II SA/Sz 292/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu R. W. i E. W. od decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących R. W. i E. W. kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. B., od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. z dnia [...] r., znak: [...], udzielającej pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku garażowego, na terenie nieruchomości przy ul. [...] w S., dz. nr [...], obr. [...], uchylił ww. decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że do legalizacji przedmiotowego budynku zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zgodnie z art. 42 ust. 3 tej ustawy, podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu. Dalej organ wyjaśnił, że przedmiotowy budynek garażowy, o powierzchni ok. 31 m2, usytuowany jest w odległości ok. 3 m od budynku sąsiedniego na działce nr [...], wykonanego z materiałów niepalnych, zatem jego usytuowanie, w obecnym kształcie, nie spełnia wymagania obowiązującego w okresie budowy przepisu § 156 pkt 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62), które jako przepisy wykonawcze do ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Następnie organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wydaje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w określonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Przepis ten ma zastosowanie w przypadku stwierdzenia przez organ powiatowy konieczności wykonania określonych robót budowlanych, które pozwolą na doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Po spełnieniu przez zobowiązanych określonych obowiązków w terminie i stwierdzeniu zdatności do użytku wykonanego obiektu, organ I instancji, na podstawie art. 42, wydaje decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na powyższe, należało uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ powiatowy, celem zastosowania powyższych przepisów. R. W. i E. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie sprzeciw od decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. wnosząc o jej uchylenie. Wydanej decyzji skarżący zarzucili naruszenie: - art. 42 ust. 3, art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane poprzez błędne zastosowanie; - par. 156 pkt 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budyniu; - art. 7, 77, 80 kodeksu postępowania administracyjnego, wskutek czego organ nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego i w ten sposób doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na sprzeciw wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sprzeciw okazał się zasadny. Stosownie do art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Rozpoznając sprzeciw od decyzji (art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola ta sprowadza się do dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. W ocenie Sądu ww. przepis został użyty wadliwie przy wydaniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. W świetle art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną wyłącznie wtedy, gdy dotychczasowa decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy, zgodnie z istotą zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), winien dokonać oceny kwestionowanej odwołaniem decyzji, ale przede wszystkim dokonać ponownej oceny i rozstrzygnięcia sprawy. W postępowaniu odwoławczym obowiązują te same zasady co w postępowaniu przed organem I instancji, w zakresie zebrania całego materiału dowodowego i jego pełnej oceny (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.), uwzględniającej znaczenie i wartość dowodów dla toczącej się sprawy, wskazując którym dowodom organ przyznał rację, a którym odmówił (art. 80 k.p.a.). Swoje stanowisko organ musi przedstawić przekonująco w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.). Organ odwoławczy także powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Organ ten ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest usunąć naruszenia prawa materialnego, ewentualnie prawa procesowego, których dopuścił się organ pierwszej instancji. Celem wniesienia odwołania nie może być jedynie dokonanie przez organ odwoławczy kontroli w zakresie prawidłowości (zgodności z prawem i zasadności) zakwestionowanej decyzji, skoro konieczne jest powtórne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ II instancji. Natomiast w rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ograniczył się do przytoczenia treści przepisów oraz stwierdzenia, że uchyla decyzję organu I instancji celem zastosowania powyższych przepisów przez organ I instancji. Tymczasem, jak już wyżej wyjaśniono, obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przedłożonych przez skarżących w toku postępowania ekspertyzy technicznej oraz z inwentaryzacji. Podsumowując, Sąd stwierdza, iż wobec nie przedstawienia przez organ odwoławczy stanowiska w zakresie pełnego zebrania i oceny dotychczas zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem spełnienia przez wniosek inwestora przesłanek do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, niezasadne było wydanie przez ten organ decyzji kasacyjnej ze wskazaniem zastosowania przytoczonych przepisów. Powyższe skutkowało uwzględnieniem skargi. Ponownie rozpatrujący sprawę organ winien uwzględnić rozważania prawne na temat możliwości zastosowania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz dostosować się do wskazań Sądu w kwestii obowiązku organu co do oceny materiału dowodowego sprawy oraz zajęcia merytorycznego stanowiska w kwestiach w sprawie spornych, w tym odniesienia się do wszystkich zarzutów odwołania. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a., orzekł w pkt I sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.