II SA/Sz 295/12

P O S T A N O W I E N I Dnia 8 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania A.M. z pobytu stałego w lokalu przy [...]. Na powyższą decyzję A.M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W dniu [...] A.M. został doręczony odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 złotych. W dniu [...] A.M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, motywując go skrajnie krytycznymi warunkami życiowymi. W związku z wezwaniem Sądu z dnia 2 kwietnia 2012 r. skarżąca uzupełniła braki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jego przedłożenie na urzędowym formularzu PPF, którego zakres jednocześnie rozszerzyła o ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że jest osobą biedną. W domu, który przepisali skarżącej jej rodzice przebywają inni domownicy, do czasu, aż znajdą sobie inne mieszkanie. Dom jest przedwojenny i wymaga dużego remontu. Skarżąca podała, że jest po rozwodzie, po którym zaczęły się jej spory z byłą teściową. W ramach oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach A.M. wskazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni [...]m2. Nie posiada natomiast innych nieruchomości, środków pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych o wartości przekraczającej 3000 euro. W zakresie dodatkowych informacji o stanie majątkowym skarżąca wskazała, że może wygląda nienajgorzej, jednak czuje się wykorzystana, ponieważ poniosła znaczne koszty remontów na mieszkanie, w którym nie zamieszkiwała. Co do uzyskiwanych miesięcznych dochodów skarżąca podała kwotę [...] zł otrzymywaną z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z tytułu zasiłku stałego. W treści wniosku skarżąca wskazała także, że jest po ciężkiej chorobie, tj. [...] nie jest w stanie pracować zawodowo, podlega kontroli lekarskiej, poza tym przyjmuje leki i nadal ma "strach w życiu". W związku z treścią złożonego oświadczenia oraz złożonymi wyjaśnieniami Sąd, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), a także § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245) pismem z dnia [...] r., doręczonym w dniu [...] r., wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy, poprzez nadesłanie: - wyciągów lub wykazów z posiadanych przez skarżącą kont bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - odpisu lub kserokopii decyzji w przedmiocie przyznania zasiłku stałego, oraz oświadczenia, czy skarżąca korzysta z innych form pomocy społecznej, a jeśli tak, nadesłanie odpisów lub kopii decyzji administracyjnych w przedmiocie przyznania tych świadczeń, - dowodów (kopii) rachunków potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu takich jak, np: czynsz, opłaty za energię elektryczną gaz oraz telefon - za ostatnie 3 miesiące, - oświadczenia, czy skarżąca prowadzi wraz z osobami, które określiła jako "inni domownicy" wspólne gospodarstwo domowe, a w razie odpowiedzi negatywnej, wyjaśnienie na jakiej podstawie i w jakim charakterze osoby te przebywają w domu skarżącej oraz w jakim zakresie ponoszą one koszty utrzymania nieruchomości. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na powyższe wezwanie Sądu, dokonując jednocześnie w dniu 23 kwietnia 2012 r. przelewu na rachunek bankowy Sądu kwoty 100 złotych tytułem uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi, co potwierdziła pismem z dnia 25 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwanej "ustawą"). W myśl art. 245 § 1-3 oraz art. 246 § 1 ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołana ustawa w art. 246 § 3 zastrzega, że adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Konsekwencją przyjętych rozwiązań jest, iż powyższa instytucja prawna, stanowiąc wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego przez jego strony (art. 199 ustawy), ma charakter szczególny i znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy niemożność poniesienia kosztów postępowania w całości lub w części wynika z przesłanek natury obiektywnej. Wykazanie zaś istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie. W rozpoznawanej sprawie podkreślenia wymaga, że skarżąca wezwana przez Sąd do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie oznaczonych dokumentów o charakterze finansowym oraz oświadczeń, nie uczyniła zadość niniejszemu wezwaniu, uniemożliwiając tym samym dokonanie rzetelnej oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. W związku z powyższym Sąd, dokonując oceny sytuacji majątkowej skarżącej wyłącznie na podstawie przedłożonego w ramach wniosku o prawo pomocy oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, doszedł do przekonania, iż oświadczenie to wywołuje istotne wątpliwości, co do zgodności ze stanem faktycznym. Wątpliwości te dotyczą m.in. możliwości utrzymania wyłącznie przez skarżącą, z kwoty deklarowanych dochodów w wysokości [...] złotych, domu o powierzchni [....] m2. Dodać należy, że skarżąca nie zaznaczyła, aby jednocześnie korzystała z jakichkolwiek kredytów lub pożyczek. Poważne obiekcje podnieść można także w kwestii statusu osób, które skarżąca określiła mianem "innych domowników" w szczególności w zakresie podstaw oraz zasad na jakich osoby te przebywają w domu skarżącej. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy skarżąca nie określiła bowiem, czy osoby te ponoszą jakiekolwiek koszty utrzymania jej nieruchomości. Zagadnień tych, jak już podniesiono, skarżąca nie wyjaśniła również w związku z wystosowanym do niej przez Sąd wezwaniem. W konsekwencji, w ocenie Sądu, oświadczenie skarżącej dotyczące jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, jak też uzupełniające je wyjaśnienia nie pozwalają na ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącej. Niniejsze przeświadczenie Sądu w pewnym stopniu potwierdza okoliczność, iż w dniu doręczenia skarżącej wezwania Sądu z dnia 16 kwietnia 2012 r., tj. w dniu 23 kwietnia 2012 r., uiściła ona w drodze przelewu bankowego, należny wpis w kwocie 100 złotych. Okoliczność ta wskazuje, że skarżąca dysponowała już odpowiednimi środkami pieniężnymi, które bezpośrednio przeznaczyła na niniejszy cel. Poza tym dowodzi ona, że skarżąca posiada także rachunek bankowy, którego stanu Sądowi nie przedstawiła. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wnioskodawczyni w zakresie przedłożonych w sprawie oświadczeń nie wykazała, że faktycznie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.