II SA/Sz 292/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. T. na pismo Komendanta Policji z dnia 3 grudnia 2025 r., Ldz. Ks. [...] w przedmiocie przywrócenia do służby w Policji postanawia odrzucić skargę W dniu 12 marca 2026 r. L. T. nadał w urzędzie pocztowym skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 3 grudnia 2025 r., Ldz. Ks. [...] informujące skarżącego, że art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 636 ze zm.) nie znajduje w jego przypadku zastosowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie wniósł o jej odrzucenie. Wyjaśnił, że pismem z dnia 28 października 2025 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z prośbą o przywrócenie go do służby w Policji, z której został zwolniony na podstawie rozkazu personalnego nr [...] z dnia 4 grudnia 2015 r. Wnioskodawca wskazał, że w dniu 27 czerwca 2019 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o Policji, gdzie w art. 42 ust. 7 wprowadzono zapis o przywróceniu z mocy prawa funkcjonariusza do służby w Policji z uwagi na to, że toczące się przeciw niemu postępowanie karne zakończone zostało prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania. Autor pisma podkreślił, że w jego przypadku sprawa przed Sądem Rejonowym w K. [...] Wydział Karny zakończyła się wydaniem postanowienia z dnia [...] marca 2016 r. o umorzeniu postępowania na podstawie art. 59a § 1 i § 2 Kodeksu karnego. Pismem z dnia 3 grudnia 2025 r. (doręczonym 9 grudnia 2025 r.) Komendant Wojewódzki Policji w Szczecinie poinformował skarżącego o braku podstaw do przywrócenia go do służby w oparciu o przepis art. 42 ust. 7 ustawy o Policji przede wszystkim z powodu tego, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 28 grudnia 2015 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (ze względu na ważny interes służby). Przepis ten nie został wymieniony w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ramy tej kontroli zakreśla przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. stanowiąc, że kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a ponadto w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W światle powyższego, sądy administracyjne są właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych wyżej przepisach. Wskazane regulacje prawne określają właściwość rzeczową sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli nad działalnością organów administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na indywidualne akty administracyjne. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w Szczecinie z dnia 3 grudnia 2025 r., które skarżący potraktował jako decyzję administracyjną. W piśmie tym organ wyjaśnił skarżącemu, że został zwolniony ze służby w Policji z dniem 28 grudnia 2015 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Obecna treść art. 42 ustawy o Policji określająca podstawy i warunki przywrócenia do służby w Policji, nie przewiduje możliwości przywrócenia policjanta do służby, jeżeli zwolnienie ze służby nastąpiło na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości, stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 (art. 42 ust. 2). Jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia (art. 42 ust. 3). Prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby (art. 42 ust. 4). Policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Takie samo świadczenie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 3 (art. 42 ust. 5). Okres, za który policjantowi przysługuje świadczenie pieniężne, wlicza się do okresu służby uwzględnianego przy ustalaniu okresu, od którego zależą uprawnienia określone w art. 29 ust. 2, art. 52 ust. 1, art. 82 ust. 2 i 3, art. 101 ust. 1, art. 110 ust. 1, art. 111 ust. 1 i art. 115 ust. 1. Okresu pozostawania poza służbą, za który policjant nie otrzymał świadczenia, nie uważa się za przerwę w służbie w zakresie uprawnień uzależnionych od nieprzerwanego jej biegu (art. 42 ust. 6). W myśl art. 42 ust. 7 omawianej ustawy, przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie: 1) art. 41 ust. 1 pkt 3, jeżeli zapadło prawomocne orzeczenie, o którym mowa w art. 135s ust. 1 pkt 1, w postępowaniu dyscyplinarnym, które wznowiono ze względu na to, że prowadzone przeciwko niemu, o ten sam czyn, postępowanie karne, karne skarbowe lub w sprawach o wykroczenia, zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania ze względu na okoliczności określone w art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu postępowania karnego albo w art. 5 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia; 2) art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne lub karne skarbowe zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania ze względu na okoliczności określone w art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu postępowania karnego. Z art. 42 ust. 7 ustawy o Policji wynika, że przywrócenie funkcjonariusza do służby na stanowisko równorzędne następuje wówczas, gdy zwolnienie ze służby nastąpiło na skutek wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, jeżeli zapadło prawomocne orzeczenie uchylające dotychczasowe orzeczenie w postępowaniu dyscyplinarnym, które wznowiono, ze względu na to, prowadzone o ten sam czyn postępowanie karne zakończyło się prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania ze względu na okoliczności określone w 17 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu postępowania karnego (czynu nie popełniono, czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego) albo w art. 5 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (nie popełniono wykroczenia). Reaktywacja stosunku służbowego na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy o Policji jest związana z wejściem do obrotu prawnego orzeczenia uchylającego lub stwierdzającego nieważność decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. Aby ów skutek prawny mógł nastąpić orzeczenie musi podlegać wykonaniu, a zatem uzyskać przymiot prawomocności. W takiej sytuacji reaktywacja stosunku służbowego następuje z mocy prawa, a samo przywrócenie do służby nie zależy od woli policjanta czy organów Policji i nie wymaga od nich podejmowania w tym konkretnym zakresie jakichkolwiek działań. Przepisy ustawy o Policji nie wprowadzają żadnych rozwiązań, od spełnienia których uzależnione byłoby przywrócenie policjanta do służby. Nie dają też podstaw do wydania decyzji administracyjnej o przywróceniu do służby (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 716/16, Lex nr 2176834). Reaktywacja stosunku służbowego następuje z mocy prawa. Skarżący został zwolniony z Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, przepis ten nie został wymieniony w art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, na który powołuje się skarżący. Ponadto, jak wynika z pisma organu z dnia 3 grudnia 2025 r., wobec skarżącego nie zapadł wyrok uniewinniający ani orzeczenie o umorzeniu postępowania karnego ze względu na okoliczności określone w art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 Kodeksu postępowania karnego Postępowanie karne wobec skarżącego zostało umorzone na podstawie nie obowiązującego już przepisu art. 59a § 1 i 2 Kodeksu karnego, który dotyczył umorzenia postępowania karnego na wniosek pokrzywdzonego, jeżeli sprawca pojednał się z pokrzywdzonym, naprawił szkodę lub zadośćuczynił krzywdzie. Wniosek o umorzenie postępowania w ww. trybie mógł być uwzględniony przez sąd, jeżeli nie sprzeciwiał się temu prokurator, a okoliczności przestępstwa i wina sprawcy nie budziły wątpliwości. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest pismo informujące skarżącego, że brak jest podstaw prawnych do przywrócenia go do służby w Policji. Należało zatem ocenić, czy zaskarżone pismo z dnia 3 grudnia 2025 r. jest aktem administracyjnym wymienionym w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a., w szczególności czy jest to decyzja administracyjna. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 K.p.a. jest akt administracyjny stanowiący przejaw woli administracyjnych organów w państwie, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne (por. uzasadnienie uchwały Izby Cywilnej i Administracyjnej Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1988 r., III AZP 1/88, opubl. OSPiKA 1989, Nr 3, poz. 59). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest natomiast pogląd, że pisma zawierające rozstrzygnięcie w sprawie załatwionej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 K.p.a, jeżeli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 1981 r., sygn. SA 1163/81). Jednocześnie za minimum elementów decyzji administracyjnej traktuje się cztery składniki, takie jak: oznaczenie organu, adresata decyzji, czyli strony, rozstrzygnięcie i podpis osoby uprawnionej do jej wydania. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżone pismo nie może zostać potraktowane jako decyzja administracyjna, jak określił to skarżący w treści skargi. Zaskarżone pismo nie może być uznane za decyzję administracyjną, gdyż nie stanowi ono władczego przejawu woli organu administracji publicznej rozstrzygającego konkretną sprawę w stosunku do zindywidualizowanej osoby i wydanego z zachowaniem określonej procedury jurysdykcyjnej. Jak zostało to wyjaśnione wyżej, przywrócenie do pracy w Policji na podstawie art. 42 ust. 1 i ust. 7 ustawy o Policji następuje z mocy prawa, w przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w tych przepisach. Przepisy ustawy o Policji nie przewidują możliwości wydania decyzji o przywróceniu do służby w Policji. Reasumując stwierdzić należy, że pismo będące przedmiotem skargi nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. Także przepisy ustawy o Policji nie przewidują możliwości sądowej kontroli pisma informującego byłego policjanta, że brak jest podstaw prawnych do jego przywrócenia do służby. Z powodów wskazanych powyżej, skarga w jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.