II SA/Sz 297/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-05-30
Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj, Barbara Gebel, Danuta Strzelecka - Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o uznaniu stada indyków za zakażone serotypem bakterii S. Typhimurium i nałożeniu związanych z tym zakazów i nakazów była zgodna z prawem, w szczególności w kontekście prawa strony do dodatkowej ekspertyzy próbek?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy Inspekcji Weterynaryjnej prawidłowo postąpiły, uznając stado indyków za zakażone serotypem bakterii S. Typhimurium na podstawie wyników badań laboratoryjnych. Sąd stwierdził, że przepisy krajowe i unijne, w tym "Krajowy program zwalczania niektórych serotypów S. w stadach indyków rzeźnych", nie przewidują możliwości ponownego pobierania próbek do dodatkowej ekspertyzy w sytuacji, gdy pierwotne badania zostały przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z procedurami. Prawo strony do dodatkowej ekspertyzy, o którym mowa w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 882/2004, dotyczy kontroli urzędowych pasz, a nie badań laboratoryjnych próbek pobranych od zwierząt w ramach programu zwalczania chorób.Stan faktyczny
Skarżąca, J.S., hodowca indyków, została uznana za posiadającą stado zakażone serotypem bakterii S. Typhimurium na podstawie urzędowych badań wymazów podeszwowych. W związku z tym nałożono na nią zakaz przemieszczania indyków oraz szereg nakazów dotyczących m.in. unieszkodliwienia padłych zwierząt i dezynfekcji. Skarżąca kwestionowała prawidłowość badań i odmowę przeprowadzenia dodatkowej ekspertyzy, twierdząc, że narusza to jej prawa i może doprowadzić do bankructwa. Organy administracji utrzymały w mocy swoje decyzje, argumentując, że procedury zostały zachowane, a prawo do dodatkowej ekspertyzy w tej formie nie przysługuje.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka -Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt oddala skargę.
1. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii działając z urzędu na podstawie art. 3 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1482), art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2014 r. poz. 1539 ze zm.) oraz ust. 3.1.2. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2016 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów S. w stadach indyków rzeźnych" na lata [...] (Dz.U. z 2015 r poz. 2269), po rozpatrzeniu materiałów postępowania administracyjnego, a w szczególności wyników badania wymazów podeszwowych pobranych w fermie drobiu znajdującej się w miejscowości, uznał, że stado indyków rzeźnych znajdujące się na Fermie Drobiu, które należy do J.S., jest zakażone serotypem bakterii S. Typhimurium, objętym "Krajowym programem zwalczania niektórych serotypów S. w stadach indyków rzeźnych" na lata [...] oraz zakazał przemieszczania indyków ze stada zakażonego z gospodarstwa i do stada zakażonego gospodarstwie oraz ze stada do stada w obrębie gospodarstwa, chyba że indyki, na wniosek producenta żywca indyczego, zostaną przemieszczone bezpośrednio do rzeźni w celu poddania ich ubojowi i nakazał:
1) unieszkodliwienie zwłok wszystkich padłych indyków zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego (Dz.Urz.UE L 300 z 14 listopada 2009 r., str. 1, ze zm.) zwanego dalej "rozporządzeniem nr [..]" oraz środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia,
2) zniszczenie pasz lub ich zagospodarowanie, przy zastosowaniu środków kontroli gwarantujących pełną inaktywację pałeczek S., w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badania laboratoryjnego próbek paszy w kierunku pałeczek S.;
3) zniszczenie lub zagospodarowanie materiałów ściółkowych, odchodów i innych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, w sposób, który wyklucza zanieczyszczenie pałeczkami S., zgodnie z przepisami rozporządzenia nr [..] oraz środkami wykonawczymi przyjętymi zgodnie z art. 40 tego rozporządzenia,
4) po przemieszczeniu indyków do rzeźni, dokładne oczyszczenie i odkażenie budynków inwentarskich, w których były utrzymywane indyki ze stada zakażonego, otoczenia tych budynków, pojazdów używanych do transportu indyków oraz pozostałych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, po wykonaniu czynności, o których mowa w pkt 1-3;
5) podjęcie przez producenta żywca indyczego działań, mających na celu poprawę warunków zoohigienicznych oraz bezpieczeństwa epizootycznego w gospodarstwie, określonych w ust. 2.3 "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów S. w stadach indyków rzeźnych" na lata [..].
W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że zarażenie stada bakterią S. T. zostało wykryte w następstwie badania urzędowego - próby zostały pobrane przez inspektora weterynaryjnego. Badanie wymazów podeszwowych, przeprowadzone zostało w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej (ZHW) w dniach [..]r. (sprawozdanie z badania [..]). Badanie zostało wykonane w laboratorium akredytowanym spełniającym wymagania odnośnie laboratoriów, które zostały określone w ust. 1.4 "Programu zwalczania". Ubój zwierząt może zostać przeprowadzony w rzeźni indyków, która uzyska akceptacje właściwego terytorialnie powiatowego lekarza weterynarii. Ze względu na bezpieczeństwo publiczne decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
2. J.S. wniosła odwołanie od ww. decyzji, w którym wskazała, że efekt uznania stada za zakażone jest taki, że Powiatowy Lekarz Weterynarii nie wyraził zgody na ubój ptaków w rzeźni z którą miała podpisaną umowę. Inne rzeźnie z którymi się kontaktowała również odmówiły uboju zakażonego stada. Ze względu na decyzje Inspekcji Weterynaryjnej, z jednej strony nakazujące ubój w rzeźni jako stado zakażone a z drugiej zakazujące rzeźni takiego uboju, indyki pozostały w gospodarstwie. Przerastają i wkrótce zaczną się upadki ptaków. Ponadto brakuje już środków finansowych na skarmianie tego stada - 20 ton paszy tygodniowo przy ograniczonych porcjach żywieniowych. Od pobrania próbek urzędowych minęło 3 tygodnie. Indyki są zdrowe, nie ma zwiększonych upadków i nie ma objawów chorobowych. W tej chwili zdrowe stado nie jest poddane ubojowi jedynie ze względu na próbki środowiskowe. W niedalekiej przyszłości indyki zaczną chorować cierpieć i padać, a ich wartość rzeźna zmniejszy się radykalnie, przez co prawdopodobnie zbankrutuje jako hodowca. Skarżąca podkreśliła, że nie potrafi zrozumieć dlaczego nie można ponownie pobrać próbek środowiskowych do badania po tak odległym czasie od poprzedniego badania - albo właścicielskich albo urzędowych.
3. Wojewódzki Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 3 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), w związku z art. 44 ust. 1 pkt. 1, pkt 10 lit. c, pkt 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, pkt 3.1.2. oraz 3.1.3. załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2015 roku w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów S. w stadach indyków rzeźnych" na lata [..], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ II instancji wskazał, że w związku z koniecznością realizacji "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów S. w stadach indyków rzeźnych" obowiązującym na lata [..] w ramach rutynowego badania urzędowego Powiatowy Lekarz Weterynarii (zwany dalej PLW), w fermie Skarżącej pobrano próbki wymazów podeszwowych, w kierunku izolacji pałeczek S. Próbkobranie przeprowadził inspektor weterynaryjny w dniu [..] r. o godzinie 8:30, co udokumentowano zleceniem na badanie urzędowe wraz z protokołem pobrania próbek. Pobrane próbki dwóch par wymazów podeszwowych z każdego obiektu zostały dostarczone do zatwierdzonego i akredytowanego laboratorium, tj. Zakładu Higieny Weterynaryjnej, które to laboratorium jest podmiotem wyznaczonym dla organów Inspekcji Weterynaryjnej do wykonywania urzędowych badań monitoringu chorób zakaźnych. Zgodnie z zapisami zawartymi w sprawozdaniu z badań [..] próbki pobrano zgodnie z rozporządzeniem KE nr [..] i dostarczono do laboratorium. Do wyniku badania ani do prawidłowości sposobu pobrania próbek Strona nie wniosła zastrzeżeń. Analizie poddano 2 pary wymazów podeszwowych z każdego obiektu pobranych ze stada indyków rzeźnych, wiek [..] dni, liczebność [..] szt. z których wyizolowano serotyp S. T. objęty programem zwalczania. Z tych względów PLW po przeprowadzeniu dochodzenia epizootycznego uznał ww. stado indyków rzeźnych za zakażone pałeczką S. T., i orzekł o zakazach i nakazach.
W trakcie postępowania odwoławczego Skarżąca złożyła wniosek do Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii o przeprowadzenie dodatkowej ekspertyzy laboratoryjnej prób urzędowych pobranych w gospodarstwie, których wcześniej nie kwestionowała.
Organ II instancji podkreślił, że ustawodawca od rozpoczęcia wdrażania na terenie kraju programu zwalczania niektórych serotypów S. w stadach indyków rzeźnych, a więc od [..] r., nie przewidział możliwości weryfikacji urzędowych badań bakteriologicznych w kierunku pałeczek S. poprzez ponowne pobranie próbek. Ponadto w przypadku badań bakteriologicznych nie ma możliwości przechowania próbki archiwalnej np. mrożonej, a jedynym możliwym momentem weryfikacji otrzymanego wyniku badania jest przesłanie wyizolowanego szczepu do laboratorium referencyjnego. W opisanym przypadku badanie takie wykonano w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym Państwowym Instytucie Badawczym "Krajowy program zwalczania niektórych serotypów S. w stadach indyków rzeźnych" opiera się na badaniu wymazów podeszwowych, a więc badaniu środowiska, w którym utrzymywane są ptaki. Są to jedyne rodzaje próbek przewidziane do badania, tak więc ocenie podlega fakt stwierdzenia nosicielstwa choroby w środowisku, a niekoniecznie występowania postaci klinicznej u ptaków. W przeważającej ilości stad, w których stwierdzono wynik dodatni nie obserwuje się zmian chorobowych u drobiu. W tej sytuacji postanowieniem z dnia [..] r. odmówił przeprowadzenia wnioskowanego przez Stronę dowodu w postaci dodatkowej ekspertyzy laboratoryjnej prób urzędowych pobranych w ww. gospodarstwie.
4. Na powyższą decyzję J.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając zaskarżonej decyzji:
- naruszenie art. 81 w związku z art. 10 § 1 jak również w związku z art. 40 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nieuzasadnione wyłączenie Jej od czynnego udziału w postępowaniu, przede wszystkim poprzez niezagwarantowanie stronie możliwości wypowiedzenia się co do materiałów oraz dowodów w sprawie zgromadzonych;
- naruszenie art. 11 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt w związku z art. 6 oraz 8 K.p.a. poprzez niezapewnienie Jej dostatecznej ilości próbek do dodatkowej ekspertyzy, a w efekcie nieuzasadniona odmowa przeprowadzenia tej ekspertyz laboratoryjnej przez Organ II instancji;
- naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 7 oraz 8 K.p.a. poprzez nieprecyzyjne sporządzenie uzasadnienia faktycznego decyzji, w tym niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Zdaniem Skarżącej, Organ II instancji nie uczynił zadość zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, a w szczególności w sposób niegodny z art. 10 K.p.a. rozstrzygnął sprawę bez uprzedniego zamknięcia postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym. Ponadto, Organ nie stosunkował się do Jej pisma z dnia 10 stycznia 2017 r., które to pismo wysłane zostało także za pomocą faxu, w dniu 10 stycznia br. (w załączeniu dowód nadania faxu). Zamiast tego Organ wydał decyzję formalnie z datą [..] br. która jednak została nadana urzędzie pocztowym dopiero w dniu 11 stycznia 2017 r. W ocenie Strony, twierdzenia zawarte w ww. piśmie stanowią jedne z podstawowych argumentów w sprawie, a ich wyjaśnienie ma kluczowe znaczenie dla jej wyniku. Co do zasady, dana okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jedynie gdy organ administracji publicznej zapewnił stronie możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów - zgodnie z art. 81 K.p.a. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia skarżącego oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jemu prawie, uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył nie tylko obowiązek ustalony w art. 10 § 1 K.p.a., lecz także art. 81 K.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2016 r., sygn. akt: IV SA/Wr 166/16).
Ponadto, zdaniem Skarżącej, za niewłaściwe uznać należy twierdzenie Organu II instancji, że ustawodawca nie przewidział możliwości weryfikacji urzędowych badań bakteriologicznych w kierunku pałeczek S. poprzez ponowne pobranie próbek. Zgodnie z art. 11 rozporządzenia (WE) nr 882/2004, właściwe organy ustanawiają odpowiednie procedury w celu zagwarantowania prawa podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa paszowe i żywnościowe, których produkty podlegają pobieraniu próbek i analizie do występowania o dodatkową ekspertyzę. Zaś, w szczególności właściwe organy zapewniają, aby podmioty prowadzące działalność nadzorowaną mogły otrzymać dostateczną ilość próbek do dodatkowej ekspertyzy. W przedmiotowej sprawie powyższe jednakże nie nastąpiło. Organ nie wskazał przy tym na okoliczności uzasadniające brak zabezpieczenia prób do dokonania dodatkowej ekspertyzy (zgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej). Za uzasadnienie takie nie można przeto uznać twierdzenia organu wyrażonego w słowach ,,(...)w przypadku badań bakteriologicznych nie ma możliwości przechowania próbki archiwalnej np. mrożonej". Skarżąca zaznaczyła, że w piśmie z dnia 23 grudnia 2016 r. wnioskowała o przeprowadzenie dodatkowej ekspertyzy laboratoryjnej prób urzędowych pobranych na fermie, nie żądała natomiast ponownego pobrania prób i dopiero wówczas przeprowadzenia odpowiednich badań. W ocenie Skarżącej, w świetle przywołanych norm prawa Unii Europejskiej (do których w ogóle nie odniósł się organ II instancji w swoim postanowieniu), ma prawo do ponownego badania laboratoryjnego. Przepisy rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, które zawiera przepisy dotyczące schematu pobierania próbek, monitorowania indyków, analiz laboratoryjnych, wyników oraz sprawozdawczości nie wykluczają (nie niwelują) obowiązków nałożonych na organ ww. rozporządzeniem nr 882/2004, stąd wywód Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii uznać należy za niewłaściwy. Nadto, według Skarżącej, niewłaściwe jest twierdzenie tego Organu jakoby znaczenie dla sprawy miał fakt, iż rzekomo nie wniosła uwag do prawidłowości sposobu pobrania próbek. Przepisy Unii Europejskiej nie uzależniają bowiem prawa do ponownego badania prób archiwalnych od uwag lub braku uwag poczynionych w protokole pobierania. Powołując się na zasady procedury administracyjnej, w tym zasadę praworządności, Skarżąca podkreśliła, że organy nie są upoważnione do samodzielnego kwestionowania obowiązywania przepisów prawnych powszechnie obowiązujących (należycie ogłoszonych) i odmowy zastosowania tych przepisów. Dlatego też nie znajduje obiektywnych przyczyn w związku z którymi uzasadnione było niepobranie prób archiwalnych, celem przeprowadzenia ewentualnych dalszych badań eksperckich.
W ocenie Skarżącej, Organ I, ani II instancji nie zweryfikował nadto, czy próby zostały prawidłowo zebrane (a przeto przebadane, tj. zgodnie z ww. przepisami, chodzi głównie o godziny, w których próby poddaje się badaniu), a przeto czy mogą stać się podstawą prowadzonego postępowania, zaś Organ II instancji nie mógł ustosunkować się co do wątpliwości w zakresie poboru prób, gdyż nie zachował zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.
Ponadto, Skarżąca wyraziła wątpliwość co do możliwości podjęcia działań zgodnie z art. 44 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w związku z nieprawidłowo pobranymi próbami do badań. Tym bardziej, że z własnej inicjatywy pobrała takie próby i wysłała do akredytowanego laboratorium urzędowego [...]. Wyniki badań z tego laboratorium wskazały na nie występowanie czynnika zakaźnego w kurniku (dowód : wyniki badan z [...] r.)
5. W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga polega oddaleniu.
6. Przedmiotem kontroli Sądu stała się decyzja Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii , który działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1482) oraz ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2014 r. poz. 1539 ze zm.), a także rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 grudnia 2016 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów S. w stadach indyków rzeźnych" na lata [..] (Dz.U. z 2015 r. poz. 2269), uznał, że stado indyków rzeźnych znajdujące się na Fermie Drobiu, które należy do Skarżącej jest zakażone serotypem bakterii S. T. i w związku z tym zakazał przemieszczania indyków ze stada zakażonego z gospodarstwa i do stada zakażonego w gospodarstwie oraz ze stada do stada w obrębie gospodarstwa, chyba że indyki, na wniosek producenta żywca indyczego, zostaną przemieszczone bezpośrednio do rzeźni w celu poddania ich ubojowi, oraz w pięciu punktach wydał nakazy w oparciu o ww. program zwalczania niektórych serotypów S. w stadach indyków rzeźnych (załącznik pkt 3.1.2.).
W ramach sądowej kontroli ww. decyzji, polegającej na zbadaniu zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte zgodnie z prawem procesowym i materialnym.
7. Reguły postępowania organów Inspekcji Weterynaryjnej oraz hodowcy (producenta) indyków rzeźnych w przypadku wykrycia w hodowli serotypu S. E. lub S. T., lub efektu hamującego wzrost bakterii kompleksowo określa wprowadzony rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
z dnia 17 grudnia 2015 r. - zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność (Dz. Urz. UE L 325 z 2003, str. 1, ze zm.) - "Krajowy program zwalczania niektórych serotypów S. w stadach indyków rzeźnych" na lata [...].
Celem wskazanego programu zwalczania salmonelli jest ograniczenie występowania S. E. i S. T. w stadach indyków rzeźnych – zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 1190/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie unijnego celu ograniczenia występowania S. E. i S. T. w stadach indyków zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 340 z 2012 r., str. 29), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1190/2012".
W programie tym określone zostały dla organów Inspekcji Weterynaryjnej (i producenta) środki jakie powinny być podejmowane w zakresie kontroli, badań laboratoryjnych, obróbki produktów pochodzenia zwierzęcego, usuwania produktów, monitorowania lub nadzoru, w związku z wykryciem serotypu S. w stadzie indyków rzeźnych lub w produktach pochodzących od tych indyków.
W pkt 3.1.1. załącznika do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazano jakie działania ma obowiązek podjąć producent żywca indyczego w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w próbkach pobranych z inicjatywy producenta żywca indyczego w stadzie indyków rzeźnych w kierunku serotypu S. objętego programem lub wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii.
W pkt 3.1.2. załącznika określono działania powiatowego lekarza weterynarii, który w przypadku wykrycia serotypu S. objętego programem lub efektu hamującego wzrost bakterii, zgodnie z art. 44 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, w drodze decyzji administracyjnej, orzeka o wymienione w tym punkcie nakazy i zakazy, mające na celu ograniczenie możliwości rozprzestrzeniania się zakażenia i likwidację zagrożenia chorobą tego rodzaju.
Zdaniem Sądu, rację ma Organ II instancji, że w sytuacji potwierdzenia badaniami obecności w kontrolowanej hodowli indyków serotypu pałeczek S. powiatowy lekarz weterynarii nie ma innej możliwości postępowania, niż określone to zostało w podanych powyżej przepisach. Tak więc Organ I instancji, ze względu na wyniki badań, obligatoryjnie musiał ustanowić dla Skarżącej zakaz przemieszczania indyków ze stada zakażonego z gospodarstwa i do stada zakażonego w gospodarstwie oraz ze stada do stada w obrębie gospodarstwa i pośrednio nakaz poddania ich ubojowi. Kwestia realizacji orzeczonych nakazów i zakazów pozostaje wyłącznie w gestii prowadzącego działalność, jak też poza kompetencjami Organów Inspekcji Weterynaryjnej pozostaje realizacja umowy pomiędzy podmiotem produkującym drób, a podmiotem zajmującym się jego ubojem.
8. Sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu Organów obu instancji w tej sprawie, prowadzonym w ramach procedury uregulowanej w Programie i w powołanych w nim przepisach unijnych, a także w ustawie o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt.
W aktach sprawy znajduje się protokół pobrania próbek z dnia 16 listopada
2016 r., wypełniony według ustalonego wzoru, z którego wynika, miejsce poboru, rodzaj i liczba próbek, i zlecenie wykonania badań oraz, że materiał został pobrany zgodnie z rozporządzeniem nr 1190/2012.
Wskazane rozporządzenie określa częstotliwość i procedurę pobierania próbek, a także metody przygotowania próbek i metody badawcze oraz sprawozdawczość. Z przepisów tych nie wynika, aby laboratoria miały obowiązek zachowania określonej ilości próbek z pobranego u przedsiębiorcy materiału do ewentualnej ponownej ekspertyzy laboratoryjnej weryfikującej poprzednie badania w kierunku S.
W pkt 3.5. załącznika do rozporządzenia uregulowano jedynie, że laboratoria dopilnowują, aby dla każdego stada przynajmniej jeden wyizolowany szczep Salmonelli spp. rocznie był pobierany przez właściwy organ i przechowywany do celów przeprowadzenia w przyszłości fagotypowania lub oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe, z zastosowaniem zwykłych metod zbioru kultury, które muszą zapewniać integralność szczepów przez co najmniej dwa lata od daty analizy. Właściwy organ może postanowić, że izolaty S. spp. z próbek pobieranych przez podmioty prowadzące przedsiębiorstwo spożywcze również będą przechowywane do celów przeprowadzenia w przyszłości fagotypowania lub oznaczania wrażliwości na środki przeciwdrobnoustrojowe, aby zapewnić izolaty do badań zgodnie z art. 2 decyzji Komisji 2007/407/WE(15).
Obowiązek przechowania części pobranych próbek, czy dodatkowy pobór materiału na potrzeby kolejnego badania laboratoryjnego nie wynika także z zapisów Programu, co szczegółowo wyjaśnił Organ II instancji w swoim uzasadnieniu.
W programie ustalono jedynie (w pkt 1.4 Programu), że badania laboratoryjne mają być wykonywane przez laboratoria, o których mowa w art. 25 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej. Krajowe laboratorium referencyjne w zakresie badań laboratoryjnych przeprowadzanych w ramach Programu określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 kwietnia 2012 r. w sprawie krajowych laboratoriów referencyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 256).
Wskazano też, że laboratoria wykonujące badania przechowują w ramach programu wszystkie izolaty S. przez okres co najmniej dwóch lat, a jeden szczep danego serotypu S. przesyłają do krajowego laboratorium referencyjnego, w celu wykonania badań potwierdzających.
Według ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej krajowe laboratorium referencyjne właściwe dla danego kierunku badań sprawuje nadzór nad laboratoriami urzędowymi, w zakresie prawidłowości wykonywania przez nie badań, przeprowadzając kontrolę, w szczególności sprzętu i odczynników stosowanych do tych badań, a także badań porównawczych oraz wyboru metod do akredytacji. Zgodnie z ww. rozporządzeniem właściwe dla badań prowadzonych w kierunku rozpoznawania chorób zakaźnych zwierząt oraz chorób odzwierzęcych jest Zakład Mikrobiologii Państwowego Instytutu Weterynaryjnego - Państwowego Instytutu Badawczego– Krajowe Laboratorium Referencyjne Salmonellozy.
Jak wynika z akt materiał pobrany z fermy Skarżącej (wymaz podeszwowy) został przebadany w laboratorium urzędowym Zakładu Higieny Weterynaryjnej , które jest podmiotem wyznaczonym dla organów Inspekcji Weterynaryjnej do wykonywania urzędowych badań monitoringu chorób zakaźnych. Drugie badanie w tej sprawie, obejmujące izolaty bakterii, przeprowadzone zostało w powyżej wskazanym laboratorium referencyjnym, w ramach badań urzędowych monitoringowych (vide: sprawozdanie z badań Nr [..] r.).
Z przepisów Programu wynika nadto, że z przeprowadzonych badań laboratoryjnych sporządza się sprawozdanie, w którym umieszcza się informacje o badanym stadzie (numer lub oznaczenie stada oraz weterynaryjny numer identyfikacyjny/numer z rejestru powiatowego lekarza weterynarii), rodzaju badanego materiału oraz o wyniku badania laboratoryjnego każdej z badanych próbek.
W ocenie Sądu, znajdujące się w aktach sprawy sprawozdanie z badań z dnia 23 listopada 2016 r. spełnia wszystkie wymogi określone Programem, w tym wskazuje godzinę poboru próbek przez uprawniona osobę, zgodnie z rozporządzeniem nr 1190/2012.
Z powyższego wynika, że procedura w zakresie poboru materiału z Gospodarstwa Skarżącej została zachowana i należycie udokumentowana. Stąd też zarzuty Skarżącej w podanym zakresie nie mogły odnieść żadnego skutku.
9. Nie ma racji również Skarżąca, że na podstawie art. 11 rozporządzenia Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.Urz. UE L 165 z 30 kwietnia 2004 r., str. 1 ze zm.) miała uprawnienie do dodatkowej ekspertyzy zebranego w Jej gospodarstwie materiału.
Przepisy tego rozporządzenia mają zastosowanie w ramach urzędowych kontroli pasz, w tym pasz przeznaczonych dla stad indyków rzeźnych w zakresie wykrywania serotypów pałeczek S., które to kontrole przewidziane są w Krajowym planie kontroli urzędowej pasz przygotowanym i wdrożonym tytułem właśnie ww. rozporządzenia, co zostało zapisane w Programie, pkt 1.6.
10. Chybione są też, w ocenie Sadu, zarzuty Skarżącej w zakresie naruszenia przez Organ II instancji art. 81 w związku z art. 10 § 2 i art. 40 § 2 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 7 i 8 K.p.a.
Z akt wynika, że Skarżąca była zawiadamiana o wszczęciu i o zakończeniu postepowania w sprawie uznania Jej stada indyków za zakażone serotypem S. (pismo z dnia 23 listopada 2016 r. i pismo z dnia 19 grudnia 2016 r.) wraz z pouczeniem o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz brała czynny udział w całym postępowaniu, składając pisma i wnioski do akt. W toku postepowania sporządzono z Jej udziałem protokół z dochodzenia epizootycznego i badań zwierząt w gospodarstwie oraz protokół z kontroli z [..] r.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie Organy obu instancji spełniły, wbrew stanowisku Skarżącej, wszystkie wymogi prawidłowej procedury administracyjnej. Stan faktyczny został dokładnie wyjaśniony, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej z art. 7 K.p.a., a materiał dowodowy został wyczerpująco zebrany i należycie oceniony w jego całokształcie (art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a.), zaś motywy i podstawy rozstrzygnięcia zostały dokładnie i wystarczająco wskazane w uzasadnieniach obu decyzji.
Pismo Skarżącej przesłane dnia 10 stycznia 2017 r. nie mogło być uwzględnione przez Organ II instancji, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana w dniu 9 stycznia 2017 r., a Organ odwoławczy orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji.
11. Ze względu na powyższe Sąd uznał, że Organy obu instancji wykazały w poprawnie przeprowadzonym postępowaniu, w sposób zgodny z prawem, niebudzący wątpliwości i przekonywujący, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy, w szczególności dowodowe, do nałożenia na Skarżącą nakazów i zakazów wymienionych w decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii i nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
12. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło