II SA/Sz 299/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia NSA, Grzegorz Jankowski, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. Ś. kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta [...] i decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz.908 ze zm.), skierował M. Ś., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii [...] , na badania lekarskie podając, że podstawą skierowania był wniosek organu kontroli ruchu drogowego o stwierdzonych w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżeniach, co do stanu zdrowia kierującego pojazdem. Od decyzji tej M. S. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia braku podstaw do skierowania go na badania. Odwołujący się podniósł, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na badania lekarskie przyjął z zaskoczeniem, albowiem wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku Kierownika Komisariatu Policji w C., z którym się zapoznał w siedzibie organu, nie jest prawdą, że zgłaszał zamiary samobójcze, że nie mieszka na terenie działania Komisariatu Policji w C. oraz przejawiał skłonności do konfabulacji. M. Ś. stwierdził nadto, że ma trudności w wypowiadaniu się z uwagi na niezbyt bogate słownictwo, wynikające z niedostatków w wykształceniu. Podał również, że wniosek jest efektem jego skarg składanych w Prokuraturze Rejonowej w [...] na bezczynność Policji w sprawach składanych przez niego doniesień. Odwołujący się wskazał również, że zaskarżona decyzja narusza postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego oraz nie zawiera właściwego uzasadnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że z wnioskiem do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania M. Ś. na badanie lekarskie wystąpił Komendant Posterunku Policji w [...] . Wystąpienie to wiązało się z uzasadnionym, według wnioskodawcy, przepuszczeniem istnienia u ww. zaburzeń zdrowia psychicznego i nasuwającymi się wątpliwościami co do stanu zdrowia, które mogą mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami. Starosta [...] i decyzją z dnia [...] r. skierował M. Ś. na nadania lekarskie. W ocenie Kolegium, przesłankę do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie mogą stanowić okoliczności, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie sprawności kierującego pojazdem. Mogą to być m.in. pochodzące z różnych źródeł informacje o pogarszającym się stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy, np. alkoholizm, narkomania, wada wzroku, padaczka. W tej sprawie taką okolicznością była informacja Komendanta Posterunku Policji w [...] o stwierdzonych dziwnych zachowaniach i wypowiedziach skarżącego, mogących wynikać z niezidentyfikowanego stanu chorobowego. Kolegium podało również, że samo skierowanie M. Ś. na badanie lekarskie nie przesądza o tym, że jego stan zdrowia nie pozwala na kierowanie pojazdem mechanicznym, nasuwa jednak uzasadnione wątpliwości co do tego faktu, natomiast badania mają te wątpliwości wyeliminować lub potwierdzić. W przekonaniu organu odwoławczego, organ I instancji wszczynając postępowanie na skutek informacji pochodzących od Komendanta Posterunku Policji w [...] - nie naruszył prawa. M. Ś. wywiódł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w[...] , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] , jako niezgodnych z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 107 Kpa. Skarżący uzasadniając skargę powtórzył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a nadto podniósł, że organ wbrew ogólnej regule dowodowej nie zbadał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego oraz oparł się wyłącznie na wniosku Policji. Nadto podniósł, że Kolegium, wbrew żądaniu odwołania, nie ustosunkowało się do zarzutu braku uzasadnienia decyzji starosty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a", sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej według kryterium zgodności z prawem. Oznacza to między innymi, że sąd kontrolując zaskarżoną decyzję bada, czy decyzja ta jest zgodna z przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz, czy w toku postępowania nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy procedury administracyjnej. W przypadku ustalenia, że decyzja obarczona jest istotnymi wadami prawnymi sąd - w zależności od ustalonego rodzaju i stopnia naruszenia - decyzję taką uchyla lub stwierdza jej nieważność. Przy tak określonych kompetencjach Sądu stwierdzić należało, że wniesiona skarga jest zasadna. Matarialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz.908 ze zm.), który przewiduje przeprowadzenie badań lekarskich kierującego pojazdem, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, w razie skierowania decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Redakcja powyższego przepisu wskazuje, że po pierwsze musi istnieć przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia", a po drugie wydanie decyzji o skierowaniu na badania winno poprzedzić postępowanie administracyjne potwierdzające zaistnienie pierwszej przesłanki. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania w stopniu wystarczającym na potwierdzenie istnienia "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia" M. Ś. Jedynym dowodem na poparcie twierdzeń o podejrzeniu zaburzeń zdrowia psychicznego skarżącego jest lakoniczne pismo Kierownika Komisariatu Policji w [...] z dnia [...] r. Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, że organ winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez stronę, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Organ otrzymując informację od Policji dotyczącą określonych zachowań skarżącego, winien był w pierwszej kolejności zażądać dowodów na ich potwierdzenie i ocenić przydatność tychże pod kątem ewentualnego skierowania M. Ś. na badania lekarskie na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, Niezależnie od tego, organ winien był zebrać i ocenić również inne dowody na okoliczność zastrzeżeń co do stanu zdrowia M. Ś., mających wpływ na jego zdolność do prowadzenia pojazdów (przesłuchanie skarżącego m.in. na okoliczność zarzutów zawartych we wniosku Policji, czy treści dowodów z dokumentu przedłożonych przez Policję). Sąd nie może zastępować organów w ich powinnościach dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, albowiem to organy administracji publicznej mają obowiązek dokonania oceny przed wydaniem decyzji administracyjnej, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający. Zebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący ma miejsce wówczas, gdy organ jest przeświadczony iż wszelkie możliwości dowodowe zostały już wykorzystane. W rozpoznawanej sprawie, jak wskazano wyżej, możliwości dowodowe nie zostały wyczerpane. Podkreślić należy, że organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na to, że Starosta [...] jako podstawę skierowania na badania wskazał wniosek organu kontroli ruchu drogowego, chociaż wniosek taki, dotyczący M. Ś., nie pochodził od tego organu. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym z punktu widzenia jego skutków ma istotne znaczenie zarówno dla osoby, której skierowanie dotyczy jak i dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Z tym większą starannością organy winny prowadzić postępowanie w sprawie wydania skierowania i unikać w tej sprawie automatyzmu przejawiającego się kierowaniem na badanie lekarskie osób na skutek nie popartego żadnymi dowodami wniosku, zawierającego natomiast wyłącznie treści ocenne. Wskazane wyżej uchybienia mogły, zdaniem Sądu, mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), uchylił decyzję organów I i II instancji. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200.