II SA/Sz 296/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] Burmistrz G. odmówił A. S. wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Miasta i Gminy w G. z dnia [...] r. nr [...] Powyższe postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 4 września 2014 r. W dniu 28 września 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) A. S. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na wspomniane postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest osobą "zaawansowaną wiekowo" oraz schorowaną. W dniu 2 września 2014 r. przeżyła gwałtowny napad rwy kulszowej uniemożliwiający normalne funkcjonowanie i poruszanie się. Komplikacje zdrowotne doprowadziły do konieczności przeprowadzenia zabiegu operacyjnego. W rezultacie strona dopiero w dniu 22 września 2014 r. była w stanie udać się ponownie na kontrolę lekarską oraz rozpocząć przygotowania do złożenia niniejszego zażalenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 1 w związku z art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), odmówiło A. S. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że A. S. załączyła do wspomnianego wniosku informację podpisaną przez dr. hab. A. G. z dnia [...] r. oraz zaświadczenie lekarskie podpisane przez dr. med. T. T. z dnia [...] r., a także wystawioną w dniu 17 września 2014 r. kartę z ambulatoryjnego gabinetu ortopedycznego, z której wynikało, że po dokonanym zabiegu została zwolniona w stanie ogólnym dobrym z zaleceniami unikania pozycji powodujących przeciążenie [...] usunięcia opatrunku w dniu następnym i kontroli w poradni [...] za cztery tygodnie. Zdaniem Kolegium, przedstawione dokumenty pozwoliły na sformułowanie wniosku, że strona uprawdopodobniła, że w okresie od dnia [...] r. miała utrudnione możliwości funkcjonowania, co mogło mieć znaczenie dla możliwości wniesienia zażalenia. Niezależnie od powyższego Kolegium stwierdziło, że stan A. S. po zabiegu [...] wykonanym w warunkach ambulatoryjnych, został oceniony jako dobry, a zalecenia lekarskie w żadnej mierze nie wskazywały, że niemożliwym było sporządzenie i wniesienia zażalenia, skoro dla powyższej czynności nie jest niezbędne przyjmowanie pozycji powodujących przeciążenie[...] . Natomiast pozostałe zalecenia w postaci usunięcia opatrunku w dniu następnym po zabiegu, w ocenie organu, wskazują, że zabieg nie był mocno inwazyjny, a zalecona kontrola w poradni ortopedycznej dopiero za cztery tygodnie świadczy o tym, że proces właściwego leczenia został zakończony. W ocenie organu, zebrany materiał dowodowy w sprawie nie wskazywał na obiektywną niemożność działania strony w postępowaniu administracyjnym, a stwierdzone w dniu 22 września 2014 r. problemy z poruszaniem się nie dały podstaw do przyjęcia, że przynajmniej po dniu 17 września 2014 r. istniała racjonalna przyczyna uniemożliwiająca sporządzenie i wniesienie zażalenia. Kolegium podkreśliło, że materiał dowodowy nie dawał również podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawczym wymagała leczenia szpitalnego lub była obłożnie chora. Powyższe postanowienie doręczone zostało skarżącej w dniu 10 marca 2015 r. z pouczeniem, że nie przysługuje na nie zażalenie, jednakże strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może zwrócić się do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskiem z dnia 16 marca 2015 r. (data wpływu do Kolegium) A. S. zwróciła się z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem. Strona zwróciła się o: * przywrócenie, na podstawie art. 58 § 1 K.p.a., terminu do wniesienia zażalenia, bowiem bez własnej winy nie miała możliwości złożenia zażalenia w terminie - z powodu pogorszenia się stanu zdrowia uniemożliwiającego jej poruszanie się, a także przebytego zabiegu operacyjnego i ogólnego stanu zdrowia; - przeprowadzenie dowodu z dodatkowych dokumentów przedstawiających stan jej zdrowia w ww. okresie, utrudniający poruszanie się i normalną egzystencję, a w tym sporządzenie w terminie zażalenia. Po rozpatrzeniu wniosku, Kolegium w postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2015 r. przywołało treść art. 58 § 1 i § 2 K.p.a. i podało, że argumenty strony wskazujące, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło z uwagi na zły stan zdrowia w żaden sposób nie zasługują na uwzględnienie. Kolegium zgodziło się z uzasadnieniem postanowienia tego organu z dnia 27 lutego 2014 r., że żaden z podniesionych przez stronę argumentów nie pozwala na przyjęcie aby sporządzenie zażalenia mogło nastąpić dopiero w dniu 27 września 2014 r., w sytuacji, gdy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 11 września 2014 r. Powyższe postanowienie A. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie wyżej opisanych postanowień oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 K.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, w sytuacji gdy bez własnej winy nie miała możliwości złożenia zażalenia w terminie z powodu stanu zdrowia. Wyrokiem z dnia 22 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, wskazując, że zostało ono wydane bez podstawy prawnej bowiem organ rozpoznał środek zaskarżenia od postanowienia, od którego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości wniesienia takiego środka. Postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia jest bowiem ostateczne, tj. zamyka postępowanie w sprawie. Sąd zaznaczył, że błąd w pouczeniu może stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi i o konieczności złożenia takiego wniosku wraz ze skargą na postanowienie Kolegium z dnia 27 lutego 2015 r. organ winien skarżącą pouczyć. Organ winien również rozważyć, za zgodą skarżącej, czy złożony – na skutek wadliwego pouczenia – wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kolegium, w istocie nie jest skargą do sądu. Stosując się do powyższych zaleceń Sądu Kolegium wystosowało do skarżącej stosowne pouczenie, w odpowiedzi na które A. S. poinformowała pismem z dnia 3 marca 2016 r., że jej pismo z dnia 13 marca 2015 r., zatytułowane "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy [...]" stanowi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wobec powyższego Kolegium przesłało powyższe pismo – stanowiące skargę na postanowienie tego Kolegium z dnia 27 lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.", doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 lutego 2015 r., odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Burmistrza G. z dnia 28 sierpnia 2014 r. o odmowie wznowienia postępowania. Zgodnie z treścią art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23), zwanej dalej "K.p.a.", w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Brak spełnienia jednego z wyżej wskazanych warunków uniemożliwia przywrócenie terminu. Przy czym wymóg zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu w siedmiodniowym terminie jest warunkiem formalnym jego rozpoznania, który organ ma obowiązek badać w pierwszej kolejności przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Natomiast sam termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od czasu ustania przyczyn jego uchybienia, a zatem ustaleniu podlega moment, kiedy w rzeczywistości (obiektywnie) ustała przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności. Niedochowanie tego terminu skutkuje zaś odmową jego przywrócenia. W ocenie Sądu, podzielić należy stanowisko organu, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia z uchybieniem siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 58 § 2 K.p.a. do dokonania tej czynności. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca postanowienie z dnia 28 sierpnia 2014 r. otrzymała w dniu 4 września 2014 r., a zatem termin do złożenia zażalenia upływał z dniem 11 września 2014 r. Przedstawiona przez skarżącą dokumentacja medyczna wskazuje, że jej choroba ([...]) – wskazana jako przyczyna uchybienia terminu - trwała od 2 września 2014 r. do 17 września 2014 r., zaś wniosek o przywrócenie terminu strona złożyła w dniu 28 września 2014 r., a więc po upływie siedmiodniowego terminu do złożenia takiego wniosku. Zdaniem Sądu okres trwania choroby uniemożliwiającej złożenie w terminie zażalenie, organ prawidłowo przyjął w oparciu o załączone dokumenty, w tym zwłaszcza wystawioną w dniu 17 września 2014 r. kartę z ambulatoryjnego gabinetu ortopedycznego dotyczącą zabiegu przezskórnego odnerwienia powierzchni stawowych[...]. Jak wynika ze wspomnianej karty, A. S. po opisanym wyżej zabiegu zwolniono w stanie ogólnym dobrym z zaleceniami unikania pozycji powodujących przeciążenie [...] usunięcia opatrunku w dniu następnym i kontroli w poradni ortopedycznej za 4 tygodnie. Słusznie zatem przyjęło Kolegium, że zabieg nie był szczególnie inwazyjny zaś proces właściwego leczenia nagłej dolegliwości został zakończony. W karcie nie zawarto przy tym jakichkolwiek innych informacji, wskazujących na brak możliwości samodzielnego funkcjonowania czy konieczność hospitalizacji. Na tego typu okoliczności nie wskazuje także dodatkowa dokumentacja dołączona do pisma z dnia 13 marca 2015 r. Przedstawione dokumenty potwierdzają jedynie schorzenia układu narządów ruchu, które występują od 2008 r. Także zaświadczenie lekarskie z dnia 22 września 2014 r. potwierdza jedynie utrzymujące się od dłuższego czasu problemy z poruszaniem się (bez bliższego ich określenia i bez wskazania stopnia ich nasilenia) natomiast nie wskazuje, że to właśnie w tym dniu (jak twierdzi skarżąca) owe trudności ustąpiły. Uprawdopodobniając brak winy w uchybieniu terminu, osoba zainteresowana musi jednak wskazywać na takie okoliczności, które spowodowały uchybienie terminu dotyczące tego okresu, w którym miała być dokonana czynność procesowa (w tym wypadku wniesienie zażalenia) nie zaś wszelkie dolegliwości występujące czy to po upływie terminu do wniesienia zażalenia bądź wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia czy też w okresie wcześniejszym. Zgodnie z utrwalonymi w orzecznictwie poglądami, które Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, brak winy w uchybieniu terminu ma miejsce wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danym wypadku wysiłku (por. wyrok NSA z 11.04.1997 r., VII S.A. 1581/95). Skarżąca, na której ciążył ciężar dowodu takich okoliczności nie wykazała. W orzecznictwie odróżnia się nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie przez drugą osobę, od długotrwałej niedyspozycji, która nie wyklucza dokonania czynności w postępowaniu administracyjnym. Wysłanie pisma może być dokonane osobiście, jak i przez inną osobę, w tym domownika (por. Wyrok NSA z 19.09.2007r., VIII S.A./Wa 408/07). Nie można uznać uchybienia terminu za niezawinione, gdy skarżący cierpiący na poważną chorobę posiada obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności. (por. wyrok NSA z 20.03.2014r., I OSK 549/14). Z materiału zgromadzonego w sprawie, a zwłaszcza z treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia i złożonej dokumentacji medycznej nie wynika, by niewątpliwie cierpiąca na różne choroby skarżąca, nie miała obiektywnie możliwości przesłania odwołania listownie czy też drogą elektroniczną samodzielnie lub za pomocą innej osoby wcześniej niż 24 września 2014 r. Zabieg przezskórnego odnerwienia wykonano 17 września 2014 r. ze wskazaniem na dobry ogólny stan skarżącej po jego przeprowadzeniu. To, że w karcie z ambulatoryjnego gabinetu [...] , w którym przeprowadzono zabieg zawarto zalecenie unikania pozycji powodujących przeciążenia [...] i kontroli w poradni [...] za 4 tygodnie nie jest tożsame z wykazaniem obiektywnej niemożliwości wysłania odwołania. W świetle tych okoliczności słusznie przyjął organ dzień 17 września 2014 r., (tj. dzień, w którym wykonano zabieg [...]) jako dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia zażalenia. Wobec tego początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy przyjąć na dzień 18 września 2014 r. W tym bowiem dniu w rzeczywistości skarżąca była zdolna do podjęcia czynności złożenia wniosku. W skardze strona nie podważyła prawidłowości powyższych ustaleń organu, ani nie wykazała, aby bieg tego terminu rozpoczął się później aniżeli przyjął organ. W tej sytuacji, należy uznać że termin do złożenia wniosku kończył się z dniem 25 września 2014 r., co oznacza, że strona nie zachowała 7-dniowego terminu do jego złożenia. A skoro sam wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony, to tym samym nie mógł być uwzględniony. Przy czym nawet gdyby przyjąć jako datę początkową dzień następujący po dniu zdjęcia opatrunku – w dniu następnym po wykonaniu zabiegu, to i tak termin ten zostałby przekroczony. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.