy, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia art. 138 K.p.a., ponieważ w dacie jej wydania w obrocie prawnym istniała wcześniejsza decyzja z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] która w sposób nieostateczny została uchylona decyzją z dnia 17 stycznia 2013 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przedmiotem skargi jest decyzja Wydziałowej Komisji Stypendialnej Akademii Morskiej z dnia 17 stycznia 2013 r. nr [...] którą organ ten utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 18 stycznia 2012 r. nr [...] odmawiającą przyznania skarżącemu stypendium rektora dla najlepszych studentów. Jednakże w dacie wydania tej decyzji sprawa ta była już rozstrzygnięta decyzją ostateczną w tej sprawie, tj. decyzją z dnia 19 marca 2012 r. (23 marca 2012 r.) nr [...], wydaną po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z 2 marca 2012 r. Wprawdzie Wydziałowa Komisja Stypendialna decyzją z dnia 17 stycznia 2013 r. nr [...] uchyliła decyzję własną z dnia 19 marca 2012 r. (23 marca 2012 r.) nr [...], ale postępowanie to nie zostało zakończone. Zatem decyzja ostateczna z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] pozostawała nadal w obrocie prawnym. W tej sytuacji organ z naruszeniem art. 138 K.p.a. rozstrzygnął sprawę, w której wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został rozstrzygnięty. Wydanie decyzji uchylającej decyzję ostateczną na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. nie powoduje bowiem natychmiastowego wyeliminowania decyzji ostatecznej z obrotu prawnego, ponieważ od decyzji wydanej na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. stronie przysługuje odwołanie (w tym przypadku wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy). Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, że uchybienie przepisom postępowania polegające na braniu udziału w wydaniu decyzji przez osobę podlegającą wyłączeniu na podstawie art. 27 § 1 K.p.a. jest uchybieniem przepisom postępowania stanowiącym podstawę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a. i ten nadzwyczajny tryb postępowania organ winien był zastosować. Uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 154 K.p.a. może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania. Poszczególne tryby nadzwyczajne postępowania administracyjnego oparte są na zasadzie niekonkurencyjności tzn. że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja z dnia 17 stycznia 2013 r. nr [...] została wydana przedwcześnie, tj. przed wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji z dnia 19 marca 2012 r. nr [...], a więc dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Dlatego też, decyzję tę należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a. W sprawie będącej przedmiotem skargi, a więc w postępowaniu odwoławczym dotyczącym przyznania skarżącemu stypendium rektora na rok akademicki 2011/2012, decyzja w II instancji będzie mogła być wydana dopiero po skutecznym wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji z dnia 19 marca 2012 r. nr [...].