II SA/Sz 294/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie We wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF C.P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu podała, że aktualnie przebywa na zasiłku rehabilitacyjnym i skromne dochody muszą wystarczyć na zaspokojenie potrzeb życiowych (opłaty, leki, wyżywienie). Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]- letnim synem, który jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych. Posiadany majątek stanowi mieszkanie o powierzchni [...] m2. Wobec podniesionych we wniosku okoliczności, celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych wnioskodawczyni, wezwaniem z dnia 30 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącą do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów, tj.: - dowodów potwierdzających wysokość otrzymywanego przez wnioskodawczynię świadczenia rehabilitacyjnego w okresie ostatnich trzech miesięcy, - zaświadczenia z PUP o posiadaniu przez syna skarżącej statusu osoby bezrobotnej oraz wysokości otrzymywanego zasiłku, - dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania z okresu ostatnich trzech miesięcy (np. gaz, woda, prąd, czynsz) oraz innych niezbędnych wydatków z tego okresu (np. zakup lekarstw), - wyciągów z zestawieniem operacji z posiadanych przez skarżącą i jej syna kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o akta sprawy. Wnioskodawczyni zobowiązania sądowego w zakreślonym terminie ani do dnia dzisiejszego nie wykonała. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zważył: Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Podkreślić zatem należy, że instytucja prawa pomocy stanowi odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Prawo pomocy może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Przy tym należy zaznaczyć, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Dokonanie prawidłowej oceny czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, wymaga uprzedniego oszacowania sytuacji materialnej tej osoby ( z uwzględnieniem stanu majątkowego, źródeł dochodów i ich wysokości). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy uznać, że C.P. nie wykazała należycie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć należy, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.) . Czynności określone w art. 255 P.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Strona wezwana do uzupełnienia oświadczenia winna z należytą starannością wypełnić treść sądowego ( referendarza sądowego) wezwania. To w jej interesie leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II GZ 318/10). Strona, która pomimo niebudzącej wątpliwości treści wezwania nie stosuje się do niego i nie udziela wymaganych informacji musi liczyć się z negatywnymi dla siebie konsekwencjami z tego tytułu. Niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia oświadczenia oraz dokumentów dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy uzasadnia odmowne załatwienie wniosku o przyznanie prawa pomocy ( post. NSA z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OZ 650/11). W niniejszej sprawie wobec uznania zawartych we wniosku informacji za niewystarczające, zobowiązano wnioskodawczynię do złożenia w terminie 7 dni, określonych dokumentów i oświadczeń pozwalających na pełną ocenę jej sytuacji materialnej, a tym samym ustalenie pozytywnych przesłanek do ewentualnego pozytywnego załatwienia złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca pomimo upływu zakreślonego terminu zobowiązania referendarza sądowego nie wykonała, co uniemożliwia dokonanie rzeczywistej i pełnej oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych poprzez zestawienie osiąganego dochodu z ponoszonymi wydatkami. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.