II SA/Sz 297/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...]. Decyzją z dnia [..] r. nr [...] Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w B. , działając z upoważnienia Burmistrza B., orzekł o ustaleniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych w okresie od dnia [...] r. D. M. na własną rzecz w łącznej kwocie [..] zł za świadczenia nienależnie pobrane. W uzasadnieniu wskazano, że w okresie pobierania przez D. M. świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych decyzją z dnia [..] r. nastąpiły okoliczności powodujące ustanie albo wstrzymanie wypłat świadczenia w całości lub części z uwagi na fakt zaprzestania przez ww. nauki w szkole wyższej z dniem [...] r. Powyższa decyzja została doręczona stronie w dniu [...] r. Pismem z dnia [..] r. (data wpływu [...] r.) D. M. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o umorzenie powyższej kwoty powołując się na swoją trudną sytuację materialną. Podniósł, że nie miał świadomości, iż trzeba zawiadomić organ o zaprzestaniu nauki, ale od końca [...] r. ponownie będzie studentem. Wskazał, że jest na utrzymaniu mamy i nie ma z czego zwrócić kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Podkreślił, że tylko raz udało mu się znaleźć pracę w Zakładzie i z tego tytułu otrzymał [...] zł. Natomiast mama otrzymuje [...] zł emerytury i [..] zł alimentów, a jest osobą schorowaną. Po zapłaceniu rachunków pozostaje kwota [...] zł, co w jego ocenie oznacza, że nawet przy rozłożeniu na raty nie ma możliwości zwrotu kwoty [..] zł. Z kolei piśmie z dnia [..] r. D. M. zawarł prośbę o przyjęcie ww. pisma dotyczącego umorzenia nienależnie pobranych świadczeń wskazując, że wysłał je w dniu [...] r., ale pismo wróciło z adnotacją, że adresat jest błędny. Strona wyjaśniała, że obawiając się przekroczenia terminu odwołania, przesłała ww. pismo wraz z kopertą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. pismo strony z dnia [..] r. potraktowało jako odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] r., zaś pismo z dnia [...] r. jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. W związku z powyższym organ II instancji postanowieniem z dnia [...] r. przywrócił termin od wniesienia odwołania, a decyzją z dnia [..] r. nr[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 2 pkt 7, art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 19 sierpnia 2014 r. W uzasadnieniu podjętej decyzji Kolegium wyjaśniło, że akta sprawy potwierdzają, iż D. M., który jest osobą pełnoletnią, w dniu [...] r. został skreślony w listy studentów, a tym samym utracił prawo do świadczeń z funduszu socjalnego. W tej sytuacji zaistniała okoliczność warunkująca uznanie świadczeń pobranych za stronę za świadczenia nienależnie pobrane. W ocenie Kolegium, na tym etapie postępowania argumentacja odwołania nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż ewentualne przesłanki umorzenia mogą być badane przez organ administracji dopiero w sytuacji, gdy decyzja w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń będzie miała walor decyzji ostatecznej. D.M. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. podnosząc, że organ błędnie zakwalifikował pismo z dnia [...] r. jako odwołanie. Wskazał, że jego intencją nie było wniesienie odwołania, lecz wniosku o umorzenie kwoty [..] zł z uwagi na ciężką sytuację finansową i rodzinną. Do skargi strona załączyła podanie o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych z funduszu alimentacyjnego, wnosząc o pozytywne rozpatrzenie podania przez Sąd. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje : Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. W ocenie Sądu analiza treści pism, kierowanych przez skarżącego do organów, wskazuje jednoznacznie, że po wydaniu decyzji z [...] r. ustalającej świadczenie nienależnie pobrane zabiegał on konsekwentnie o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia. Pismo D. M. dotyczące rzekomego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania także wskazuje na to, że prawdziwą intencją strony była prośba o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych. Intencja skarżącego została też jasno wyjaśniona w skardze do tut. Sądu, z której wynika prośba o umorzenie a jednocześnie świadomość nieprawnie pobranej kwoty świadczenia alimentacyjnego. W postępowaniu administracyjnym decydujące znaczenie ma treść pisma, a nie jego nazwa. Organ, który ma wątpliwości co do intencji wnioskodawcy może zawsze próbować wyjaśnić zamiary strony a nie samodzielnie rozstrzygać ewentualne wątpliwości. Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi art. 63, 65, 128 i 140 k.p.a. jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie doszło do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. Prowadząc ponownie postępowanie w sprawie Burmistrz B. winien rozpoznać pismo D. M. z [..] r. jako wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2015 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i postanowienie SKO w S.