II SA/Sz 296/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk Meder, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji , II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Inspektor w Wydziale Oświaty, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta , decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 90m oraz 90d ust.7 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty ( Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz art. 8 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz.728) i § 1 pkt 1 lit b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2006 r., Nr 135, poz. 950) – odmówił K. M. przyznania stypendium szkolnego. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w rodzinie K. M. uczennicy Technikum Handlowego, dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł, zatem przekracza dochód na osobę uprawniający do ubiegania się o stypendium szkolne, wynoszący 351 zł na jednego członka w rodzinie. Powyższa decyzja została doręczona K. M. w dniu [...] r. W dniu [...] r. wpłynęło do Prezydenta Miasta pismo zatytułowane "Odwołanie" od trzech decyzji z dnia [...] r., wydanych w sprawie odmowy przyznania stypendium szkolnego dzieciom P. M., tj.: M. M., A. M. i K. M. W odwołaniu zarzucono nieprawidłowe wyliczenie dochodu przypadającego na członka rodziny poprzez błędne przyjęcie [...] osób, a nie [...] - faktycznie tworzących wspólne gospodarstwo domowe. Pominięty został bowiem ojciec dzieci ubiegających się o stypendium. Podkreślono, że pomimo iż córka K. jest już osobą pełnoletnią – samodzielnie wnoszącą o stypendium, to jedyną osobą posiadającą dochody w rodzinie jest ojciec P. M. W tej sytuacji realny dochód na jedną osobę wynosi [...] zł ( [...] zł : [...]), czyli nie przekracza kryterium dochodowego wskazanego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r., tj. kwoty [...] zł. W odwołaniu wskazano, że ze względu na pełnoletniość K. M. odwołanie podpisują wspólnie K. M. i P. M. – jako pełnomocnik małoletniej A. i M. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 90d ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz art. 8 ust.1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. M. od decyzji z dnia [...] r. Nr [...], wydanej w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego K. M. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Kolegium, jak wynika to z uzasadnienia decyzji, ustaliło, że rodzinę stanowią wnioskodawca i [...] małoletnich dzieci, a zatem jest to rodzina wielodzietna. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo ustalił dochód na jednego członka rodziny, który przekracza ustawowe kryterium uprawniające do przyznania stypendium socjalnego. Na dochód rodziny P. M. składają się bowiem: zasiłek rodzinny wraz z dodatkami na dzieci w wysokości [...] zł, dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł oraz renta z ZUS w wysokości [...] zł. Zatem dochód w rodzinie P. M. w miesiącu [...] r. stanowiła kwota [...] zł (wniosek o przyznanie pomocy materialnej strona złożyła w dniu [...] r.), a tym samym dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. Dochód ten przekracza kwotę kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej w związku z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, tj. kwotę [...] W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący, podobnie jak w odwołaniu, zarzucił niewłaściwą ocenę stanu faktycznego sprawy, poprzez błędne ustalenie kryterium dochodowego wymaganego do przyznania stypendium szkolnego. W uzasadnieniu skargi P. M. podniósł między innymi, że utrzymuje się z renty, korzysta z pomocy MOPR , w tym między innymi z zasiłku celowego. Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie zastosowanie ma przepis art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej pozwalający korzystać ze świadczeń nawet w przypadku przekroczenia 10 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sąd o terminie rozprawy zawiadomił K. M. i doręczył stronie odpis skargi wraz odpowiedzią. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest zasadna, jednak z innych przyczyn niż w niej wywiedziono. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach – stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub w części (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz7. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że odwołanie K. M. od decyzji organu I instancji z dnia [...]r., które wpłynęło do organu w dniu [...], nie zostało przez odwołującą się podpisane. Odwołanie to zostało wniesione jednym pismem przez P. M. działającego w imieniu małoletnich dzieci A. i M. oraz przez pełnoletnią K. M., co wyraźnie zaznaczono w jego treści. Odwołanie osobiście podpisał tylko P. M. Wprawdzie pod odwołaniem zamieszczono pismem maszynowym imię i nazwisko "K. M.", brak jest jednak własnoręcznego podpisu tej strony. Stosownie do treści art. 128 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Kpa) odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego cechuje zatem zasada ograniczonego formalizmu nie tylko co do treści, lecz przejawia się także w odformalizowaniu formy podań (odwołań, żądań, wyjaśnień, zażaleń). Odwołanie jest podaniem w rozumieniu art. 63 § 1 Kpa i powinno zawierać elementy określone w art. 63 § 2 i § 3, a w szczególności wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz powinno czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych, a nadto, wniesienie na piśmie i podpisane przez wnoszącego. Podpis bowiem wskazuje osobę wnoszącego i pozwala zbadać, czy odwołanie pochodzi od podmiotu legitymowanego do jego wniesienia. Stosownie do art. 64 § 1 Kpa odwołanie pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli nie wskazano w nim adresu wnoszącego i nie ma możliwości ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych oraz zgodnie z art. 64 §2 Kpa gdy odwołujący nie usunie w terminie braków, pomimo wezwania go przez organ. W rozpoznawanej sprawie organ, do którego wpłynęło odwołanie nie dostrzegł braku formalnego odwołania wniesionego przez K. M. i akta sprawy wraz z odwołaniem przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczego jako organowi odwoławczemu, który rozpoznał odwołanie, wydając decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy również nie dostrzegł braku podpisu K. M., ale uznał, że K. M. jest małoletnia i odwołanie w jej imieniu wniósł jej ojciec P. M. Odwołanie bez podpisu, a więc niespełniające wymogów określonych w art. 63 § 3 Kpa, nie jest odwołaniem w rozumieniu art. 127 § 1 i art. 128 Kpa. W tej sytuacji, skoro organ odwoławczy nie wezwał strony, pod rygorem z art. 64 § 2 Kpa (pozostawienia odwołania bez rozpoznania) do uzupełnienia braku i odwołanie rozpoznał, mimo że nie wywołało ono skutków prawnych, to dopuścił się rażącego naruszenia określonej w art. 15 Kpa zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa), co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji. Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oznacza, że sprawa powraca na etap postępowania przed organem odwoławczym i jeżeli dojdzie do usunięcia braku formalnego odwołania, organ II instancji rozpatrując odwołanie winien ustosunkować się do zarzutów w nim podniesionych.